Archives

Genel Bakış: Bugünkü Yunanistan’ın Kavala Kenti’ne yakın olan Filipi, ilk yüz­yılda Makedonya’nın en önemli kentlerinden biriydi. Pavlus burada bir inanlılar topluluğu oluşturmuştu. Bu mektubu, büyük olasılıkla İ.S. 61 yılında Roma’da tutukluyken yazıyor. O sırada Pavlus evde göz hapsindeydi. Durumu öğrenen Filipili inanlılar, bağışlarını Epafroditus’un eliyle ona gönderirler. Pavlus ise ölüm derecesinde hastalanıp iyileşen Epafroditus’u övgülerle…

Genel Bakış: Bu mektup Pavlus’un hapishaneden yazdığı mektuplardan biri­dir. Mektubu götürmek görevi Tihikos’a verilir. Tihikos, bu yolculuğu sırasında Kolose’yi de ziyaret etmiş olabilir. Pavlus daha önce Efes’i iki kez ziyaret etmiş, ikinci ziyaretinde orada iki yıldan fazla kalmıştı. Mektubun İçeriği: Bu mektup Tanrı’nın Mesih İsa aracılığıyla gerçekleştirdiği tasarıyı gözler önüne seriyor. Bu tasarı inanlıları, kiliseyi…

Genel Bakış: Pavlus bu mektubu Galatya’da (İç Anadolu) kurduğu kilisele­re yazdı. Orada Müjde’ye inananların birçoğu Yahudi değildi. Galatya’ya gelen bazı Yahudiler, Yahudi olmayanların sünnet olmaları ve Kutsal Yasa’ya uymaları gerektiğini savunuyorlardı. Elçilerin İşleri’nden anlaşılacağı gibi, ilk inanlı toplulukları için duyarlı bir konuydu bu. O yıllarda İncil henüz yazılmamıştır. İnananların sahip olduğu kaynaklar, İsa’nın öğretisinden ve…

Genel Bakış: Pavlus’un Korintliler’e yazdığı birinci mektuptan sonra neler olup bittiğini ayrıntılarıyla bilmiyoruz. Yalnızca ikinci mektuba bakarak durumu anlamaya çalışıyoruz. Pavlus, Korintliler’e yazdığı ilk mektupta onları bazı gü­nahlarından ötürü azarlamıştı (1. Korintliler’e Giriş bölümüne bkz.). Ama sonuç alamayınca onları doğru yola döndürmek için ikinci ziyarette bulunuyor (2:1; 13:1-2). Umduğu sonucu vermeyen bu ziyareti «keder dolu»…

Genel Bakış: Korint, orta Yunanistan ile Mora Yarımadası arasındaki körfezin ağzında kalan, kuzey-güney ve doğu-batı ticaret yollarını denetimi altında tutan önemli bir kentti. (Deniz yüklerinin büyük bölümü, fırtınalı bir yol olan Mora Yarımadası’nın güneyinden değil de körfezden geçirilirdi.) Korint Kenti fuhuş yapmakla ün salmıştı. Eski Grek tanrılarına ait en az on iki tapınağın bulunduğu bu…

Genel Bakış: Elçi Pavlus bu mektubu Yeruşalim’e yaptığı bir yolculuk sırasında yazmıştır. Toplanan bağışları oradaki yoksul inanlılara iletmekle görevlendiril­mişti (15:25-27). Bu da İ.S. 57-59 yılları arasında, Müjde’yi yaymak için çıktığı üçüncü yolculuğun sonlarında olabilir. Büyük olasılıkla Korint’ten yazmaktadır (Elç.20:1-3). Bundan sonra Yeruşalim’e, Yeruşalim’den de İspanya’ya gitmeyi, yol üzerinde de Roma’ya uğramayı tasarlar (1:9-15; 15:22-32). Daha…

Genel Bakış: Eski çağlarda yazılmış olan birçok yapıtın yazarı gibi, bu kitabın yazarı da kendini doğrudan bize tanıtmıyor. Bununla birlikte, ikinci yüzyılda ya­şamış ve bir kısmı İsa’nın elçilerini bizzat tanımış inanlı yazarların hepsi, bu kitabı Luka’nın yazdığında birleşiyorlar. Kitabın yakından incelenmesi halinde «sevgili hekim» Luka’nın (Koloselıler 4:14) elinden çıktığına dair ipuçları görülebilir. Örneğin «biz» çoğul…

Genel Bakış: Yuhanna, Matta’dan, Markos’tan ve Luka’dan farklı konuları vurgular. İsa’nın doğumunu anlatarak başlayacağına, İsa’nın başlangıçtan beri Tanrı’yla birlikte bulunmuş, beden alıp aramızda yaşamış olan Tanrı Sözü oldu­ğunu açıklamakla başlar (1:1-18). Kitapta daha az sayıda mucizeden söz edilir ve bunlar İsa’nın bildirisini doğrulayan belirtiler diye anılır. («Belirti» olarak çevrilen Grekçe sözcük dile uygunluk açısından yer…

Genel Bakış: Luka, daha kitabın başında amacının, İsa’nın yaşamını doğru ve ayrıntılı bir biçimde anlatmak olduğunu açıkça ortaya koyuyor (1:1-4). Luka, Elçilerin İşleri Kitabı’nda da Müjde’nin o çağda bilinen dünyanın merkezi duru­mundaki Roma’ya kadar nasıl yayıldığını anlatır. O devirde yazarların, yapıtlarını ileri gelen kişilere adamaları bir gelenek haline gelmişti. Nitekim Luka da her iki kitabı,…

Genel Bakış: Markos, İsa’nın yaşamını anlatan İncil’in ilk dört kısmı arasında en kısa olanıdır. İsa’nın ne doğumundan, ne soyağacından, ne de çocukluğundan söz eder. Öğretiye daha az ağırlık verir. Örneğin Matta’da 21, Luka’da 26 ben­zetmeye karşılık Markos’ta sadece 9 benzetme vardır. Markos daha çok İsa’nın yaptıklarını yazıyor. Kısa ve öz yazar (birinci bölümde ne denli…