{"id":1809,"date":"2025-03-25T16:35:25","date_gmt":"2025-03-25T16:35:25","guid":{"rendered":"https:\/\/cennet.trinitywebhosting.com\/?p=1809"},"modified":"2025-03-25T16:35:25","modified_gmt":"2025-03-25T16:35:25","slug":"incil-guvenilir-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cennet.trinitywebhosting.com\/?p=1809","title":{"rendered":"\u0130ncil G\u00fcvenilir mi?"},"content":{"rendered":"<\/p>\n

\"01Bir s\u00fcre \u00f6nce sorulan \u0130ncil\u2019in De\u011fi\u015ftirildi\u011fini Biliyorum. Muhammed\u2019in Zaman\u0131ndan \u00d6nce Mi De\u011fi\u015ftirildi? Sonra M\u0131?<\/a><\/em> sorusuna cevap yazd\u0131m. O yaz\u0131da, Kuran\u2019a g\u00f6re, asl\u0131nda \u0130ncil\u2019in de\u011fi\u015ftirilmedi\u011fini \u00f6\u011frendik. Fakat Kuran\u2019dan yapt\u0131\u011f\u0131m pek \u00e7ok al\u0131nt\u0131n\u0131n, M\u00fcsl\u00fcman olmayan okuyucular\u0131m\u0131z i\u00e7in anlaml\u0131 olmayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek \u0130ncil\u2019in g\u00fcvenilirli\u011fini do\u011frulayan ba\u015fka kan\u0131tlara bakman\u0131n yerinde olaca\u011f\u0131na karar verdim. Ba\u015fka kadim elyazmalar\u0131na uygulayabilece\u011fimiz testlerin ayn\u0131s\u0131n\u0131 Kutsal Kitap belgelerine de uygulayabilecek olmam\u0131z iyi haberdir. Bunu biliyor muydunuz? <\/p>\n

Bu testleri kullanarak \u00e7ok \u00f6nemli sonu\u00e7lara varabiliriz. \u0130ncil g\u00fcvenebilece\u011finiz bir kaynakt\u0131r. \u0130ncil\u2019de a\u015fa\u011f\u0131da s\u0131ralad\u0131\u011f\u0131m \u00f6nemli konular\u0131 bulabilece\u011finiz i\u00e7in bu haber sizi te\u015fvik etmelidir\u2026  <\/p>\n

1) Hayatlar\u0131m\u0131z\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olmak isteyen ve bizlerle sevgisini payla\u015fmak isteyen, ba\u015flang\u0131c\u0131 ve sonu olmayan bir sevgiye sahip olan bir Tanr\u0131.<\/p>\n

2) B\u00fct\u00fcn g\u00fcnahlar\u0131m\u0131z\u0131n nas\u0131l ba\u011f\u0131\u015flanabilece\u011fi- zaman i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f, ge\u00e7mi\u015fteki, \u015fimdiki ve gelecekteki b\u00fct\u00fcn g\u00fcnahlar\u0131m\u0131z.<\/p>\n

3) Evreni Yaratan\u2019la nas\u0131l canl\u0131 bir ili\u015fkiye sahip olabilece\u011fimiz.<\/p>\n

4) G\u00fcnl\u00fck ya\u015fam i\u00e7in huzura, g\u00fcce ve te\u015fvike sahip olman\u0131n yolu.<\/p>\n

5) Cennette sonsuz ya\u015fam\u0131n kesinli\u011fi.<\/p>\n

\"02Tanr\u0131\u2019dan gelen bu bereketler, tarih i\u00e7inde belirli bir noktada Tanr\u0131\u2019n\u0131n \u0130sa\u2019da insan deneyimine d\u00e2hil olmas\u0131 sayesinde ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. \u0130ncil, \u0130sa\u2019n\u0131n sevgisini merhamet i\u015flerinde nas\u0131l g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi\u011fini anlat\u0131r. \u0130sa\u2019n\u0131n hastalar\u0131 iyile\u015ftirmesi, sakatlar\u0131 y\u00fcr\u00fctmesi, k\u00f6rlerin g\u00f6zlerini a\u00e7mas\u0131 ve \u00f6l\u00fcleri dirilmesiyle ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi mucizelerle bizleri ger\u00e7ekten de b\u00fcy\u00fcler. \u0130sa\u2019n\u0131n \u00e7arm\u0131hta g\u00fcnahlar\u0131m\u0131z\u0131n bedelini \u00f6demek i\u00e7in nas\u0131l \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anlat\u0131r. G\u00f6m\u00fcld\u00fckten \u00fc\u00e7 g\u00fcn sonra \u00f6l\u00fcmden dirili\u015fini \u00f6nceden bildirir ve sonra da bunun nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini anlat\u0131r. D\u00fcnyay\u0131 yarg\u0131lamak, g\u00f6\u011f\u00fc ve yeri, ta ba\u015fta ama\u00e7lanan y\u00fcceliklerine kavu\u015fturmak i\u00e7in bir g\u00fcn nas\u0131l geri gelece\u011fini ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla anlat\u0131r. <\/p>\n

Kutsal Kitap i\u00e7in, hakl\u0131 olarak, tarih boyunca anlat\u0131lm\u0131\u015f en \u00f6nemli hik\u00e2ye denir. Neden? Ya\u015fam\u0131\u015f olan en \u00f6nemli ki\u015fi hakk\u0131ndad\u0131r ve insana, bug\u00fcne kadar yap\u0131lm\u0131\u015f en iyi teklifi yapan g\u00fcnahk\u00e2rlar\u0131n Kurtar\u0131c\u0131s\u0131\u2019n\u0131 a\u00e7\u0131klar.<\/p>\n

\u201cBu kadar harika bir haberse, neden bir\u00e7ok insan bu haberi kabul etmiyor?\u201d diye sorabilirsiniz. Tabii herkes ad\u0131na cevap veremem. Bu sorunun basit ve herkese uyacak bir cevab\u0131 yok. Fakat bir\u00e7ok insan\u0131n \u0130ncil\u2019i kabul etmeme nedenini anlayabiliyorum. \u0130ncil\u2019e g\u00fcvenmiyorlar. Ben de, g\u00fcvenilirli\u011fini test etmenin baz\u0131 ara\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenene kadar g\u00fcvenmemi\u015ftim.<\/p>\n

B\u0130R YA\u015e G\u00dcN\u00dc PART\u0130S\u0130 OYUNU <\/strong> <\/p>\n

\u00c7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131 ya\u015f g\u00fcn\u00fc partilerinde oynad\u0131klar\u0131 bir oyun s\u0131ras\u0131nda seyretmeyi \u00e7ok seviyoruz. Herkes bir daire olu\u015fturacak \u015fekilde oturur. Biri, yan\u0131ndaki ki\u015finin kula\u011f\u0131na bir \u015feyi ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde f\u0131s\u0131ldayarak anlat\u0131r. O ki\u015fi anlat\u0131lanlar\u0131 yan\u0131ndaki ki\u015finin kula\u011f\u0131na s\u00f6yler. O ki\u015fi, yan\u0131ndakine, o da kendi yan\u0131ndakine. B\u00f6yle devam eder. Hik\u00e2ye dairenin sonuna varana kadar, orijinal haline hi\u00e7bir benzerli\u011fi kalmaz. \u0130\u015fte baz\u0131 insanlar, uzunca bir s\u00fcre i\u00e7inde \u0130ncil\u2019e de bunun oldu\u011funu iddia ederler. Bir zamanlar g\u00fcvenilirdi ama o zamandan beri bir bozulma s\u00fcrecinden ge\u00e7ti.<\/p>\n

\"03S\u00f6z konusu H\u0131ristiyanl\u0131k oldu\u011funda, M\u00fcjdeler\u2019in ve Yeni Antla\u015fma\u2019n\u0131n geri kalan\u0131n\u0131n g\u00fcvenilirli\u011fi konusunda \u0130sa\u2019ya ger\u00e7ekten inananlar ve ku\u015fkucular aras\u0131nda farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fler vard\u0131r. Ger\u00e7ek H\u0131ristiyanlar i\u00e7in hi\u00e7bir \u015fey \u0130sa\u2019n\u0131n s\u00f6zleri kadar ya\u015famsal \u00f6neme sahip de\u011fildir. \u0130sa s\u00f6z verdi, \u201cYer ve g\u00f6k ortadan kalkacak, ama benim s\u00f6zlerim asla ortadan kalkmayacakt\u0131r.\u201d (Matta 24:35, \u0130ncil). Bu vaat \u00f6nemsiz de\u011fildir.<\/p>\n

Ayr\u0131ca \u0130sa, \u201cYol, ger\u00e7ek ve ya\u015fam Ben’im\u201d dedi. \u201cBenim arac\u0131l\u0131\u011f\u0131m olmadan Baba’ya kimse gelemez.\u201d (Yuhanna 14:6, \u0130ncil). \u0130sa\u2019ya ger\u00e7ekten inananlar, sadece ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fcz olduklar\u0131 i\u00e7in \u0130sa\u2019ya iman edilmesi gerekti\u011fini ileri s\u00fcrmezler. B\u00f6yle s\u00f6ylemelerinin nedeni \u0130sa\u2019n\u0131n bize ba\u015fka bir se\u00e7enek b\u0131rakmam\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. \u0130sa\u2019n\u0131n s\u00f6yledi\u011finden daha az\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek Kurtar\u0131c\u0131m\u0131z\u2019a sadakatsizlik say\u0131l\u0131r. \u0130sa\u2019n\u0131n s\u00f6yledi\u011fine ayk\u0131r\u0131 bir \u015fey s\u00f6ylemek O\u2019na itaatsizlik etmek demektir.<\/p>\n

Ne kadar harika bir ifade, \u00f6yle de\u011fil mi? \u0130sa, Tanr\u0131\u2019ya giden yollardan biri oldu\u011funu s\u00f6ylemiyor. Bir s\u00fcre i\u00e7in, Tanr\u0131\u2019ya giden tek yol oldu\u011funu s\u00f6ylemiyor. Ne de, Tanr\u0131\u2019ya giden yola i\u015faret eden, sadece bir peygamber olarak konu\u015fuyor. \u00d6te yandan, \u015fayet \u0130sa\u2019n\u0131n s\u00f6zleri \u0130ncil\u2019de do\u011fru olarak kaydedilmi\u015f olmasayd\u0131, ger\u00e7ekten ne \u00f6\u011fretti\u011fini kim bilebilirdi? Emin olamazd\u0131k, de\u011fil mi? Ayr\u0131ca, Yeni Antla\u015fma\u2019n\u0131n geri kalan\u0131n\u0131n tarihsel olarak g\u00fcvenilir oldu\u011fu kan\u0131tlanamazsa, o zaman ger\u00e7ek H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n ne oldu\u011fu konusunda pek az \u015fey bilinebilir, ne \u00f6\u011fretti\u011fi konusunda hi\u00e7bir fikrimiz olamazd\u0131.<\/p>\n

\n

\u0130Y\u0130 HABER<\/strong><\/p>\n

\"04Baz\u0131lar\u0131 \u201c\u0130nsan \u0130ncil\u2019e nas\u0131l inanabilir? Olaylar ger\u00e7ekle\u015ftikten o kadar uzun bir s\u00fcre sonra yaz\u0131lm\u0131\u015f ki, tarihsel olarak g\u00fcvenilir oldu\u011funa g\u00fcvenmemiz m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil,\u201d diye soruyorlar. Bu iyi bir soru. Ama bir ad\u0131m geri gidip daha genel bir soru soral\u0131m. Herhangi bir kadim kitab\u0131n ger\u00e7ek olup olmad\u0131\u011f\u0131 nas\u0131l saptanabilir? Tarih\u00e7iler ve yaz\u0131n ele\u015ftirmenleri bu yaz\u0131mda ele alaca\u011f\u0131m baz\u0131 testler kullan\u0131rlar. Kendinizi iyi haberleri duymak \u00fczere haz\u0131rlay\u0131n. \u0130ncil\u2019in tarihsel do\u011frulu\u011fu, genel olarak kabul edilen \u00fc\u00e7 teste tabii tutarak kan\u0131tlanabilir.<\/p>\n

1) Bibliyografi testi<\/p>\n

2) \u0130\u00e7sel test<\/p>\n

3) Metnin d\u0131\u015fsal incelemesi ve di\u011fer kan\u0131tlar.<\/p>\n

Buna \u015fa\u015f\u0131rabilirsiniz ama \u0130ncil\u2019in ger\u00e7ekli\u011fi dinsel bir konu de\u011fildir. <\/em>Akademik bir meseledir.<\/em> Testi yapanlar\u0131n ruhsal inan\u00e7lar\u0131ndan tamam\u0131yla ba\u011f\u0131ms\u0131z bir \u015fekilde yan\u0131tlanabilir. Dedi\u011fim gibi, bu \u00fc\u00e7 test, herhangi bir kadim belgenin tarihsel do\u011frulu\u011funu saptamak amac\u0131yla tarih\u00e7iler ve yaz\u0131n ele\u015ftirmenleri taraf\u0131ndan kullan\u0131l\u0131r. \u015eimdi bu testlerin bize \u0130ncil hakk\u0131nda neler s\u00f6yledi\u011fine bakal\u0131m. Tarafs\u0131z bir \u015fekilde bakacak m\u0131s\u0131n\u0131z? Umar\u0131m \u00f6yle olur.  <\/p>\n

I. B\u0130BL\u0130YOGRAF\u0130K TEST <\/strong><\/p>\n

Bibliyografik test, g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kalm\u0131\u015f n\u00fcshalardan, orijinal elyazmas\u0131n\u0131 olu\u015fturup olu\u015fturamayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 belirlemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Tabii \u015fayet \u0130ncil\u2019in orijinal elyazmalar\u0131 elimizde olsayd\u0131, bu testi uygulamam\u0131za gerek olmazd\u0131. Ayn\u0131 \u015fey herhangi bir kadim belge i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. M\u00fcsl\u00fcman\u2019san\u0131z, bu, Kuran i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Hangi dine ba\u011fl\u0131 olursak olal\u0131m, hi\u00e7birimizin elinde orijinal elyazmalar\u0131 yoktur. Bu nedenle, orijinal elyazmas\u0131n\u0131n, erken d\u00f6neme ait ka\u00e7 tane n\u00fcshas\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmek istiyoruz. Ayr\u0131ca orijinal olana, zaman olarak ne kadar yak\u0131n olduklar\u0131n\u0131 da \u00f6\u011frenmek istiyoruz. N\u00fcshalara bakarak orijinal belgeyi yeniden olu\u015fturmak zorunda kalsak, ne kadar do\u011fru olurdu? Ku\u015fkusuz, %100 do\u011fruluk m\u00fckemmel bir n\u00fcsha olurdu.<\/p>\n

SEL\u0130N TEYZE’N\u0130N TAR\u0130F\u0130N\u0130N YEN\u0130DEN OLU\u015eTURULMASI  <\/strong><\/p>\n

\"05B\u00f6yle bir testin nas\u0131l yap\u0131labilece\u011fine bir \u00f6rnek vereyim. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n, elyazmalar\u0131n\u0131n eldeki n\u00fcshalar\u0131ndan, bunlar aras\u0131nda farklar olsa bile ve orijinal belgeden daha eski olsa bile, istenen metinlerin nas\u0131l g\u00fcvenli bir \u015fekilde yeniden olu\u015fturulabilece\u011fini g\u00f6rmenize yard\u0131mc\u0131 olacak.<\/p>\n

Diyelim ki Selin Teyzeniz, gen\u00e7li\u011fini korumas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak bir iksirin tarifini \u00f6\u011frendi\u011fi bir r\u00fcya g\u00f6r\u00fcyor. Uyan\u0131r uyanmaz, tarifi bir k\u00e2\u011f\u0131da karal\u0131yor. Sonra, ilk egzotik i\u00e7ece\u011fini haz\u0131rlamak \u00fczere mutfa\u011fa ko\u015fuyor. Birka\u00e7 g\u00fcn i\u00e7inde g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcnde tam anlam\u0131yla bir de\u011fi\u015fim ya\u015fan\u0131yor. Elli iki ya\u015f\u0131ndaki Selin, parlak gen\u00e7li\u011fin resmi oluyor adeta. T\u00fcm bunlar, art\u0131k \u201cSelin Teyze\u2019nin Gizli \u0130\u00e7ece\u011fi<\/em>\u201d olarak tan\u0131nmaya ba\u015flayan g\u00fcnl\u00fck i\u00e7ece\u011fi sayesinde. <\/p>\n

Selin Teyze o kadar heyecanlan\u0131yor ki, en yak\u0131n \u00fc\u00e7 arkada\u015f\u0131na elyaz\u0131s\u0131yla kaydetti\u011fi talimatlar\u0131 g\u00f6nderiyor. \u201cBu \u00e7a\u011fda elde mi yaz\u0131yor?\u201d diye soracaks\u0131n\u0131z. Maalesef, Selin Teyze hala teknolojik a\u00e7\u0131dan karanl\u0131k \u00e7a\u011fda kalm\u0131\u015f. \u0130nterneti nas\u0131l kullanaca\u011f\u0131n\u0131 bilmiyor ve evde fotokopi makinesi yok. Sorun de\u011fil, yine de sihirli kar\u0131\u015f\u0131mlar haz\u0131rlama konusunda arkada\u015flar\u0131na ayr\u0131nt\u0131l\u0131 talimatlar verebiliyor. Onlar da, bu de\u011ferli tarifin n\u00fcshalar\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131p on arkada\u015flar\u0131na g\u00f6ndermeye karar veriyorlar.<\/p>\n

Bir g\u00fcn Selin Teyze\u2019nin Alman kurt k\u00f6pe\u011fi orijinal tarifin bulundu\u011fu k\u00e2\u011f\u0131d\u0131 yiyene kadar her \u015fey iyi gidiyor. Selin kendisini kaybediyor. Siz de onun yerinde olsan\u0131z panik olurdunuz. Yani, kim ya\u015flanmak ister ki? Hemen, gizemli bir \u015fekilde benzer talihsiz olaylar ya\u015fayan \u00fc\u00e7 arkada\u015f\u0131yla temas kuruyor. Onlar\u0131n n\u00fcshalar\u0131 da yok olmu\u015f! Bu \u015fekilde, tarifin as\u0131l n\u00fcshas\u0131nda yaz\u0131lanlar\u0131 yeniden ortaya \u00e7\u0131karma \u00e7abas\u0131yla onlar\u0131n arkada\u015flar\u0131na ula\u015f\u0131r.<\/p>\n

Tela\u015fla edilmi\u015f bir\u00e7ok telefon konu\u015fmas\u0131, \u015fehrin bir ucundan di\u011fer ucuna d\u00f6rt kere gidi\u015f geli\u015f ve arkada\u015flardan birinin tatilde oldu\u011fu Meksika\u2019ya bir seyahatten sonra, sonunda elde kalan elyazmas\u0131 n\u00fcshalar\u0131n\u0131 toparl\u0131yorlar. Yirmi alt\u0131 n\u00fcsha vard\u0131r. N\u00fcshalar mutfak masas\u0131n\u0131n \u00fczerine yay\u0131ld\u0131ktan sonra, bir \u015fey a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. N\u00fcshalar\u0131n hepsi ayn\u0131 de\u011fil. N\u00fcshalar\u0131n yirmi \u00fc\u00e7 tanesi tam olarak ayn\u0131. Fakat birinde yanl\u0131\u015f yaz\u0131lm\u0131\u015f bir kelime var. Birinde iki ifade tepetaklak olmu\u015f. \u201cKesin ve kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131n\u201d yerine, \u201cKar\u0131\u015ft\u0131r\u0131p sonra kesin\u201d diyor. Sonra, di\u011ferlerinin listelerinde bulunmayan bir malzemeyi i\u00e7eren bir tarif var. <\/p>\n

\"06Kritik soru \u015fu. Selin Teyze de, sizin gibi sonsuza dek gen\u00e7 kalmak istiyor. Orijinal tarifini do\u011fru bir \u015fekilde yeniden olu\u015fturabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz? Tabii ki olu\u015fturabilir. Yaz\u0131m yanl\u0131\u015f\u0131 olan kelimeler kolayl\u0131kla d\u00fczeltilebilir, ters yaz\u0131lm\u0131\u015f tek ifade d\u00fczeltilebilir ve ekstra malzeme g\u00f6z ard\u0131 edilebilir.  <\/p>\n

Daha fazla veya daha \u00e7e\u015fitli farkl\u0131l\u0131klarla bile, orijinal metin, do\u011fru metin kan\u0131tlar\u0131 sayesinde y\u00fcksek g\u00fcvenilirlik sa\u011flayacak bir d\u00fczeyde yeniden olu\u015fturulabilir. Yaz\u0131m hatalar\u0131 a\u00e7\u0131k se\u00e7ik yanl\u0131\u015fl\u0131klard\u0131r. Ters ifadeler g\u00f6ze batacak ve kolayl\u0131kla yeniden eski haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilir. Ve \u00e7ok \u00f6nemli bir sonu\u00e7 \u00e7\u0131kart\u0131labilir. Tarifin bir n\u00fcshas\u0131na kazayla bir kelimenin (malzemenin) eklendi\u011fini ve daha sonraki n\u00fcshalarda bunun \u00e7\u0131kart\u0131ld\u0131\u011f\u0131 sonucuna makul bir \u015fekilde varabiliriz.<\/p>\n

\n

\"07Kutsal Kitap\u2019\u0131n durumunda ise el yazmalar\u0131 kaybolmadan kopyalanm\u0131\u015ft\u0131. Bu kopyalar son derece do\u011fru ve kesindi. Bunlar\u0131 kopyalayan ki\u015filer Tanr\u0131\u2019ya ve kopyalama g\u00f6revlerine son derece ba\u011fl\u0131yd\u0131. As\u0131l el yazmalar\u0131n\u0131n kopyas\u0131n\u0131 yazarken b\u00fcy\u00fck \u00f6zen g\u00f6sterdiler. Bu kopyalama y\u00f6ntemi o kadar kesindi ki, \u0130ncil\u2019in metninin %99.5 saf oldu\u011fu kabul edilir.<\/p>\n

\u0130ncil as\u0131l olarak Grek\u00e7e yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Alt\u0131 bin Grek\u00e7e n\u00fcsha ve bunlara ek olarak di\u011fer dillerde 21.000 n\u00fcsha aras\u0131nda sadece % 0,005 de\u011fi\u015fiklik vard\u0131r. Bu k\u00fc\u00e7\u00fck fark ise \u2018yaz\u0131m hatalar\u0131n\u0131n\u2019 olmad\u0131\u011f\u0131 metinlere ya da ba\u011flama bakarak kolayca d\u00fczeltilebiliyor. Kopyalama hatalar\u0131 s\u00f6zc\u00fck tekrar\u0131, yaz\u0131m hatas\u0131 ya da kopya eden ki\u015finin g\u00f6z\u00fcn\u00fc bir sat\u0131rdan di\u011ferine ge\u00e7irirken bir s\u00f6zc\u00fck atlamas\u0131 gibi olu\u015fabilir. Farkl\u0131l\u0131klar \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fcr. Bu k\u00fc\u00e7\u00fck kopyalar\u0131n Kutsal Kitap\u2019\u0131n doktrin a\u00e7\u0131s\u0131ndan ger\u00e7e\u011fini etkilemiyor.<\/em> \u0130sa Mesih\u2019in s\u00f6zleri ve yapt\u0131klar\u0131 ola\u011fan\u00fcst\u00fc ve g\u00fcvenilir bir \u015fekilde bizlere aktar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. L\u00fctfen devam etmeden \u00f6nce bu son c\u00fcmlenin alt\u0131n\u0131 \u00e7izin.<\/p>\n

Elimizde var olan elyazmalar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda, pek az akademisyen kadim klasik yaz\u0131n\u0131n bile genel g\u00fcvenilirli\u011fini sorgulamaktad\u0131r. Fakat bu miktar, Yeni Antla\u015fma elyazmalar\u0131ndan \u00e7ok daha azd\u0131r. \u00d6rne\u011fin, on alt\u0131 tan\u0131nm\u0131\u015f klasik yazar\u0131n eserleri aras\u0131nda (\u00f6r. Plutark, Takitus, Aritotales, Sezar, Tusidides, vs.), g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kalm\u0131\u015f n\u00fcshalar\u0131n toplam say\u0131s\u0131 ondan azd\u0131r ve en erken d\u00f6neme ait n\u00fcshalar, ilk orijinal n\u00fcshan\u0131n kaleme al\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131ndan 750-1600 y\u0131l sonras\u0131na aittir. Fakat bu yaz\u0131lar okundu\u011funda, bunlar\u0131n g\u00fcvenilir olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnmeyiz. <\/p>\n

\u0130ncil\u2019in g\u00fcvenilirli\u011fine ili\u015fkin kan\u0131tlara ne demeli? \u00c7ok \u015fa\u015f\u0131racaks\u0131n\u0131z. Hayrete d\u00fc\u015fmek i\u00e7in yapmam\u0131z gereken tek \u015fey bu klasik yazarlar\u0131n g\u00fcvenilirli\u011fine ili\u015fkin az say\u0131da kan\u0131tla Kutsal Kitap\u2019\u0131n \u00e7ok say\u0131da belgelerini k\u0131yaslamak.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
\n

YAZAR<\/p>\n<\/td>\n

\n

YAZILDI\u011eI TAR\u0130H<\/p>\n<\/td>\n

\n

EN ESK\u0130 N\u00dcSHA<\/p>\n<\/td>\n

\n

ARADAN GE\u00c7EN ZAMAN<\/p>\n<\/td>\n

\n

N\u00dcSHA SAYISI<\/p>\n<\/td>\n

\n

DO\u011eRULUK<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Homeros (Ilyada)<\/p>\n<\/td>\n

\n

 \u0130.\u00d6.850<\/p>\n<\/td>\n

\n

   —-<\/p>\n<\/td>\n

\n

   —-<\/p>\n<\/td>\n

\n

643<\/p>\n<\/td>\n

\n

   %95<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Herodotus<\/p>\n<\/td>\n

\n

 \u0130.\u00d6.450<\/p>\n<\/td>\n

\n

 \u0130.\u00d6. 900 y\u0131llar\u0131nda<\/p>\n<\/td>\n

\n

 Yakla\u015f\u0131k
 1350 y\u0131l<\/p>\n<\/td>\n

\n

8<\/p>\n<\/td>\n

\n

   *<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

\u00d6ripedes<\/p>\n<\/td>\n

\n

 \u0130.\u00d6.440<\/p>\n<\/td>\n

\n

 \u0130.S.1100<\/p>\n<\/td>\n

\n

 Yakla\u015f\u0131k
 1500 y\u0131l<\/p>\n<\/td>\n

\n

9<\/p>\n<\/td>\n

\n

   *<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Tusidides<\/p>\n<\/td>\n

\n

 \u0130.\u00d6.420<\/p>\n<\/td>\n

\n

 \u0130.S. 900<\/p>\n<\/td>\n

\n

 Yakla\u015f\u0131k
 1300 y\u0131l<\/p>\n<\/td>\n

\n

8<\/p>\n<\/td>\n

\n

   *<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Plato<\/p>\n<\/td>\n

\n

 \u0130.\u00d6. 380<\/p>\n<\/td>\n

\n

 Yakla\u015f\u0131k<\/p>\n

 \u0130.S.900<\/p>\n<\/td>\n

\n

 Yakla\u015f\u0131k
 1300 y\u0131l<\/p>\n<\/td>\n

\n

7<\/p>\n<\/td>\n

\n

   *<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Aristotales<\/p>\n<\/td>\n

\n

 \u0130.\u00d6. 350<\/p>\n<\/td>\n

\n

 Yakla\u015f\u0131k<\/p>\n

 \u0130.S.1100<\/p>\n<\/td>\n

\n

 Yakla\u015f\u0131k
 1400 y\u0131l<\/p>\n<\/td>\n

\n

5<\/p>\n<\/td>\n

\n

   *<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Sezar<\/p>\n<\/td>\n

\n

 \u0130.S.60<\/p>\n<\/td>\n

\n

 Yakla\u015f\u0131k<\/p>\n

 \u0130.S.900<\/p>\n<\/td>\n

\n

 Yakla\u015f\u0131k
 960 y\u0131l<\/p>\n<\/td>\n

\n

10<\/p>\n<\/td>\n

\n

   *<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Katullus<\/p>\n<\/td>\n

\n

 \u0130.\u00d6.50<\/p>\n<\/td>\n

\n

 Yakla\u015f\u0131k<\/p>\n

 \u0130.S.1500<\/p>\n<\/td>\n

\n

 Yakla\u015f\u0131k
 1600 y\u0131l<\/p>\n<\/td>\n

\n

3<\/p>\n<\/td>\n

\n

   *<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Livy<\/p>\n<\/td>\n

\n

 \u0130.\u00d6.10<\/p>\n<\/td>\n

\n

 —-<\/p>\n<\/td>\n

\n

 —-<\/p>\n<\/td>\n

\n

20<\/p>\n<\/td>\n

\n

   *<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Tasitus<\/p>\n<\/td>\n

\n

 \u0130.\u00d6.100<\/p>\n<\/td>\n

\n

 Yakla\u015f\u0131k<\/p>\n

 \u0130.S.1100<\/p>\n<\/td>\n

\n

 Yakla\u015f\u0131k
 1000 y\u0131l<\/p>\n<\/td>\n

\n

2<\/p>\n<\/td>\n

\n

   *<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Incil<\/p>\n<\/td>\n

\n

 \u0130.S. 60<\/p>\n<\/td>\n

\n

 Yakla\u015f\u0131k<\/p>\n

 \u0130.S.130<\/p>\n<\/td>\n

\n

 Yakla\u015f\u0131k
 100 y\u0131l<\/p>\n<\/td>\n

\n

13,000<\/p>\n<\/td>\n

\n

   %99.5<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

* Orijinal belgeyi yeniden olu\u015fturabilmek i\u00e7in yeterince n\u00fcsha bulunmamaktad\u0131r. <\/p>\n

KA\u00c7 TANE VE KA\u00c7 YA\u015eINDA?<\/strong> <\/p>\n

Herhangi bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131n\u0131n etkili bir metin ele\u015ftirisi yapabilmesi iki etkene ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u0130lk olarak \u015f\u00f6yle sorar, \u201c\u0130ncelenecek ve kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lacak mevcut ka\u00e7 n\u00fcsha var? \u0130ki n\u00fcsha m\u0131, on n\u00fcsha m\u0131, yoksa y\u00fcz n\u00fcsha m\u0131 var?\u201d Ne kadar \u00e7ok n\u00fcsha olursa, anlaml\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmalar yapmak o kadar kolay olur. \u0130kincisi, \u015fu soruyu sorar, \u201cEn eski mevcut belgeler orijinale ne kadar yak\u0131nd\u0131r?\u201d Say\u0131lar\u0131 azsa ve zaman aral\u0131\u011f\u0131 geni\u015f ise, orijinali g\u00fcvenle yeniden olu\u015fturmak daha zordur. \u00d6te yandan, \u00e7ok n\u00fcsha varsa ve en eski n\u00fcshalar, zaman olarak orijinale yak\u0131nsa, yaz\u0131n\u0131n tam olarak nas\u0131l oldu\u011funu belirledi\u011fi konusunda metin ele\u015ftirmeni daha g\u00fcvenli olabilir.  <\/p>\n

\n

\"08\u0130ncil\u2019in orijinali Grek\u00e7eydi. \u0130lk d\u00f6neme ait Grek\u00e7e elyazmalar\u0131n\u0131n, herhangi bir kadim yaz\u0131na g\u00f6re, orijinale daha yak\u0131n olmas\u0131 ve elyazmas\u0131 n\u00fcshalar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7ok olmas\u0131ndan nas\u0131l bir sonu\u00e7 \u00e7\u0131karabiliriz? \u0130ncil\u2019in g\u00fcvenilir oldu\u011fu sonucunu \u00e7\u0131karabiliriz. \u0130ncil\u2019in do\u011frulu\u011fu veya g\u00fcvenilirli\u011fi konusunda her t\u00fcrl\u00fc ku\u015fku yersizdir. <\/p>\n

Yaz\u0131n\u0131n sonuna ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, umar\u0131m, \u0130ncil\u2019in de\u011fi\u015fti\u011fine dair fikirler de d\u00fc\u015f\u00fcncenizden \u00e7\u0131km\u0131\u015f olacakt\u0131r. Ger\u00e7ek \u015fu ki, Yeni Antla\u015fma\u2019n\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 bu t\u00fcr kan\u0131tlar (hem say\u0131 hem de nitelik bak\u0131m\u0131ndan) her tarih\u00e7inin r\u00fcyas\u0131d\u0131r! Ba\u015fka hi\u00e7bir kadim yaz\u0131n, tarih\u00e7ilere ve metin ele\u015ftirmenlerine bu denli bol veri vermenin yan\u0131na bile yakla\u015famam\u0131\u015ft\u0131r. Unutmay\u0131n, \u0130ncil\u2019in ger\u00e7ekli\u011fi sorusu dinsel bir mesele de\u011fildir. Akademik bir konudur. Test edenlerin ruhsal inan\u00e7lar\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak akademik bir \u015fekilde yan\u0131tlanabilir.<\/p>\n

D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn biraz. Akademisyenler, Plato, Aristoteles, Sezar ve di\u011fer klasik yazarlar\u0131n yaz\u0131lar\u0131n\u0131n g\u00fcvenilirli\u011fini sorgulam\u0131yorlar. Tarih\u00e7ilerin ve metin ele\u015ftirmenlerinin sordu\u011fu iki sorunun cevab\u0131n\u0131 ald\u0131ktan sonra \u0130ncil\u2019in g\u00fcvenilirli\u011fini sorgulamay\u0131 neden d\u00fc\u015f\u00fcnelim? Asl\u0131nda g\u00fcvenilirli\u011fini kan\u0131tlayacak yeterli kan\u0131t varsa d\u00fc\u015f\u00fcnmemeliyiz. Unutmay\u0131n, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar bunu iki soru sorarak belirlediler:<\/p>\n

1) \u0130ncil\u2019in inceleyebilece\u011fimiz veya k\u0131yaslayabilece\u011fimiz ka\u00e7 n\u00fcshas\u0131 var?<\/p>\n

2) Mevcut en eski belgeler orijinale ne kadar yak\u0131n?<\/p>\n

\u0130ncil\u2019den ba\u015fka, g\u00fcvenilirlilik d\u00fczeyine sahip di\u011fer tek kadim yaz\u0131 Homeros\u2019tur. Ama yine de \u0130ncil\u2019in Homeros\u2019a g\u00f6re \u00e7ok daha \u00fcst\u00fcn bir g\u00fcvenilirlik derecesi vard\u0131r. Akademisyenler evrensel olarak Homeros\u2019un yaz\u0131lar\u0131n\u0131n n\u00fcshalar\u0131n\u0131n do\u011fru oldu\u011funu kabul ederler. O halde \u0130ncil\u2019in en do\u011fru \u015fekilde yeniden kurulmu\u015f kadim belge oldu\u011fu ink\u00e2r edilemez. Profes\u00f6r, Kutsal Kitap akademisyeni ve yazar Robert C. Newman eski tarihe ait hi\u00e7bir belgenin Yeni Antla\u015fma kadar iyi bir \u015fekilde korunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler. <\/p>\n

\"09\u201cYeni Antla\u015fma\u2019n\u0131n elyazmalar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131 o kadar \u00e7ok ki, ku\u015fku duyulan bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn ger\u00e7ek okumas\u0131n\u0131n ba\u015fka bir ya da daha eski otoritelerde korunmu\u015f olmas\u0131 pratikte kesindir. D\u00fcnyadaki ba\u015fka hi\u00e7bir kadim belge i\u00e7in bunu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.\u201d (1)<\/p>\n

Eskiye ait \u00e7o\u011fu belgeden sadece bir avucu mevcuttur, baz\u0131lar\u0131 800-2000 y\u0131ll\u0131k aral\u0131\u011fa sahiptir. Yine de akademisyenler, orijinalleri \u00f6nemli bir do\u011fruluk derecesine sahip olacak \u015fekilde yeniden olu\u015fturabilecekleri konusunda kendilerine g\u00fcvenmektedir. Nitekim eski tarihe ait hemen hemen sahip oldu\u011fumuz t\u00fcm bilgiler bu gibi belgelere dayanmaktad\u0131r. Bunu biliyor muydunuz? Eski tarihe ait hemen hemen t\u00fcm bilgimiz bu gibi belgelere dayan\u0131yor!<\/p>\n

Yeni Antla\u015fma elyazmalar\u0131ndan olu\u015fan kan\u0131tlar\u0131n \u00f6nemi hakk\u0131nda bir fikir sahibi olmak i\u00e7in, biraz da Kutsal Kitap d\u0131\u015f\u0131ndaki metinlerin kay\u0131tlar\u0131na bak\u0131n. Bunlar eskiye ait sek\u00fcler metinlerdir ve mevcut metin kan\u0131tlar\u0131ndan y\u00fcksek bir kesinlik derecesine sahip olacak \u015fekilde yeniden olu\u015fturulmu\u015ftur. Yeniden masaya d\u00f6nelim ve bunlar\u0131n sadece ikisine bakal\u0131m.<\/p>\n

Tacitus\u2019un Roma \u0130mparatorlu\u011fu Y\u0131ll\u0131klar\u0131,<\/em> Yeni Antla\u015fma d\u00f6neminin Roma d\u00fcnyas\u0131na ili\u015fkin en \u00f6nde gelen tarihsel kaynaklardan biridir. Yine de, g\u00fcn\u00fcm\u00fcze Orta \u00c7a\u011f\u2019dan kalma sadece iki elyazmas\u0131nda, k\u0131smi bir bi\u00e7imde ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Tacitus\u2019un yaz\u0131lar\u0131 tarihin \u00e7alkant\u0131l\u0131 bir d\u00f6nemine ait s\u00fcr\u00fckleyici hik\u00e2yelerden olu\u015fur. Nero intihar etmi\u015ftir. D\u00f6rt ayr\u0131 imparator vard\u0131r, baz\u0131lar\u0131 olduk\u00e7a \u00e7irkin olan i\u00e7 sava\u015flar, isyanlar, zehirlemeler ve suikastlar.<\/p>\n

Roma imparatorluk tarihini \u00f6ylesine bile okumu\u015f insanlar Tacitus\u2019la kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. \u015eayet insan trajedisi, zaferler, yozla\u015fm\u0131\u015f politika, ihanet, cinayet, b\u00fcy\u00fck planlar ve komplolarla dolu hik\u00e2yelerden ho\u015flan\u0131yorsan\u0131z, tarihin bu d\u00f6nemine ait bu hik\u00e2ye ho\u015funuza gidecek. T\u00fcrkiye\u2019de do\u011fup b\u00fcy\u00fcd\u00fcyseniz, Tacitus\u2019un Roma\u2019n\u0131n Asya \u0130li\u2019nin (g\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrkiye\u2019sinin bat\u0131 b\u00f6lgesi) \u0130l Valisi oldu\u011funu bilmek ilginizi \u00e7ekebilir.<\/p>\n

Fakat bu yaz\u0131 i\u00e7inde bizi ilgilendiren mesele, sadece iki k\u0131smi elyazmas\u0131n\u0131n anlat\u0131mlar\u0131n\u0131 okuyor ve bunlara inan\u0131yor olmam\u0131zd\u0131r. Masada g\u00f6rece\u011finiz gibi bizlere birinci y\u00fczy\u0131lda Roma \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun resmini veren bu elyazmalar\u0131, orijinalleri yaz\u0131ld\u0131ktan \u00e7ok sonras\u0131na aittir.<\/p>\n

\"10Thusidides\u2019in Tarih<\/em> adl\u0131 yap\u0131t\u0131 sadece sekiz n\u00fcsha olarak g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kalm\u0131\u015ft\u0131r. Ne var ki, bunlar\u0131n hepsi orijinalinden bin y\u0131l kadar sonras\u0131na tarihlendirilmi\u015ftir. Bu tarih\u00e7ide ilgin\u00e7 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm \u015fey, bir d\u00f6nemin tarihini yazmam\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. Yani, yazd\u0131klar\u0131nda, d\u00f6nemin sosyal ya\u015fant\u0131s\u0131, yaz\u0131n\u0131 ve sanat\u0131 vs. hakk\u0131nda yorumlara yer vermemi\u015ftir. Sparta ve Atina aras\u0131nda 27 y\u0131l s\u00fcren sava\u015f hakk\u0131nda yazm\u0131\u015ft\u0131r. Sadece sava\u015f hakk\u0131nda yazmakla kalmad\u0131, ayn\u0131 zamanda bu sava\u015fta sava\u015ft\u0131. Sonunda Atina\u2019dan s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edilmesi nedeniyle, sava\u015f\u0131 iki taraf\u0131n g\u00f6z\u00fcnden g\u00f6rebildi ve yaz\u0131lar\u0131 i\u00e7in \u00f6nemli ara\u015ft\u0131rmalar yapabildi. Yine, bu yaz\u0131da bizi ilgilendiren, tarihteki bu olayla ilgili anlat\u0131m\u0131n\u0131 orijinal yaz\u0131lar\u0131n sadece sekiz n\u00fcshas\u0131na dayanarak kabul ediyor olmam\u0131zd\u0131r.<\/p>\n

Yeni Antla\u015fma akademisyeni F.F. Bruce\u2019un yorumu tart\u0131\u015fmay\u0131 do\u011fru bir \u015fekilde g\u00f6rmemize yard\u0131mc\u0131 oluyor: \u201cHi\u00e7bir klasik ara\u015ft\u0131rmac\u0131, yap\u0131tlar\u0131n\u0131n en eski elyazmalar\u0131 orijinallerden 1300 y\u0131ldan fazla y\u0131l sonra yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Herodot veya Thusidides\u2019in g\u00fcvenilirli\u011finin ku\u015fkulu oldu\u011funu ileri s\u00fcren bir sav\u0131 dinlemez.\u201d (2)<\/p>\n

\n

\"11Selin Teyze\u2019nin sihirli iksirinin tarifini hat\u0131rl\u0131yor musunuz? Orijinal tarif kaybolmu\u015ftu ama tarifin yirmi \u00fc\u00e7 kopyas\u0131n\u0131 kullanarak yeniden olu\u015fturabildiler. Sadece iki kopya veya sekiz kopya de\u011fil, yirmi \u00fc\u00e7 kopya. Sek\u00fcler metinlere ve benim hayali hik\u00e2yeme k\u0131yasla Yeni Antla\u015fma i\u00e7in mevcut elyazmas\u0131 kan\u0131t\u0131 hayret vericidir. Eldeki, 6000\u2019den fazla Grek\u00e7e n\u00fcsha ve buna ek olarak ba\u015fka dillerde 21000 n\u00fcshayla \u0130ncil inan\u0131lmaz bir do\u011fruluk derecesiyle yeniden olu\u015fturulabilir. <\/strong><\/p>\n

EVET, AMA\u2026<\/strong><\/p>\n

Biliyorum. Y\u00fcre\u011finizde hala bir sorunun a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissediyorsunuz. Selin Teyze\u2019nin tarifinin nas\u0131l yeniden olu\u015fturuldu\u011funu anl\u0131yorsunuz. \u0130ncil\u2019in de ayn\u0131 \u015fekilde, tarih\u00e7ileri ve metin ele\u015ftirmenlerini tatmin edecek bir do\u011fruluk derecesine sahip olacak \u015fekilde yeniden olu\u015fturulabilece\u011fini anl\u0131yorsunuz. Ama \u0130ncil\u2019de okuduklar\u0131m\u0131z\u0131n, yakla\u015f\u0131k olarak 2000 y\u0131l \u00f6nce \u0130ncil\u2019i ilk kaleme alan esinlenmi\u015f yazarlar\u0131n yazd\u0131klar\u0131na benzeyip benzemedi\u011fini merak ediyorsunuz. Orijinal m\u00fcjde elyazmas\u0131n\u0131n ger\u00e7ekten ne s\u00f6yledi\u011fini bilebilir miyiz?<\/p>\n

Hayret! Ben de birka\u00e7 y\u0131l \u00f6nce tam olarak bunu bilmek istiyordum. Hayat\u0131m\u0131 \u0130sa Mesih\u2019e adamadan \u00f6nce H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n iddialar\u0131n\u0131 destekleyecek kan\u0131tlar g\u00f6rmek istedim. \u0130sterseniz bana inat\u00e7\u0131 deyin ama \u0130sa\u2019ya inanmak i\u00e7in yeterli gerek\u00e7em olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece ikna olmaya raz\u0131 de\u011fildim. Siz de \u00f6yle olmal\u0131s\u0131n\u0131z. H\u0131ristiyan inanc\u0131n\u0131n do\u011frulu\u011fu, temel belgelerinin g\u00fcvenilirli\u011fine ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u0130sa ve ya\u015fam\u0131 hakk\u0131nda mesajlar\u0131n\u0131n tarihsel ge\u00e7erlili\u011fi yoksa o zaman siz de ben de, H\u0131ristiyan \u00f6\u011freti\u015flerini masal veya efsane d\u00fcnyas\u0131na terk edebiliriz. \u00d6te yandan \u015fayet, bu belgeler tarihsel, g\u00f6rg\u00fc tan\u0131klar\u0131n\u0131n g\u00fcvenilirli\u011fine sahipse, o zaman d\u00fc\u015f\u00fcnceli hi\u00e7bir insan do\u011fru, olgulara dayanan iddialar\u0131n\u0131 g\u00f6z ard\u0131 etmeye cesaret edemez.<\/p>\n

\"12\u0130ncil\u2019i okudu\u011fum zaman Tanr\u0131\u2019n\u0131n soru sormam\u0131z\u0131, savlar\u0131 de\u011ferlendirmemizi ve \u00e7\u0131kar\u0131mlarda bulunmam\u0131z\u0131 istedi\u011fini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcmde \u00e7ok ho\u015f bir s\u00fcrprizle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m. \u201cHer \u015feyi s\u0131nay\u0131n, iyi olana s\u0131ms\u0131k\u0131 tutunun.\u201d (1.Selanikliler 5:21, \u0130ncil). Umudum ve duam, bu web sitesinde arad\u0131\u011f\u0131m\u0131z cevaplar\u0131 bulman\u0131zd\u0131r.<\/p>\n

H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131 ele\u015ftirenler, s\u0131k s\u0131k, bug\u00fcn bildi\u011fimiz \u0130ncil\u2019in orijinal elyazmalar\u0131na pek benzemedi\u011fi su\u00e7lamas\u0131nda bulunurlar. Ger\u00e7ekten mi? Nas\u0131l biliyorlar? Ellerindeki \u0130ncil\u2019i orijinal kitapla k\u0131yaslad\u0131lar m\u0131? K\u0131yaslayamazlar \u00e7\u00fcnk\u00fc bug\u00fcn hi\u00e7bir dinin- kendilerininki bile- kutsal kitaplar\u0131n\u0131n orijinal elyazmas\u0131 yoktur. Bu nedenle, ele\u015ftirileri temelsizdir. \u0130ncil\u2019in tarihsel do\u011frulu\u011funun kan\u0131tlanabilece\u011finin fark\u0131nda de\u011fil gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyorlar. Tarih\u00e7ilerin ve metin ele\u015ftirmenlerinin herhangi bir kadim belgenin tarihsel do\u011frulu\u011funu belirlemek i\u00e7in kulland\u0131klar\u0131 \u00fc\u00e7 testten haberdar de\u011filler. <\/p>\n

Ele\u015ftirmek kolay \u00f6yle de\u011fil mi? D\u00fc\u015f\u00fcnmeden veya kolayca yap\u0131labilir. Baz\u0131 insanlar ba\u015fkalar\u0131n\u0131 ele\u015ftirmekten \u00e7ok ho\u015flan\u0131rlar. Bu al\u0131\u015fkanl\u0131k sanki i\u00e7lerine i\u015flemi\u015ftir. Hepimizin yapmas\u0131 gereken \u015fey, Tanr\u0131\u2019n\u0131n \u0130ncil\u2019de s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fi t\u00fcrde \u015fu tutumu beslemektir, \u201cHerkes dinlemekte \u00e7abuk, konu\u015fmakta yava\u015f, \u00f6fkelenmekte de yava\u015f olsun. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan\u0131n \u00f6fkesi Tanr\u0131’n\u0131n istedi\u011fi do\u011frulu\u011fu sa\u011flamaz.\u201d (Yakup 1:19-20, \u0130ncil)<\/p>\n

Genellikle b\u00fct\u00fcn bilgileri toplayana kadar konu\u015fmamak veya herhangi bir yarg\u0131ya varmamak en iyisidir, de\u011fil mi? Bu nedenle ya\u015famlar\u0131n\u0131, \u0130ncil\u2019in elyazmalar\u0131 gibi kadim belgeleri incelemeye ve test etmeye adam\u0131\u015f olan insanlara kulak verelim. Daha \u00f6nce, herhangi bir tarihsel belgenin g\u00fcvenilirli\u011fini saptamak i\u00e7in sorduklar\u0131 ilk sorulardan birinin \u201cMevcut en eski belgeler, orijinallerine, zaman olarak ne kadar yak\u0131n?\u201d sorusu oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015ftim. \u00d6te yandan, \u0130ncil\u2019in orijinal belgelerinin ne s\u00f6yledi\u011fini merak ediyorsan\u0131z, yard\u0131m\u0131 dokunabilecek, ilgili bir soru daha var. \u0130ncil, \u0130.S. 1. yy\u2019da ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olaylar\u0131n tarihsel bir kayd\u0131 olarak kendisini ortaya koyuyorsa, o zaman \u015fu soruyu sormal\u0131y\u0131z, \u201cOlaylar ger\u00e7ekle\u015ftikten ne kadar sonra kaydedildiler?\u201d \u0130ncil\u2019in el yazmas\u0131 n\u00fcshalar\u0131n\u0131n tarihinden bahsetmiyoruz. \u0130ncil\u2019in tarihinden bahsediyoruz.<\/p>\n

\"13Tarihteki herhangi bir olay ger\u00e7ekle\u015ftikten \u00e7ok uzun s\u00fcre sonra kaydediliyorsa, o zaman \u015funu g\u00fcvenle s\u00f6yleyebiliriz…<\/p>\n

1) Muhtemelen g\u00f6rg\u00fc tan\u0131klar\u0131 taraf\u0131ndan yaz\u0131lmad\u0131.<\/p>\n

2) Muhtemelen olay\u0131n do\u011frulu\u011funu onaylayacak veya buna kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kacak ki\u015filer varken yaz\u0131lmad\u0131.<\/p>\n

3) G\u00fcvenilirli\u011fi zay\u0131flad\u0131. \u0130.S. 1301 y\u0131l\u0131nda Osman Gazi\u2019nin Bafeyon Sava\u015f\u0131\u2019nda Bizans\u2019a kar\u015f\u0131 zaferini \u00f6rnek olarak kullanal\u0131m. Bu olay i\u00e7in hangisi daha g\u00fcvenilir bir bilgi kayna\u011f\u0131 say\u0131l\u0131r? Tamam\u0131yla \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc veya d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc el kaynaklara dayanan g\u00fcn\u00fcm\u00fcz yazar\u0131 m\u0131? Yoksa olay\u0131n g\u00f6rg\u00fc tan\u0131klar\u0131 olan ki\u015filerin g\u00fcnl\u00fck ve mektuplar\u0131 m\u0131? Belki Osman Gazi\u2019nin ki\u015fisel g\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc bile olabilir? G\u00fcnl\u00fcklerin ve mektuplar\u0131n ger\u00e7ek oldu\u011fu g\u00f6sterilebilirse, tabii ki, kulaktan dolma bilgilere g\u00f6re daha g\u00fcvenilir say\u0131l\u0131rlar, de\u011fil mi?<\/p>\n

\u015eu anda, \u0130ncil\u2019in ger\u00e7ekli\u011fini de\u011ferlendirmek i\u00e7in kullan\u0131lan bibliyografi testini yap\u0131yoruz. \u0130kinci teste, yani i\u00e7sel teste, bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda daha \u00e7ok g\u00f6rg\u00fc tan\u0131klar\u0131 ve \u0130ncil\u2019in yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde ya\u015fam\u0131\u015f olan ba\u015fkalar\u0131 konusunu d\u00fc\u015f\u00fcnece\u011fiz. A\u015fa\u011f\u0131daki ger\u00e7ekler sizi olumlu y\u00f6nde \u015fa\u015f\u0131rtacak:<\/p>\n

1) \u0130ncil, i\u00e7inde anlat\u0131lan olaylar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi ku\u015fakla ayn\u0131 ku\u015fakta yaz\u0131ld\u0131.<\/p>\n

2) Bu belgeler bahsetti\u011fi insanlar aras\u0131nda dola\u015ft\u0131. Buna g\u00f6re, olaylar hakk\u0131nda \u0130ncil\u2019in s\u00f6ylediklerini bu insanlar\u0131n ink\u00e2r edebilece\u011fi anlam\u0131na geliyor. Bu olaylar hakk\u0131nda en fazla bilgi sahibi olanlar bunlar\u0131n sahte oldu\u011funu s\u00f6yleyip kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kabilirlerdi ve \u0130ncil k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7inde g\u00fcvenilirli\u011fini kaybederdi.<\/p>\n

3) \u0130lk ku\u015fa\u011f\u0131n Yeni Antla\u015fma\u2019y\u0131 sonraki ku\u015faklar i\u00e7in korumu\u015f olmas\u0131 ger\u00e7e\u011fi, i\u00e7eri\u011finin ger\u00e7ekli\u011fine inand\u0131klar\u0131n\u0131 ortaya koyar.<\/p>\n

\n

\"14Bu ger\u00e7e\u011fi \u0130ncil\u2019i \u00f6zenli bir \u015fekilde yeniden olu\u015fturabilece\u011fimiz \u00e7ok say\u0131da n\u00fcshan\u0131n oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fiyle bir araya getirdi\u011fimizde ne elde ediyoruz? \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n elindeki en g\u00fcvenilir kadim belgeyi! <\/em>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde elimizde olan \u0130ncil\u2019in as\u0131l yazarlar\u0131 taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nm\u0131\u015f olan \u0130ncil oldu\u011funa ili\u015fkin ne gibi g\u00fcvenceler oldu\u011funu bilmek istemi\u015ftiniz. Britanya M\u00fczesi\u2019nin eski direkt\u00f6rlerinden biri ve ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z konuda en \u00f6nemli yetkililerden biri olan Sir Frederic Kenyon\u2019a kulak verelim. Our Bible and the Ancient Manuscripts <\/em>(Kutsal Kitab\u0131m\u0131z ve Kadim Elyazmalar\u0131) adl\u0131 kitab\u0131nda \u015f\u00f6yle diyor,<\/p>\n

\u201cYeni Antla\u015fma\u2019n\u0131n elyazmalar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131 veya bunlardan yap\u0131lm\u0131\u015f olan erken d\u00f6nem \u00e7evirilerin say\u0131s\u0131 o kadar fazlad\u0131r ki, ku\u015fku duyulan her b\u00f6l\u00fcm\u00fcn ger\u00e7ek metninin, bu kadim belgelerden biri veya di\u011ferinde korunmu\u015f olmas\u0131 pratik olarak kesindir. D\u00fcnyada ba\u015fka hi\u00e7bir kadim kitap i\u00e7in bunu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.\u201d (3)<\/p>\n

Yine kendisinden bir al\u0131nt\u0131 yapacak olursak,<\/p>\n

\u201cSonunda bu ke\u015fiflerin ve b\u00fct\u00fcn bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n genel sonucunun Kutsal Yaz\u0131lar\u2019\u0131n g\u00fcvenilirli\u011fine dair kan\u0131tlar\u0131 ve elimizde hemen hemen tam bir sa\u011flaml\u0131kta, hakiki Tanr\u0131 S\u00f6z\u00fc\u2019ne sahip oldu\u011fumuza dair inanc\u0131m\u0131z\u0131, kuvvetlendirdi\u011fini g\u00f6rmek g\u00fcven verici.\u201d<\/p>\n

Tabii ki, insanlar\u0131n \u0130sa Mesih\u2019in ya\u015famlar\u0131 ile ilgili taleplerini reddetme nedenleri \u00e7ok \u00e7e\u015fitlidir. O\u2019nun hakk\u0131nda yanl\u0131\u015f bilgilendirilmi\u015flerdir. \u0130sa\u2019n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcve dirili\u015fi sayesinde m\u00fcmk\u00fcn olan g\u00fcnahlar\u0131n\u0131n eksiksiz bir \u015fekilde ba\u011f\u0131\u015flanmas\u0131na duyduklar\u0131 ihtiyac\u0131 kabul edemeyecek kadar kibirli olabilirler. \u0130sa\u2019ya dikkatlerini veremeyecek kadar kendi kayg\u0131lar\u0131yla ilgili olabilirler. \u0130sa\u2019y\u0131 izleyecek olsalar ba\u015fkalar\u0131n\u0131n ne d\u00fc\u015f\u00fcneceklerini fazla \u00f6nemsiyor olabilirler. \u00d6te yandan, tarihsel kan\u0131tlar\u0131n g\u00fcvenilir olmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle \u0130sa\u2019y\u0131 Kurtar\u0131c\u0131 olarak kabul etmemek aptall\u0131k olur. Kan\u0131tlar\u0131 g\u00f6z ard\u0131 etmemiz mazur g\u00f6r\u00fclemez.<\/p>\n

DA V\u0130NC\u0130 \u015e\u0130FRES\u0130<\/strong><\/p>\n

\"15\u0130sa hakk\u0131nda yanl\u0131\u015f m\u0131 bilgilendirildiniz? Bilginizin kayna\u011f\u0131n\u0131n ne oldu\u011funa ba\u011fl\u0131. \u00d6rne\u011fin, Dan Brown\u2019un teolojisini kabul ediyorsan\u0131z yanl\u0131\u015f bilgilendirilmi\u015fsiniz demektir. Da Vinci \u015eifresi<\/em> adl\u0131 kitab\u0131nda hayali bir tarih\u00e7inin, Sir Leigh Teabing\u2019in a\u011fz\u0131ndan \u0130ncil\u2019i ele\u015ftiren s\u00f6zler kullan\u0131yor. Teabing, kitapta saf ve \u00f6\u011frenmeye a\u00e7\u0131k biri olarak betimlenen Sophie\u2019ye \u0130sa ve ilk d\u00f6nem H\u0131ristiyanl\u0131k hakk\u0131nda ger\u00e7ekleri \u201ca\u00e7\u0131kl\u0131yor.\u201d Teabing tipik k\u00fc\u00e7\u00fcmseyici tavr\u0131yla Sophie\u2019yi Kutsal Kitap\u2019\u0131n ger\u00e7ek do\u011fas\u0131 hakk\u0131nda \u015f\u00f6yle bilgilendiriyor:<\/p>\n

\u201cKutsal Kitap insan<\/em> i\u015fi can\u0131m. Tanr\u0131\u2019n\u0131n i\u015fi de\u011fil. Kutsal Kitap sihirli bir \u015fekilde bulutlardan d\u00fc\u015fmedi. \u00c7alkant\u0131l\u0131 zamanlar\u0131n tarihsel bir kayd\u0131 olarak insan taraf\u0131ndan yarat\u0131ld\u0131 ve say\u0131s\u0131z \u00e7eviri, eklemeler ve g\u00f6zden ge\u00e7irmelerle evrimle\u015fti. Tarih i\u00e7inde kitab\u0131n hi\u00e7bir zaman kesin bir n\u00fcshas\u0131 olmad\u0131.\u201d (s. 231)<\/p>\n

Tabii burada bir miktar ger\u00e7ek pay\u0131 var, ama sadece bir par\u00e7a. Kutsal Kitap ger\u00e7ekten de insan elinin \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr, ne var ki, bu hi\u00e7bir \u015fekilde \u2018Tanr\u0131\u2019dan\u2019 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ima etmez. Ciltlenmi\u015f ve okumam\u0131z i\u00e7in haz\u0131r edilmi\u015f \u015fekilde bulutlardan inmedi. Teabing\u2019in s\u00f6ylediklerinin aksine, Kutsal Kitap \u201csay\u0131s\u0131z \u00e7eviri, eklemeler ve g\u00f6zden ge\u00e7irmelerle\u201d evrimle\u015fmemi\u015ftir. Ger\u00e7ekten de, 2000\u2019in \u00fczerinde dile \u00e7evrilmi\u015ftir- b\u00fct\u00fcn kitaplardan \u00e7ok daha fazla dile- ve \u00e7ok say\u0131da eklemelerle yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r. Fakat bu \u00e7eviriler ve eklemelerin hepsi ayn\u0131 temel kadim belgeleri temel almaktad\u0131r. Bu yaz\u0131da bunu \u00f6\u011freniyoruz. Teabing\u2019in yorumun hayali yan\u0131 nedir? \u201cSay\u0131s\u0131z \u00e7eviri,… evrimle\u015fmi\u015ftir\u201d k\u0131sm\u0131 hayalidir.<\/p>\n

\u0130ncil\u2019in orijinal elyazmalar\u0131 \u0130.S. birinci y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131n\u0131 kapsayan bir zamanda yaz\u0131ld\u0131. Fakat eski insanlar, tomarlar\u0131ndaki bilgileri saklaman\u0131n bir yolunu biliyordu: Kopyalamak. E\u011fitimli yazmanlar, bir belgedeki s\u00f6zleri birebir kopyalayarak yeni bir n\u00fcshas\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131rlard\u0131. E\u011fitimleri sayesinde hatalar en aza indirgenir, do\u011fruluk ise m\u00fcmk\u00fcn olan en \u00fcst d\u00fczeyde sa\u011flan\u0131rd\u0131. \u00d6te yandan, en usta yazmanlar bile bazen bilmeden hata yaparlard\u0131. Bu nedenle, orijinal elyazmalar\u0131n\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kalmam\u0131\u015f olmas\u0131yla birlikte, y\u00fczy\u0131llard\u0131r metnin n\u00fcshalar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131larak aktar\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 ger\u00e7e\u011fi, bug\u00fcn elimizdeki \u0130ncil\u2019in as\u0131l yazarlar\u0131n\u0131n yazd\u0131\u011f\u0131 haline benzedi\u011fine g\u00fcvenebilir miyiz sorusunu sormam\u0131za neden oluyor. <\/p>\n

\"16G\u00fcn\u00fcm\u00fczde var olan \u0130ncil\u2019in kadim n\u00fcshalar\u0131n\u0131 test etme y\u00f6ntemleri olmasayd\u0131, bunu sadece sorgulamakla kal\u0131rd\u0131k. Hat\u0131rlay\u0131n, bibliyografi testi, bu n\u00fcshalardan orijinal elyazmas\u0131n\u0131 olu\u015fturup olu\u015fturamayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 belirlemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Orijinal elyazmalar\u0131n\u0131n ilk d\u00f6nemde ka\u00e7 n\u00fcshas\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulmam\u0131z gerekiyor. Bir de bunlar\u0131n zaman olarak orijinallerine ne kadar yak\u0131n oldu\u011funu \u00f6\u011frenmeliyiz.<\/p>\n

Orijinal m\u00fcjde elyazmalar\u0131n\u0131n ger\u00e7ekten ne s\u00f6yledi\u011fini bilebilir miyiz? Bu soruya yan\u0131t, sa\u011flam bir \u2018evet\u2019tir. Elyazmalar\u0131m\u0131zdaki her bir kelimenin ilk olarak kaleme al\u0131nm\u0131\u015f olan kelimeyi kesin olarak tekrarlad\u0131\u011f\u0131ndan tam olarak emin olamasak da, \u00e7o\u011fu durumda \u00e7ok \u00e7ok yak\u0131n oldu\u011fumuza g\u00fcvenebiliriz. Daha \u00f6nce s\u00f6yledi\u011fim gibi, \u00e7e\u015fitlemelerin hi\u00e7biri H\u0131ristiyan inanc\u0131n\u0131n \u00f6\u011freti ve doktrinlerini etkilemez.<\/p>\n

Bibliyografi testinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n neden \u0130ncil\u2019e g\u00fcvenmemizi sa\u011flamas\u0131 gerekti\u011fini a\u00e7\u0131klayay\u0131m.<\/p>\n

\u00d6ncelikle, di\u011fer kadim yaz\u0131larla k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda, \u0130ncil\u2019in binlerce kadim n\u00fcshas\u0131, tarih\u00e7ilerin ve metin ele\u015ftirmenlerinin \u0130ncil\u2019i yeniden olu\u015ftururken kullanabilece\u011fi sa\u011flam ve zengin bir materyal kayna\u011f\u0131 sa\u011flar. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar \u00e7o\u011fu zaman eski metinlerle ilgili \u00e7ok az say\u0131da elyazmas\u0131na dayanmak zorundad\u0131r. Oysa Yeni Antla\u015fma ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131 \u00e7ok say\u0131da birincil kaynak materyallerine sahiptir.<\/p>\n

\n

YEN\u0130DEN TABLOYA BAKALIM<\/strong><\/p>\n

\"17\u0130kincisi, elyazmalar\u0131 olduk\u00e7a eskidir ve bu nedenle daha g\u00fcvenilirdir. M\u00fcjde\u2019ye ait \u0130.S. ikinci y\u00fczy\u0131la ait papir\u00fcs par\u00e7alar\u0131 ve belgeler vard\u0131r, bunlar\u0131n say\u0131s\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc y\u00fczy\u0131lda \u00e7ok daha fazlad\u0131r. M\u00fcjdeler ve Yeni Antla\u015fma\u2019n\u0131n geri kalan\u0131n\u0131n tam \u00f6l\u00e7ekli elyazmalar\u0131n\u0131n d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc ve be\u015finci y\u00fczy\u0131llara ait oldu\u011fu saptanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu, \u0130ncil\u2019in yaz\u0131m\u0131 ve \u015fu an elimizdeki elyazmalar\u0131 aras\u0131nda \u00f6nemli bir zaman bo\u015flu\u011fu varm\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnebilir fakat \u00f6yle de\u011fildir. Ba\u015fka kadim Grek\u00e7e yaz\u0131larla k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda Yeni Antla\u015fma belgelerinin farkl\u0131 bir ligde oldu\u011fu s\u00f6ylenmelidir. Bunu do\u011frulamak i\u00e7in yeniden tabloya bak\u0131n. \u00d6rne\u011fin, \u0130.\u00d6. 5. yy\u2019da ya\u015fam\u0131\u015f Yunan tarih\u00e7isi Herodot\u2019un en eski elyazmas\u0131, Herodot\u2019un ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ve yazd\u0131\u011f\u0131 zamandan 1000 y\u0131ldan fazla y\u0131l sonras\u0131na aittir.<\/p>\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, kadim belgeleri kopyalama i\u015flemi kusursuz olmasa da, yukar\u0131da a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131m gibi, asl\u0131nda olduk\u00e7a g\u00fcvenilirdir. Ayr\u0131ca, \u00e7a\u011fda\u015f ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar bu s\u00fcreci anlad\u0131klar\u0131 i\u00e7in ve Yeni Antla\u015fma\u2019n\u0131n bu kadar \u00e7ok metni oldu\u011fu i\u00e7in akademisyenler yazman hatalar\u0131n\u0131 ve de\u011fi\u015fimleri y\u00fcksek bir olabilirlik \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde belirleyebilmektedir. <\/p>\n

Selin Teyze, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n kendisine ait orijinal tarifin n\u00fcshalar\u0131ndan sadece \u00fc\u00e7 tanesini toplayabilseydi zor durumda kal\u0131rd\u0131, de\u011fil mi? Hangisi daha ideal, orijinal tarifini do\u011fru bir \u015fekilde yeniden olu\u015fturabilecekleri \u00fc\u00e7 n\u00fcsha m\u0131, yoksa yirmi alt\u0131 n\u00fcsha m\u0131?<\/p>\n

Son olarak, metin ele\u015ftirmenlerinin bulgular\u0131 ancak iman\u0131m\u0131z\u0131 g\u00fc\u00e7lendirebilir. Son y\u0131llarda \u0130ncil\u2019in binlerce elyazmas\u0131 \u0131\u015f\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bunlar\u0131n baz\u0131lar\u0131 sadece M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n \u00e7\u00f6l kumlar\u0131 aras\u0131nda bulunan papir\u00fcs par\u00e7alar\u0131d\u0131r, baz\u0131lar\u0131 ise \u00e7ok eski manast\u0131rlarda uzun y\u0131llar boyunca korunmu\u015f iyi durumda olan elyazmalar\u0131d\u0131r. \u00c7evirmenler metin ele\u015ftirisi y\u00f6ntemlerini kullanarak bu elyazmalar\u0131ndan orijinal Yeni Antla\u015fma\u2019n\u0131n muhtemel bir okumas\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karabilmi\u015flerdir. Bu ara\u015ft\u0131rma alan\u0131nda \u015f\u00f6yle sorulara yan\u0131t aran\u0131r: \u2018Yeni Antla\u015fma orijinal Grek\u00e7e metni d\u00fcr\u00fcst ve do\u011fru bir \u015fekilde yans\u0131t\u0131yor mu?\u2019 \u2018Elyazmalar\u0131nda neden uyu\u015fmazl\u0131klar var? Bu farkl\u0131l\u0131klar\u0131n nas\u0131l ve neden ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na karar verebilir miyiz?\u2019 ve \u2018Yeni Antla\u015fma\u2019n\u0131n hangi \u00e7evirisi daha b\u00fcy\u00fck bir a\u011f\u0131rl\u0131\u011fa sahiptir? \"18De\u011ferlendirme kriterleri nelerdir?\u2019 Bunlar baz\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n \u0130ncil ile ilgili olarak sordu\u011fumuz sorular olmayabilir ama ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar bu sorular\u0131 soruyor ve cevapl\u0131yor. \u0130yi haber Tanr\u0131\u2019n\u0131n sa\u011flay\u0131\u015f\u0131 sayesinde \u0130ncil\u2019in \u00e7ok say\u0131da elyazmas\u0131na eri\u015fimimizin m\u00fcmk\u00fcn olmas\u0131d\u0131r. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar Yeni Antla\u015fma\u2019n\u0131n, o ya\u015fta b\u00fct\u00fcn belgelerden daha iyi korunmu\u015f olmad\u0131\u011f\u0131 konusunda fikir birli\u011findedir.<\/p>\n

\u0130ncil hakk\u0131nda ba\u015fka neyi i\u015fitmemiz iyidir? Metin sadece muazzam say\u0131da elyazmas\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla korunmu\u015f de\u011fil, ayn\u0131 zamanda muazzam bir kalitede korunmu\u015ftur. \u00c7e\u015fitli elyazmalar\u0131 kayda de\u011fer bir \u00f6l\u00e7\u00fcde fikir birli\u011fine sahip. Mevcut farkl\u0131l\u0131klar, \u00e7o\u011funlukla yaz\u0131m hatalar\u0131, s\u00f6z dizimi ve benzeri k\u00fc\u00e7\u00fck meselelerle ilgilidir. Geriye kalanlar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu ise, elyazmalar\u0131n\u0131n birbirleriyle k\u0131yaslanmas\u0131yla \u00e7\u00f6z\u00fclebilir.<\/p>\n

\u0130NC\u0130L HAKKINDA NEY\u0130 B\u0130LMEM\u0130Z GEREK\u0130YOR?<\/strong><\/p>\n

Elyazmas\u0131 kan\u0131tlar\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irildi\u011finde, orijinal \u0130ncil\u2019in kaybolmu\u015f ve sonsuza dek yok olmas\u0131 bir yana, ele\u015ftirel bir \u015fekilde yeniden olu\u015fturulan Grek\u00e7e Yeni Antla\u015fma\u2019n\u0131n Tanr\u0131\u2019n\u0131n M\u00fcjdeciler ve El\u00e7ilerin elleriyle yaz\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 \u0130ncil\u2019in as\u0131l s\u00f6zlerinden \u00e7ok az d\u00fczeyde bir farkl\u0131l\u0131\u011fa sahip oldu\u011fu \u00e7\u0131kar\u0131m\u0131 g\u00fcvenle yap\u0131labilir. <\/p>\n

Metin ele\u015ftirisi karma\u015f\u0131k ve zor bir disiplindir ve pek az\u0131m\u0131z b\u00f6yle bir i\u015fe giri\u015firiz. Ancak ara\u015ft\u0131rmay\u0131 yapanlar\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131mlar\u0131n\u0131 okuyabiliriz. Peki, \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 tamamland\u0131 m\u0131? Hay\u0131r, tamamlanmad\u0131. Grek\u00e7e olarak kiliselerde okunmak \u00fczere haz\u0131rlanm\u0131\u015f kitaplar\u0131n (toplam 2.135 adet) incelenmesine daha yeni ba\u015fland\u0131 say\u0131l\u0131r. \u00c7ok say\u0131da ufak tefek elyazmas\u0131 \u00fczerinde hala \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131lmas\u0131 gerekiyor. \u0130lk kilise Babalar\u0131n\u0131n Kutsal Yaz\u0131lar\u2019dan al\u0131nt\u0131lar\u0131 da b\u00fcy\u00fck dikkat gerektiriyor. Fakat bizleri \u015fa\u015f\u0131rtmas\u0131 ve \u0130sa\u2019ya ger\u00e7ekten inanan ki\u015filer olmaya y\u00f6neltmesi gereken \u015fey g\u00fcn\u00fcm\u00fczde elimizde olan \u0130ncil\u2019in g\u00fcvenilir olmas\u0131d\u0131r. \"19\u0130ster, Grek\u00e7e metni, ister \u0130ngilizce, hangi \u00e7eviriyi okumay\u0131 se\u00e7ersek se\u00e7elim- T\u00fcrk\u00e7e, Rus\u00e7a veya \u0130spanyolca- harika bir ger\u00e7e\u011fi okudu\u011fumuzdan emin olabiliriz. Okuduklar\u0131m\u0131z uzun zaman \u00f6nce Yeni Antla\u015fma yazarlar\u0131 taraf\u0131ndan yaz\u0131lm\u0131\u015f olan s\u00f6zlerden ger\u00e7ek anlamda farkl\u0131 de\u011fildir<\/em>! Orijinal \u0130ncil elyazmalar\u0131n\u0131n ne dedi\u011fini bilebilir miyiz? Evet, b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcvenle s\u00f6yleyebiliriz!<\/p>\n

\u0130NC\u0130L’\u0130N DO\u011eRULU\u011eUNU KONTROL ETME Y\u00d6NTEMLER\u0130 KONUSUNDA EKS\u0130\u011e\u0130M\u0130Z YOK!<\/strong><\/p>\n

Bundan yukar\u0131da k\u0131saca bahsettim ama Yeni Antla\u015fma elyazmalar\u0131n\u0131n do\u011frulu\u011funu kontrol etmenin yollar\u0131ndan biri ilk kilise Babalar\u0131n\u0131n al\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 incelemektir. Bunlar \u201ckilise babalar\u0131n\u0131n al\u0131nt\u0131lar\u0131\u201d olarak bilinir. Orijinal \u0130ncil\u2019i yeniden olu\u015fturmak i\u00e7in kullan\u0131lan kadim, Kutsal Kitap d\u0131\u015f\u0131 kaynaklardand\u0131r. <\/a>Matbaa ortaya \u00e7\u0131kmadan \u00f6nce, ilk d\u00f6nem H\u0131ristiyan \u00e7a\u011f\u0131nda ya\u015fam\u0131\u015f kilise babalar\u0131, mektuplar\u0131n\u0131, vaaz notlar\u0131n\u0131, yorumlar\u0131n\u0131 ve kitaplar\u0131n\u0131 elle yazarlard\u0131. Elyazmalar\u0131nda \u0130ncil\u2019in orijinal metni ve en eski n\u00fcshalar\u0131ndan pek \u00e7ok al\u0131nt\u0131 vard\u0131r. Baz\u0131lar\u0131 Yeni Antla\u015fma yazarlar\u0131n\u0131n kendi el yaz\u0131lar\u0131yla imzalar\u0131n\u0131 veya \u00e7ok \u00e7ok eski n\u00fcshalar\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015flerdir. Baz\u0131lar\u0131 ise, Kutsal Yaz\u0131lar\u2019\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131n n\u00fcshalar\u0131n\u0131 ki\u015fisel olarak el yaz\u0131s\u0131yla yazarak \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Bu yaz\u0131lar orijinal metni do\u011frulamaya yard\u0131mc\u0131 olmaktad\u0131r.<\/p>\n

\n<\/p>\n

\"20B\u00fct\u00fcn bunlar aras\u0131nda beni b\u00fcy\u00fcleyen \u015fey ne biliyor musunuz? Yeni Antla\u015fma\u2019yla ilgili metin ele\u015ftirisi konusunda \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla tan\u0131nan Bruce Metzger\u2019e kulak verelim. Muazzam bir ger\u00e7e\u011fi not ediyor, \u201cYeni Antla\u015fma metni hakk\u0131nda bilgimizin b\u00fct\u00fcn di\u011fer kaynaklar\u0131 yok edilse, [kilise babalar\u0131ndan al\u0131nt\u0131lar] Yeni Antla\u015fma\u2019n\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fcn yeniden olu\u015fturulmas\u0131 i\u00e7in pratikte yeterli olacakt\u0131r.\u201d (4) Akademisyen ve Kanada Vancouver\u2019da Regent College\u2019da \u00f6\u011fretim \u00fcyesi ve Avustralya Macquries \u00dcniversitesi\u2019nde Kadim Tarih b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde misafir \u00f6\u011fretim g\u00f6revlisi Paul Barnett ayn\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc payla\u015f\u0131yor. Diyor ki, \u201cKutsal Yaz\u0131lar ilk d\u00f6nem H\u0131ristiyan yaz\u0131n\u0131nda patlama ya\u015fanmas\u0131na neden olmu\u015ftur, bu H\u0131ristiyan yaz\u0131n\u0131 Kutsal Yaz\u0131lar\u2019dan uzun uzun al\u0131nt\u0131lar yapm\u0131\u015f ve asl\u0131nda bunlar\u0131 korumu\u015ftur.\u201d (5)<\/p>\n

Bu nedenle metin ele\u015ftirisi konusunda en \u00f6nde gelen yirminci y\u00fczy\u0131l yazarlar\u0131ndan biri olan Sir Frederic Kenyon\u2019un \u015fu sonuca varmas\u0131 \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 de\u011fildir:<\/p>\n

\u201cOrijinal olu\u015fum ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kalm\u0131\u015f en eski kan\u0131tlar aras\u0131nda ge\u00e7en s\u00fcre, o kadar k\u0131sa ki bu s\u00fcre g\u00f6z ard\u0131 edilebilir ve Kutsal Yaz\u0131lar\u2019\u0131n elimize sa\u011flam bir \u015fekilde ula\u015ft\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin ku\u015fkunun art\u0131k ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Yeni Antla\u015fma kitaplar\u0131n\u0131n hem ger\u00e7ekli\u011fi <\/em>hem de genel d\u00fcr\u00fcstl\u00fc\u011f\u00fc <\/em>art\u0131k nihai olarak kurulmu\u015f say\u0131labilir.\u201d (6)<\/p>\n

\u015eU ANA KADAR NE \u00d6\u011eREND\u0130K?<\/strong><\/p>\n

Bu yaz\u0131da, tarih\u00e7ilerin ve metin ele\u015ftirmenlerinin herhangi bir kadim metnin tarihsel do\u011frulu\u011funu belirlemek i\u00e7in kulland\u0131klar\u0131 \u00fc\u00e7 teste bak\u0131yoruz.<\/p>\n

1) Bibliyografi testi<\/p>\n

2) \u0130\u00e7sel test ve<\/p>\n

3) Metnin ve di\u011fer kan\u0131tlar\u0131n d\u0131\u015fsal incelemesi.<\/p>\n

\"21Elimizdeki tarihsel belge \u0130ncil\u2019dir ve birinci testi, yani bibliyografi testini tamamlad\u0131k. \u0130ncil\u2019in g\u00fcvenilirli\u011fi hakk\u0131nda ne \u00f6\u011frendik? \u015e\u00f6yle s\u0131ralayabiliriz:<\/p>\n

1) Yeni Antla\u015fma belgelerinin, k\u0131yaslanabilir ba\u015fka belgelere g\u00f6re \u00e7ok daha fazla n\u00fcshas\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n

2) Elyazmalar\u0131, ba\u015fka t\u00fcm kadim metinlere g\u00f6re orijinallerine zaman a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok daha yak\u0131nd\u0131r,<\/p>\n

3) Elyazmalar\u0131 tutarl\u0131d\u0131r. B\u00fcy\u00fck veya \u00f6nemli de\u011fi\u015fimler yoktur. Ayr\u0131ca, farkl\u0131l\u0131klardan hi\u00e7biri H\u0131ristiyan inanc\u0131n\u0131n tarihini veya doktrinini de\u011fi\u015ftirmemektedir.<\/p>\n

\u201cHen\u00fcz inanmam\u0131 sa\u011flamad\u0131n\u0131z!\u201d Bir\u00e7ok insan hala b\u00f6yle s\u00f6yl\u00fcyor. B\u00f6yle bir cevap mant\u0131kl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen her insan\u0131n \u015fu soruyu sormas\u0131na neden olur \u201c\u0130ncil kadar iyi bir \u015fekilde do\u011frulanm\u0131\u015f bir belgeye kar\u015f\u0131 neden bu kadar b\u00fcy\u00fck bir \u015f\u00fcphe var?\u201d Nedenlerden biri, \u0130ncil\u2019in g\u00fcvenilir olmad\u0131\u011f\u0131na dair modern sek\u00fcler d\u00fc\u015f\u00fcnce taraf\u0131ndan bir\u00e7ok insan\u0131n beyninin y\u0131kanm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. Ayn\u0131 ki\u015filer eski tarihe ait ba\u015fka karakterlerin inan\u0131l\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00e7ok daha az kan\u0131ta dayanarak, kabul ediyorlar ama \u0130sa\u2019n\u0131n s\u00f6yledikleri ve yapt\u0131klar\u0131na dair tarihsel kay\u0131tlara inanm\u0131yorlar. Peki neden? Bu ak\u0131lla de\u011fil, y\u00fcrekle ilgili bir mesele. Nihai olarak Tanr\u0131\u2019n\u0131n arzu etti\u011fi \u015feyi yapma konusunda isteklili\u011fimize ba\u011fl\u0131- bedeli ne olursa olsun ve bizi nereye g\u00f6t\u00fcr\u00fcrse g\u00f6t\u00fcrs\u00fcn. Tanr\u0131\u2019ya itaat etme konusunda d\u00fcr\u00fcst bir arzu, \u0130ncil\u2019in ger\u00e7eklerini kucaklamaya y\u00f6neltecektir. \u0130sa b\u00f6yle s\u00f6yledi. \u201cE\u011fer bir kimse Tanr\u0131’n\u0131n iste\u011fini yerine getirmek istiyorsa, bu \u00f6\u011fretinin Tanr\u0131’dan m\u0131 oldu\u011funu, yoksa kendili\u011fimden mi konu\u015ftu\u011fumu bilecektir.\u201d (Yuhanna 7:17, \u0130ncil)<\/p>\n

\u0130sa\u2019n\u0131n bu s\u00f6zlerinde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm \u015fey ne? Tanr\u0131\u2019n\u0131n y\u00fcre\u011fimin kap\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyorum. Bizlere kendi ger\u00e7e\u011fi hakk\u0131nda her insan\u0131n eri\u015febilece\u011fi kan\u0131tlar vermi\u015f olmas\u0131nda Tanr\u0131\u2019n\u0131n iyili\u011fini g\u00f6r\u00fcyorum. Siz de bu ger\u00e7eklere eri\u015febilirsiniz. Bunun i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir e\u011fitim almaya gerek yok. Gerekli olanlar, bir \u0130ncil, d\u00fcr\u00fcst bir y\u00fcrek ve Tanr\u0131\u2019ya itaat etmeye istekli olmak. Tanr\u0131\u2019ya \u015f\u00fck\u00fcrler olsun, metin ele\u015ftirisi hakk\u0131nda uzmanl\u0131k gerektirmiyor!<\/p>\n

\"22Baz\u0131 insanlar, Yeni Antla\u015fma kay\u0131tlar\u0131ndan, belgelerin g\u00fcvenilir olmamas\u0131 nedeniyle ku\u015fku duyuyor de\u011filler. Yeni Antla\u015fma kay\u0131tlar\u0131nda mucizeler oldu\u011fu ve mucizelere inanmaya istekli olmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in ku\u015fku duyuyorlar. \u0130ncil\u2019i okuduysan\u0131z, \u0130sa\u2019yla ilgili anlat\u0131lar\u0131n, modern insan\u0131n olanaks\u0131z oldu\u011funu \u00f6\u011frendi\u011fi \u015feylerle dolu oldu\u011funu bilirsiniz. Bu nedenle, bu ku\u015fkucular, anlat\u0131lanlar\u0131n ger\u00e7ekten olanlar\u0131n kelimesi kelimesi anlat\u0131m\u0131 olamayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorlar. Mucizelerin bilimsel yasalar\u0131 ihlal etti\u011fini ve bu nedenle modern insan i\u00e7in kabul edilemez olduklar\u0131n\u0131 savunuyorlar.<\/p>\n

\u00d6te yandan, Kutsal Yaz\u0131lar, ba\u015f\u0131ndan sonuna kadar, mucizev\u00ee hik\u00e2yelerle doludur. Nitekim mucizelere inanman\u0131n temeli Tanr\u0131\u2019ya ili\u015fkin Kutsal Kitap\u2019a dayanan anlat\u0131ya dayan\u0131yor. Kutsal Kitap\u2019\u0131n ilk ayeti zaten konuyu belirliyor. \u015e\u00f6yle diyor, \u201cBa\u015flang\u0131\u00e7ta Tanr\u0131 g\u00f6\u011f\u00fc ve yeri yaratt\u0131.\u201d (Yarat\u0131l\u0131\u015f 1:1). Bu ayet oldu\u011fu gibi kabul edildi\u011finde, o zaman, ba\u015flang\u0131\u00e7ta ba\u015f\u0131 ve sonu olmayan ki\u015fisel bir Tanr\u0131\u2019n\u0131n evreni yaratt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclebilir, bu durumda, gerisi sorun olmamal\u0131 de\u011fil mi? Tanr\u0131\u2019n\u0131n bunu yapmaya kudreti varsa, o zaman \u0130sa\u2019n\u0131n bir bakireden do\u011fmas\u0131, \u0130sa\u2019n\u0131n c\u00fczaml\u0131lar\u0131 iyile\u015ftirmesi, k\u00f6rlerin g\u00f6rmesini sa\u011flamas\u0131 ve Kutsal Kitap\u2019taki di\u011fer mucizeler, sadece m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil, ayn\u0131 zamanda beklenen \u015feyler oluyor. <\/p>\n

Tabii insan Tanr\u0131\u2019ya inanm\u0131yorsa, mucizev\u00ee olan\u0131 kabul etmez. Fakat bunun olabilece\u011fini kabul edenler i\u00e7in, hi\u00e7 de sa\u00e7ma de\u011fil. El\u00e7i Pavlus\u2019un bir zamanlar inanmayan bir krala s\u00f6yledi\u011fi gibi, \u201cSizler, Tanr\u0131’n\u0131n \u00f6l\u00fcleri diriltmesini neden ‘inan\u0131lmaz’ g\u00f6r\u00fcyorsunuz?\u201d (El\u00e7ilerin \u0130\u015fleri 26:8, \u0130ncil). Bu nedenle bu \u00f6nemli sorunun arkas\u0131nda, Tanr\u0131\u2019n\u0131n var olup olmamas\u0131na ili\u015fkin bildik soru yatmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015fayet Tanr\u0131 varsa, o zaman, mucizeler kesinlikle olabilir. Nitekim \u201cMucizeler nas\u0131l m\u00fcmk\u00fcn olabilir?\u201d sorusunun do\u011fas\u0131 Tanr\u0131\u2019n\u0131n var oldu\u011funu varsayar. Neden mi? Mucize Tanr\u0131\u2019n\u0131n i\u015fidir.<\/p>\n

\n

\"23S\u00f6yledi\u011fim gibi, baz\u0131lar\u0131 Yeni Antla\u015fma kay\u0131tlar\u0131ndan bu belgeler g\u00fcvenilir olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ku\u015fku duyuyor de\u011filler. Ku\u015fku duyuyorlar \u00e7\u00fcnk\u00fc mucizelere inanmakta zorlan\u0131yorlar.<\/p>\n

Ba\u015fkalar\u0131 ise, \u0130ncil\u2019de inan\u00e7lar\u0131yla \u00e7eli\u015fen bir \u015fey buluyorlar. Kendi dinleri \u0130ncil yaz\u0131ld\u0131ktan sonra kuruldu\u011fu i\u00e7in, inan\u00e7lar\u0131n\u0131 hakl\u0131 \u00e7\u0131karabilmek i\u00e7in \u0130ncil\u2019i g\u00f6zden d\u00fc\u015f\u00fcrmeleri gerekir. Mormonluk b\u00f6yle yapar. Tanr\u0131 hakk\u0131nda dinlerinin \u00f6\u011fretti\u011fine inanmak i\u00e7in H\u0131ristiyanl\u0131ktan sonra gelen her dinin ayn\u0131 \u015feyi yapmas\u0131 gerekir. <\/p>\n

D\u00dc\u015e\u00dcN\u00dcN B\u0130R KERE<\/strong><\/p>\n

\u015eayet Tanr\u0131, \u0130ncil\u2019in son sayfas\u0131nda s\u00f6yledi\u011fi gibi, konu\u015fmaya son verdiyse, o zaman g\u00f6klerden yeni bir a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 beklememeliyiz, \u00f6yle de\u011fil mi?<\/em> \u0130ncil\u2019in gelecekle ilgili peygamberliklerle dolu bu son b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, insanl\u0131\u011f\u0131n nihai sonu ve art\u0131k zaman\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 sonsuz durum hakk\u0131nda okuyoruz. Tanr\u0131 bu noktada bizlere, bizimle ileti\u015fimine son \u2018noktay\u0131\u2019 koydu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. Konu\u015ftu. \u0130nsana vahyini tamamlad\u0131. Konu\u015fmas\u0131 sona erdi\u011finde, Tanr\u0131 art\u0131k eklenecek bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Ayr\u0131ca, ba\u015fka bir \u015fey eklenmemesi konusunda uyard\u0131. Tanr\u0131\u2019n\u0131n s\u00f6ylediklerine ekleme yapamay\u0131z- Tanr\u0131\u2019yla aram\u0131z\u0131 bozmadan b\u00f6yle bir ekleme yapamay\u0131z. \u0130ncil\u2019deki son iki ayete kulak verelim:<\/p>\n

\u201cBu kitaptaki peygamberlik s\u00f6zlerini duyan herkesi uyar\u0131yorum! Her kim bu s\u00f6zlere bir \u015fey katarsa, Tanr\u0131 da bu kitapta yaz\u0131l\u0131 belalar\u0131 ona katacakt\u0131r. Her kim bu peygamberlik kitab\u0131n\u0131n s\u00f6zlerinden bir \u015fey \u00e7\u0131kar\u0131rsa, Tanr\u0131 da bu kitapta yaz\u0131l\u0131 ya\u015fam a\u011fac\u0131ndan ve kutsal kentten ona d\u00fc\u015fen pay\u0131 \u00e7\u0131karacakt\u0131r.\u201d (Vahiy 22:18-19, \u0130ncil)<\/p>\n

Bir\u00e7ok insan \u0130ncil\u2019de inanmakta zorluk \u00e7ektikleri bir \u015fey bulurlar ve bu nedenle \u0130ncil\u2019i kabul etmezler. Fakat bu anlaml\u0131 de\u011fil, \u00f6yle de\u011fil mi? Bir \u015feyin anla\u015f\u0131lmas\u0131 zor olmas\u0131, do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez. \u0130ncil\u2019in belge olarak g\u00fcvenilir olmad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin sav, \u0130sa hakk\u0131ndaki ger\u00e7ekle y\u00fczle\u015fmemenin elveri\u015fli bir yolundan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fil. Ger\u00e7ek \u015fu ki, \u0130sa Mesih\u2019in Yeni Antla\u015fma\u2019daki resmine g\u00fcvenilebilir.<\/p>\n

\"24Daha \u00f6nce kan\u0131tlar\u0131 tarafs\u0131z ve adil bir \u015fekilde de\u011ferlendirip de\u011ferlendirmeyece\u011finizi sormu\u015ftum. Bunu sorarken bir\u00e7ok insan\u0131n kan\u0131tlara, do\u011fru olmayaca\u011f\u0131 varsay\u0131m\u0131yla yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyordum. Hangi kan\u0131tla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rlarsa kar\u015f\u0131la\u015fs\u0131nlar inan\u00e7lar\u0131na ba\u011fl\u0131 kal\u0131yorlar. \u00d6yle olmayal\u0131m. Zihinlerimiz para\u015f\u00fct gibidir. En iyi, a\u00e7\u0131k olduklar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar! Umudum ve duam, kan\u0131tlar\u0131n de\u011ferlendirilmesinde \u00f6nyarg\u0131s\u0131z olman\u0131z.<\/p>\n

B\u0130LG\u0130DEN DAHA FAZLASI GEREKL\u0130<\/strong><\/p>\n

Yeni Antla\u015fma sek\u00fcler iddialar ortaya koyan sek\u00fcler bir belge de\u011fil, bu d\u00fcnyan\u0131n \u00f6tesine dair, do\u011fa\u00fcst\u00fc iddialar ileri s\u00fcren dinsel bir belgedir. Bu da, g\u00fcvenilirli\u011fi ve orijinaline ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 nihai olarak bir inan\u00e7 meselesi yapar. \u0130ncil\u2019in g\u00fcvenilir olup olmamas\u0131 akademik bir \u015fekilde belirlenebilir. Yani, \u0130ncil\u2019e uygulad\u0131\u011f\u0131m\u0131z testler objektiftir. Herhangi bir kadim belgenin tarihsel do\u011frulu\u011funu saptamak i\u00e7in kullan\u0131lan testlerin ayn\u0131s\u0131d\u0131r. Elde edilen sonu\u00e7lar, testi yapanlar\u0131n ruhsal inan\u00e7lar\u0131yla tamam\u0131yla ilgisizdir. \u00d6te yandan, sonu\u00e7lar laboratuardan \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 anda inan\u00e7 gereklidir. Ger\u00e7e\u011fi kabul etmeye zorlayan ve destekleyen bir\u00e7ok kan\u0131ta dayanan iman, ama yine de iman.<\/p>\n

\u201c\u0130man olmadan Tanr\u0131’y\u0131 ho\u015fnut etmek olanaks\u0131zd\u0131r. Tanr\u0131’ya yakla\u015fan, O’nun var oldu\u011funa ve kendisini arayanlar\u0131 \u00f6d\u00fcllendirece\u011fine iman etmelidir.\u201d (\u0130braniler 11:6, \u0130ncil)<\/p>\n

Bu anla\u015f\u0131l\u0131r, de\u011fil mi? Tanr\u0131, s\u00f6zlerinin ve vaatlerinin ger\u00e7ekli\u011finden ku\u015fku duyan ki\u015filerden memnun olamaz. Tanr\u0131\u2019ya iman veya g\u00fcven keyfi bir mesele de\u011fildir. \u00c7ocuklar\u0131m\u0131zdan, e\u015flerimizden veya arkada\u015flar\u0131m\u0131zdan istedi\u011fimiz ayn\u0131 \u015feydir. Bir kad\u0131n\u0131n kocas\u0131ndan ve bir adam\u0131n kar\u0131s\u0131ndan memnun olabilmesi i\u00e7in \u00f6nce birbirlerine g\u00fcvenmeleri gerekir. G\u00fcvensizlik ve k\u0131skan\u00e7l\u0131\u011f\u0131n oldu\u011fu bir evde olsa olsa uyumsuzluk ve mutsuzluk olur.<\/p>\n

\"25Ayn\u0131 \u015fekilde, Tanr\u0131\u2019y\u0131, ancak, Kutsal Yaz\u0131lar\u2019da kendisi hakk\u0131nda a\u00e7\u0131klad\u0131klar\u0131na inand\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman memnun edebiliriz. \u00d6te yandan bu sadece<\/em> bir iman meselesi de\u011fildir. Yak\u0131n Do\u011fu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, metin ele\u015ftirisi ve arkeoloji konular\u0131nda d\u00fcnya \u00e7ap\u0131ndaki akademisyenler ya\u015famlar\u0131n\u0131 ve de\u011ferli entelekt\u00fcel becerilerini, \u0130ncil metinlerinin ve bunlar\u0131n \u00e7a\u011f\u0131m\u0131za kadar aktar\u0131m\u0131n\u0131n do\u011frulu\u011funu ara\u015ft\u0131rmaya adam\u0131\u015flard\u0131r. Bu ki\u015filerin ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 toplu olarak, olaylar\u0131n Yeni Antla\u015fma\u2019daki anlat\u0131m\u0131n\u0131n ger\u00e7e\u011fe ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131, do\u011frulu\u011fu ve g\u00fcvenilirli\u011fi konusunda etkileyici bir kan\u0131tlar b\u00fct\u00fcn\u00fc olu\u015fturmu\u015ftur. Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 sonucunda \u0130ncil\u2019in bibliyografi testini ge\u00e7ti\u011fine ve b\u00fct\u00fcn kadim yaz\u0131n i\u00e7inde en y\u00fcksek notun verilmesi gerekti\u011fini ortaya koydular!<\/p>\n

\u201c\u0130ncil\u2019e hen\u00fcz \u2018pekiyi\u2019 vermeye haz\u0131r de\u011filim\u201d diyorsunuz. Tamam. Dedi\u011fim gibi, benim tek ricam, okurken zihninizin a\u00e7\u0131k olmas\u0131. \u0130ncil\u2019i, do\u011frulu\u011funu saptamak i\u00e7in kullan\u0131lan son iki teste tabii tutmad\u0131k hen\u00fcz. Ama bir \u015feyi bilmelisiniz. Yaz\u0131n\u0131n sonuna gelene kadar \u0130ncil\u2019in g\u00fcvenilirli\u011fini hala sorgulamakta kararl\u0131 iseniz, yapman\u0131z gereken ba\u015fka bir \u015fey var. Bu se\u00e7meli bir \u015fey de\u011fil. D\u00fcnyadaki her kadim yaz\u0131n\u0131n g\u00fcvenilirli\u011fini de sorgulaman\u0131z gerekir! \u0130lke olarak, Yeni Antla\u015fma\u2019y\u0131 bir kenara atmak, kadim tarihimizi bir kenara atmakt\u0131r. Bu da bence d\u00fc\u015f\u00fcnen hi\u00e7bir insan\u0131n yapamayaca\u011f\u0131 bir \u015feydir.<\/p>\n

\n

II. \u0130\u00c7SEL TEST<\/strong><\/p>\n

\"26Tarih\u00e7ilerin ve metin ele\u015ftirmenlerinin, herhangi bir kadim kitab\u0131n ger\u00e7ekli\u011fini test etmek i\u00e7in kulland\u0131klar\u0131 ikinci test i\u00e7sel testtir. Kadim bir belgenin yazar\u0131n\u0131n ne gibi iddialar\u0131 ortaya koydu\u011funu bilmek isteriz. Bu dok\u00fcman\u0131n yazar\u0131n\u0131n bu konuda ne dedi\u011fini ke\u015ffetme hakk\u0131m\u0131z var. \u00d6rne\u011fin, ben \u015fu anda bu yaz\u0131y\u0131 yaz\u0131yorum. Tanr\u0131 S\u00f6z\u00fc de\u011fil, her s\u00f6z\u00fcn, her sat\u0131r\u0131n Tanr\u0131 taraf\u0131ndan esinlendi\u011fini de iddia etmiyorum. Peki, ama en sonda s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 bir telif hakk\u0131 c\u00fcmlesi eklesem? Bu c\u00fcmle \u015f\u00f6yle dese, \u201cBu yaz\u0131, Tanr\u0131\u2019n\u0131n Yery\u00fcz\u00fcndeki T\u00fcm \u0130nsanlara Mesaj\u0131d\u0131r\u201d. Ortaya b\u00f6yle bir iddia atsam, okuyucu bu iddiay\u0131 ara\u015ft\u0131rma hakk\u0131na sahip olurdu. Biz de \u0130ncil\u2019le ayn\u0131 \u015feyi yapabiliriz.<\/p>\n

Birinci olarak, yani bibliyografik testi uygulayarak \u0130ncil\u2019in orijinal yazarlar\u0131n\u0131n ne yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirleyebiliriz, fakat \u201cGer\u00e7e\u011fi mi s\u00f6yl\u00fcyorlard\u0131?\u201d sorusu hala ge\u00e7erlidir. \u0130\u00e7sel test bu soruya cevap vermeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Belgelerin yazarlar\u0131n\u0131n, Barnabas \u0130ncil\u2019inde bulunan \u00e7eli\u015fkiler veya bilinen olgu hatalar\u0131yla kendi kendilerini diskalifiye edip etmediklerini ara\u015ft\u0131r\u0131yoruz. Uydurma, yalan veya efsaneye yer veriyor mu? \u0130ncil\u2019i inceledi\u011fimizde olaylar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi ku\u015fakla ayn\u0131 zamanda yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu belgelerin bahsetti\u011fi insanlar aras\u0131nda dola\u015f\u0131mda oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n

\u0130ncil\u2019in yazarlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu \u0130sa\u2019n\u0131n g\u00f6rg\u00fc tan\u0131klar\u0131yd\u0131. Yahuda \u0130skaryot, \u0130sa\u2019y\u0131 ele verdikten sonra, onun yerini almas\u0131 i\u00e7in ba\u015fka biri se\u00e7ildi. Bu ki\u015finin el\u00e7i olabilmesi i\u00e7in belirli bir ko\u015fulu yerine getirmesi gerekiyordu. Bu ko\u015ful neydi? \u201cNitekim Mezmurlar Kitab\u0131’nda \u015f\u00f6yle yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r” dedi Petrus. \u201cOnun konutu \u0131ss\u0131z kals\u0131n, i\u00e7inde oturan olmas\u0131n. Ve, ‘Onun g\u00f6revini bir ba\u015fkas\u0131 \u00fcstlensin.’ Buna g\u00f6re, Yahya’n\u0131n vaftiz d\u00f6neminden ba\u015flayarak Rab \u0130sa’n\u0131n aram\u0131zdan yukar\u0131 al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 g\u00fcne de\u011fin bizimle birlikte ge\u00e7irdi\u011fi b\u00fct\u00fcn s\u00fcre boyunca <\/em>yan\u0131m\u0131zda bulunan adamlardan birinin, \u0130sa’n\u0131n dirili\u015fine tan\u0131kl\u0131k etmek \u00fczere<\/em> bize kat\u0131lmas\u0131 gerekir.\u201d (El\u00e7ilerin \u0130\u015fleri 1:20-22, \u0130ncil)<\/p>\n

\"27Bu ki\u015finin \u0130sa\u2019y\u0131 daha ba\u015f\u0131ndan beri takip eden ve \u00f6l\u00fcmden dirili\u015fine ve k\u0131rk g\u00fcn sonra g\u00f6\u011fe y\u00fckseli\u015fine g\u00f6rg\u00fc tan\u0131\u011f\u0131 olan birisi olmas\u0131 gerekiyordu. \u0130ncil\u2019in belirli k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131 yazma konusunda esin alanlara gelince, bunlar \u0130sa\u2019y\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015flerdi, O\u2019nun hakk\u0131nda bilgi sahibiydiler ve \u00e7o\u011fu \u0130sa\u2019n\u0131n takip\u00e7ilerindendi. \u015e\u00f6yle dediler:<\/p>\n

\u201cYa\u015fam S\u00f6z\u00fc’yle ilgili olarak ba\u015flang\u0131\u00e7tan beri var olan\u0131, i\u015fitti\u011fimizi, g\u00f6zlerimizle g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fc, seyredip ellerimizle dokundu\u011fumuzu duyuruyoruz. Ya\u015fam a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcnd\u00fc, O’nu g\u00f6rd\u00fck ve O’na tan\u0131kl\u0131k ediyoruz\u2026 Evet, sizin de bizlerle payda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131z olsun diye g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fc, i\u015fitti\u011fimizi size duyuruyoruz.\u201d (1.Yuhanna 1:1-3, \u0130ncil)<\/p>\n

Bu el\u00e7iler \u0130sa\u2019n\u0131n ya\u015fam\u0131 hakk\u0131nda olduk\u00e7a do\u011fru bir g\u00f6rg\u00fc tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 raporu sundular. Yazarlar g\u00f6rg\u00fc tan\u0131\u011f\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 zamanlarda bile, yazd\u0131klar\u0131n\u0131n uydurma olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koydular. Bunlar \u0130sa hakk\u0131nda titizlikle ara\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f anlat\u0131lard\u0131. Ayr\u0131ca, a\u015fa\u011f\u0131daki tarihlerden de g\u00f6rebilece\u011finiz gibi \u0130sa hakk\u0131nda efsane veya yalan yanl\u0131\u015f bilgilerin yay\u0131lmas\u0131na f\u0131rsat verecek kadar zaman ge\u00e7memi\u015fti. Tarihsel hatalar\u0131 veya a\u00e7\u0131k se\u00e7ik yanl\u0131\u015flara kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kacak kadar g\u00f6rg\u00fc tan\u0131\u011f\u0131 hala ya\u015famaktayd\u0131. Ama kimse kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmad\u0131.<\/p>\n

\u0130sa hakk\u0131ndaki orijinal anlat\u0131lar, g\u00f6rg\u00fc tan\u0131klar\u0131 \u00f6ld\u00fckten sonra yaz\u0131lm\u0131\u015f olsayd\u0131, kimse bunlar\u0131n do\u011frulu\u011funu kontrol edemezdi. Fakat Yeni Antla\u015fma anlat\u0131lar\u0131, el\u00e7iler hala ya\u015farken yaz\u0131lm\u0131\u015f olsayd\u0131, o zaman ger\u00e7eklikleri kan\u0131tlanabilirdi. \u00d6rne\u011fin, \u0130sa\u2019n\u0131n ilk \u00f6\u011frencilerinden olan El\u00e7i Petrus kendisinin ad\u0131 kullan\u0131larak bir sahtek\u00e2rl\u0131k yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebilirdi, \u201cBunu ben yazmad\u0131m ki!\u201d \u0130ncil\u2019de kaydedilmi\u015f olan olaylar\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde ya\u015fam\u0131\u015f ki\u015filer \u0130ncil\u2019deki anlat\u0131lara kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kabilirlerdi. Ama kimse kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmad\u0131. M\u00fcjde\u2019yle \u00e7eli\u015fen yaz\u0131lar yok. \u201cBir dakika,\u201d diye sorabilirsiniz, \u201cPeki ya Barnabas \u0130ncil\u2019i? Bu \u0130ncil \u0130slam\u2019\u0131n \u00f6\u011fretilerini destekliyor!\u201d Bu sahte yaz\u0131 konusunda g\u00f6r\u00fc\u015flerimi daha sonra payla\u015faca\u011f\u0131m. <\/strong><\/p>\n

YEN\u0130 ANTLA\u015eMA NE ZAMAN YAZILDI? <\/strong><\/p>\n

\"28Yeni Antla\u015fma \u0130.S. 100 y\u0131llar\u0131nda neredeyse eksiksiz halini alm\u0131\u015ft\u0131. Yaz\u0131lar\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 birinci y\u00fczy\u0131l\u0131n sonuna gelinmeden yirmi veya k\u0131rk y\u0131l kadar \u00f6nce zaten mevcuttu. Modern Kutsal Kitap akademisyenleri d\u00f6rt M\u00fcjde\u2019yi \u015f\u00f6yle tarihlendirir: Markos, \u0130.S. 65; Luka, \u0130.S. 80-85; Matta, \u0130.S. 85-90; ve Yuhanna, \u0130.S. 90-100. \u0130ncil\u2019in geri kalan b\u00f6l\u00fcmleri, gerek i\u00e7sel, gerekse d\u0131\u015fsal kan\u0131tlara dayanarak, \u0130.S. 48 ve \u0130.S. 64 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve yayg\u0131n bir \u015fekilde dola\u015f\u0131mda oldu\u011fu \u015feklinde tarihlendirilebilir.<\/p>\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u0130sa\u2019n\u0131n \u0130.S. 30 y\u0131llar\u0131nda \u00e7arm\u0131ha gerilmi\u015f oldu\u011fu genel kabul g\u00f6r\u00fcr. Buna g\u00f6re, Yeni Antla\u015fma yaz\u0131lar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun, ki buna \u0130sa\u2019n\u0131n ya\u015fam\u0131yla ilgili \u0130ncil anlat\u0131lar\u0131 da dahildir, \u0130sa\u2019y\u0131 tan\u0131yan insanlar hala hayattayken yaz\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Yazarlar\u0131n \u00e7o\u011fu \u0130sa\u2019n\u0131n s\u00f6ylediklerine ve yapt\u0131klar\u0131na g\u00f6rg\u00fc tan\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Birinci y\u00fczy\u0131lda beklenen ya\u015fam s\u00fcresi daha k\u0131sa olsa da, El\u00e7i Yuhanna gibi, Tanr\u0131\u2019n\u0131n Yuhanna\u2019ya M\u00fcjdesi\u2019ni yazmak i\u00e7in esin verdi\u011fi s\u0131rada hayatta olan baz\u0131 g\u00f6rg\u00fc tan\u0131klar\u0131 bulunurdu. Eminim eski zamanlara ait tarihsel yaz\u0131lar\u0131n g\u00fcvenilirli\u011fi ve do\u011frulu\u011funun de\u011ferlendirilmesinde, sorulacak en \u00f6nemli sorulardan birinin, \u201cYaz\u0131lar, olaylardan ne kadar s\u00fcre sonra kaydedilmi\u015ftir?\u201d sorusu oldu\u011funu hat\u0131rlars\u0131n\u0131z. Di\u011fer eski belgelere g\u00f6re, \u0130ncil\u2019deki olaylar\u0131n ya\u015fanmas\u0131 ve kaydedilmesi aras\u0131nda ge\u00e7en zaman\u0131n olduk\u00e7a k\u0131sa oldu\u011funu \u00f6\u011frendik.<\/p>\n

\n

\"29Bunu bilmemiz neden \u00f6nemli? G\u00f6rg\u00fc tan\u0131klar\u0131n\u0131n olaya hem co\u011frafi hem de kronolojik yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fi s\u00f6yleme becerileriyle yak\u0131ndan ili\u015fkilidir. Yeni Antla\u015fma yazarlar\u0131 \u0130sa\u2019n\u0131n ya\u015fam\u0131 hakk\u0131ndaki anlat\u0131lar\u0131n\u0131, \u0130sa ya\u015fad\u0131ktan y\u00fczlerce y\u0131l sonra m\u0131 yazd\u0131lar? Hay\u0131r. \u0130sa\u2019yla ayn\u0131 co\u011frafi b\u00f6lgede mi ya\u015f\u0131yorlard\u0131? Evet. Yeni Antla\u015fma yazarlar\u0131 g\u00f6rg\u00fc tan\u0131klar\u0131 m\u0131yd\u0131 yoksa, \u0130sa\u2019n\u0131n ya\u015fam\u0131 \u00f6\u011freti\u015flerinin g\u00f6rg\u00fc tan\u0131klar\u0131n\u0131n anlatt\u0131klar\u0131n\u0131 m\u0131 anlatt\u0131lar? Evet, g\u00f6rg\u00fc tan\u0131klar\u0131yd\u0131lar. Yeni Antla\u015fma\u2019n\u0131n esin alm\u0131\u015f yazarlar\u0131 g\u00f6rg\u00fc tan\u0131klar\u0131 olduklar\u0131n\u0131 ya da \u0130ncil\u2019de a\u00e7\u0131klanan olaylar\u0131n g\u00f6rg\u00fc tan\u0131klar\u0131yla g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcklerini ileri s\u00fcrd\u00fcler.<\/p>\n

\u201cSay\u0131n Teofilos, Bir\u00e7ok ki\u015fi aram\u0131zda olup bitenlerin tarih\u00e7esini yazmaya giri\u015fti. Nitekim ba\u015flang\u0131\u00e7tan beri bu olaylar\u0131n g\u00f6rg\u00fc tan\u0131\u011f\u0131 ve Tanr\u0131 s\u00f6z\u00fcn\u00fcn hizmetk\u00e2r\u0131 olanlar bunlar\u0131 bize ilettiler. Ben de b\u00fct\u00fcn bu olaylar\u0131 ta ba\u015f\u0131ndan \u00f6zenle ara\u015ft\u0131rm\u0131\u015f biri olarak bunlar\u0131 sana s\u0131ras\u0131yla yazmay\u0131 uygun g\u00f6rd\u00fcm.\u201d (Luka 1:1-3, \u0130ncil)<\/p>\n

\u201cRabbimiz \u0130sa Mesih’in kudretini ve geli\u015fini size bildirirken uydurma masallara ba\u015fvurmad\u0131k. O’nun g\u00f6rkemini g\u00f6zlerimizle g\u00f6rd\u00fck.\u201d (2.Petrus 1:16, \u0130ncil)<\/p>\n

\u201cEvet, sizin de bizlerle payda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131z olsun diye g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fc, i\u015fitti\u011fimizi size duyuruyoruz.\u201d (1.Yuhanna 1:3, \u0130ncil)<\/p>\n

\u201cBunu g\u00f6ren adam tan\u0131kl\u0131k etmi\u015ftir ve tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 do\u011frudur. Do\u011fruyu s\u00f6yledi\u011fini bilir. Siz de iman edesiniz diye tan\u0131kl\u0131k etmi\u015ftir.\u201d (Yuhanna 19:35, \u0130ncil). Bunlar El\u00e7i Yuhanna\u2019n\u0131n s\u00f6zleri. M\u00fctevazi ve al\u00e7akg\u00f6n\u00fcll\u00fc bir adam olarak kendisinden \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fah\u0131s olarak bahsetmeye al\u0131\u015fk\u0131nd\u0131. Bu el\u00e7i \u0130sa\u2019n\u0131n \u00e7arm\u0131ha gerilmesi s\u0131ras\u0131nda oradayd\u0131. \u0130sa\u2019ya yap\u0131lanlara tan\u0131kl\u0131k etti ve olay\u0131 sadece kendisi i\u00e7in veya arkada\u015flar\u0131n\u0131n \u00f6zel kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in yazmad\u0131, hepimiz i\u00e7in yazd\u0131. Ne ama\u00e7la? \u201c\u0130sa, \u00f6\u011frencilerinin \u00f6n\u00fcnde, bu kitapta yaz\u0131l\u0131 olmayan ba\u015fka bir\u00e7ok do\u011fa\u00fcst\u00fc belirti ger\u00e7ekle\u015ftirdi. Ne var ki yaz\u0131lanlar, \u0130sa’n\u0131n, Tanr\u0131’n\u0131n O\u011flu Mesih oldu\u011funa iman edesiniz ve iman ederek O’nun ad\u0131yla ya\u015fama kavu\u015fas\u0131n\u0131z diye yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d (Yuhanna 20:30-31, \u0130ncil)<\/p>\n

\"30\u0130ncil\u2019e i\u00e7sel testi uygulad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, Yeni Antla\u015fma belgelerinin, Yeru\u015falim\u2019in \u0130.S. 70 y\u0131l\u0131nda y\u0131k\u0131m\u0131 \u00f6ncesine ait bir\u00e7ok bilgi sergiledi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Belgeler, o d\u00f6neme ait eksiksiz \u00f6zel isimler, tarihler, k\u00fclt\u00fcrel ayr\u0131nt\u0131lar, gelenekler ve adetlerle ilgili bilgilerle doludur. \u00d6rne\u011fin, a\u015fa\u011f\u0131daki tarihsel olarak do\u011fru bir b\u00f6l\u00fcmd\u00fcr:<\/p>\n

\u201cSezar Tiberius’un egemenli\u011finin on be\u015finci y\u0131l\u0131yd\u0131. Yahudiye’de Pontius Pilatus valilik yap\u0131yordu. Celile’yi Hirodes, \u0130tureya ve Trahonitis b\u00f6lgesini Hirodes’in karde\u015fi Filipus, Avilini’yi Lisanias y\u00f6netiyordu. Hanan ile Kayafa ba\u015fk\u00e2hinlik ediyorlard\u0131. Bu s\u0131rada Tanr\u0131 \u00e7\u00f6lde bulunan Zekeriya o\u011flu Yahya’ya seslendi.\u201d (Luka 3:1-2, \u0130ncil)<\/p>\n

Ayr\u0131ca \u0130ncil\u2019de yersiz bilgiler de bulunmaz, yani o zamana ait olmayan ki\u015fi veya olay bilgisi yoktur. Tarihlerin belirlenmesi veya Barnabas \u0130ncil\u2019inde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi olay, ko\u015ful veya geleneklerin belirlenmesinde hatalar yoktur. Yeni Antla\u015fma yazarlar\u0131n\u0131n, olaylara tan\u0131k olmu\u015f, birinci y\u00fczy\u0131lda ya\u015fam\u0131\u015f Yahudiler gibi g\u00f6r\u00fcnd\u00fckleri kesindir.<\/p>\n

\u0130\u00e7sel testi \u0130ncil\u2019e uygulad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda nas\u0131l bir sonuca varabiliriz? \u0130ncil\u2019in olaylar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi ko\u015fullarda yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kesin olarak s\u00f6ylenebilir. \u0130ncil bu belgelerin bahsetti\u011fi insanlar aras\u0131nda dola\u015f\u0131mdayd\u0131. Hayatta olduklar\u0131 i\u00e7in yaz\u0131lanlar\u0131 ink\u00e2r edebilirlerdi. Yeni Antla\u015fma yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda hem birinci hem de ikinci ku\u015fak g\u00f6rg\u00fc tan\u0131klar\u0131 hayattayd\u0131lar!<\/p>\n

\u201cBir dakika,\u201d diyebilirsiniz, \u201cBen, yazarlar\u0131n sadece istedikleri gibi hik\u00e2yeler ve s\u00f6zler uydurduklar\u0131na inan\u0131yorum. Yalan s\u00f6ylediklerini s\u00f6ylememe engel olacak bir \u015fey var m\u0131?\u201d <\/p>\n

\"311) G\u00f6rg\u00fc tan\u0131klar\u0131 bu gibi uydurmalara izin vermezdi.<\/span> S\u00f6zde \u201ctarihsel kurgunun par\u00e7alar\u0131n\u0131n\u201d yazarlar\u0131, nas\u0131l olur da, g\u00f6rg\u00fc tan\u0131klar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131na tak\u0131lmadan ge\u00e7ebilmeyi bekleyebilirlerdi? G\u00f6rg\u00fc tan\u0131klar\u0131, hayali anlat\u0131lara kar\u015f\u0131 kontrol mekanizmas\u0131 olu\u015ftururlar, geli\u015fen gelene\u011fi denetleyebilir ve \u0130sa\u2019n\u0131n hizmetiyle ilgili ku\u015fkulu ifadeleri inceleyebilirlerdi. \u00d6\u011frenciler ve g\u00f6rg\u00fc tan\u0131klar\u0131 vard\u0131. El\u00e7i Pavlus \u015f\u00f6yle yaz\u0131yor, \u201cAld\u0131\u011f\u0131m bilgiyi size \u00f6ncelikle ilettim: Kutsal Yaz\u0131lar uyar\u0131nca Mesih g\u00fcnahlar\u0131m\u0131za kar\u015f\u0131l\u0131k \u00f6ld\u00fc, g\u00f6m\u00fcld\u00fc ve Kutsal Yaz\u0131lar uyar\u0131nca \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc g\u00fcn \u00f6l\u00fcmden dirildi. Kefas’a, sonra Onikiler’e g\u00f6r\u00fcnd\u00fc. Daha sonra da be\u015f y\u00fczden \u00e7ok karde\u015fe<\/em> ayn\u0131 anda g\u00f6r\u00fcnd\u00fc. Bunlar\u0131n \u00e7o\u011fu hala ya\u015f\u0131yor, baz\u0131lar\u0131ysa \u00f6ld\u00fcler.\u201d (1.Korintliler 15:3-6, \u0130ncil)<\/p>\n

\u201cBunlar\u0131n \u00e7o\u011fu hala ya\u015f\u0131yor\u2026\u201d Yani, \u0130sa\u2019n\u0131n ger\u00e7ekten de \u00f6l\u00fcmden dirilip dirilmedi\u011fini kontrol etmek i\u00e7in onlara ba\u015fvurulabilir. Dirili\u015finin ger\u00e7ekli\u011fi konusunda, O\u2019nu g\u00f6ren, hayattayken O\u2019na yak\u0131n olan ve O\u2019nu izleyen be\u015f y\u00fcz ki\u015fiden daha belirleyici ne gibi bir sav olabilir? Be\u015f y\u00fcz ki\u015finin tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 dirili\u015fini kan\u0131tlayamazsa, hi\u00e7bir tan\u0131k \u00e7o\u011funlu\u011fu yeterli olamaz. Bu be\u015f y\u00fcz ki\u015fi aldat\u0131lm\u0131\u015f m\u0131yd\u0131? Hay\u0131r, bunlar g\u00f6rg\u00fc tan\u0131klar\u0131yd\u0131. Ayr\u0131ca, ilk kilise, d\u00fcnyan\u0131n uzak ve karanl\u0131k bir k\u00f6\u015fesinde soyutlanm\u0131\u015f de\u011fildi. Roma \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerinde toplum i\u00e7inde g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc apa\u00e7\u0131k ortadayd\u0131!<\/p>\n

Ayr\u0131ca u\u011fra\u015fmalar\u0131 gerekenler sadece dost g\u00f6rg\u00fc tan\u0131klar\u0131 de\u011fildi. Do\u011fru olmayan bilgilerle ve \u00f6zellikle ger\u00e7eklerin \u00e7arp\u0131t\u0131lmas\u0131yla her \u015feyi tehlikeye atamazlard\u0131. \u0130sa Mesih\u2019in ya\u015fam\u0131n\u0131n temel ger\u00e7eklerini bilen bir\u00e7ok d\u00fc\u015fman g\u00f6rg\u00fc tan\u0131\u011f\u0131 bunlar\u0131 hemen a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131rd\u0131. <\/p>\n

\n

\"32\u0130ncil\u2019de \u0130sa\u2019n\u0131n ya\u015fam\u0131, \u00f6l\u00fcm\u00fc, g\u00f6m\u00fclmesi ve dirili\u015fi hakk\u0131ndaki anlat\u0131lar s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 ve mucizev\u00ee anlat\u0131lard\u0131r. Bunlar ger\u00e7ekten olmam\u0131\u015f olaylar olsayd\u0131, insanlar\u0131n bunu fark edeceklerini ve yaz\u0131lar halk aras\u0131nda ilk olarak dola\u015fmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 zaman bunlar\u0131 karalayacak olmalar\u0131n\u0131 varsaymak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ne de olsa, M\u00fcjde anlat\u0131lar\u0131n\u0131 karalamakta \u00e7\u0131karlar\u0131 olan g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00e7a\u011fda\u015f g\u00fc\u00e7ler vard\u0131, \u00f6rne\u011fin, Roma ve Yahudi yetkilileri. M\u00fcjde anlat\u0131lar\u0131n\u0131 karalayabilecek olsalar da, bunu mutlaka yaparlard\u0131. \u00d6rne\u011fin, \u0130sa g\u00f6m\u00fcld\u00fckten sonra, Yahudi din \u00f6nderleri Roma Valisi Pilatus\u2019tan, \u0130sa\u2019n\u0131n bedenini g\u00f6mebilecekleri g\u00fcvenli bir mezar yeri istediler. \u0130sa\u2019n\u0131n dirili\u015fi efsanesi yay\u0131lmas\u0131n diye, \u0130sa\u2019n\u0131n g\u00f6m\u00fcl\u00fc oldu\u011fu mezar\u0131n ba\u015f\u0131nda durmak \u00fczere g\u00f6revlendirilen Romal\u0131 askerler \u0130sa\u2019n\u0131n bedenini g\u00f6sterebilirlerdi. \u00d6yle yapmad\u0131lar. Yapamad\u0131lar. Neden? Mele\u011fin s\u00f6yledi\u011fi gibi, \u201cO burada yok; s\u00f6ylemi\u015f oldu\u011fu gibi dirildi.\u201d<\/p>\n

\u201cErtesi g\u00fcn ba\u015fk\u00e2hinlerle Ferisiler Pilatus’un \u00f6n\u00fcnde toplanarak, “Efendimiz” dediler, “O aldat\u0131c\u0131n\u0131n, daha ya\u015farken, ‘Ben \u00f6ld\u00fckten \u00fc\u00e7 g\u00fcn sonra dirilece\u011fim’ dedi\u011fini hat\u0131rl\u0131yoruz. Onun i\u00e7in buyruk ver de \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc g\u00fcne dek mezar\u0131 g\u00fcvenlik alt\u0131na als\u0131nlar. Yoksa \u00f6\u011frencileri gelir, cesedini \u00e7alar ve halka, ‘\u00d6l\u00fcmden dirildi’ derler. Son aldatmaca ilkinden beter olur.”<\/p>\n

Pilatus onlara, “Yan\u0131n\u0131za asker al\u0131n, gidip mezar\u0131 diledi\u011finiz gibi g\u00fcvenlik alt\u0131na al\u0131n” dedi. Onlar da askerlerle birlikte gittiler, ta\u015f\u0131 m\u00fch\u00fcrleyip mezar\u0131 g\u00fcvenlik alt\u0131na ald\u0131lar.<\/p>\n

\u015eabat G\u00fcn\u00fc’n\u00fc izleyen haftan\u0131n ilk g\u00fcn\u00fc, tan yeri a\u011far\u0131rken, Mecdelli Meryem ile \u00f6b\u00fcr Meryem mezar\u0131 g\u00f6rmeye gittiler. Ans\u0131z\u0131n b\u00fcy\u00fck bir deprem oldu. Rab’bin bir mele\u011fi g\u00f6kten indi ve mezara gidip ta\u015f\u0131 bir yana yuvarlayarak \u00fczerine oturdu. G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc \u015fim\u015fek gibi, giysileri ise kar gibi bembeyazd\u0131.<\/p>\n

\"33N\u00f6bet\u00e7iler korkudan titremeye ba\u015flad\u0131lar, sonra \u00f6l\u00fc gibi yere y\u0131k\u0131ld\u0131lar. Melek kad\u0131nlara \u015f\u00f6yle seslendi: “Korkmay\u0131n! \u00c7arm\u0131ha gerilen \u0130sa’y\u0131 arad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 biliyorum. O burada yok; s\u00f6ylemi\u015f oldu\u011fu gibi dirildi. Gelin, O’nun yatt\u0131\u011f\u0131 yeri g\u00f6r\u00fcn. \u00c7abuk gidin, \u00f6\u011frencilerine \u015f\u00f6yle deyin: ‘\u0130sa \u00f6l\u00fcmden dirildi. Sizden \u00f6nce Celile’ye gidiyor, kendisini orada g\u00f6receksiniz.’ \u0130\u015fte ben size s\u00f6ylemi\u015f bulunuyorum.”<\/p>\n

Kad\u0131nlar korku ve b\u00fcy\u00fck sevin\u00e7 i\u00e7inde hemen mezardan uzakla\u015ft\u0131lar; ko\u015farak \u0130sa’n\u0131n \u00f6\u011frencilerine haber vermeye gittiler.\u201d (Matta 27:62-66, 28:1-8)<\/p>\n

\u0130sa\u2019y\u0131 ilk d\u00f6nemde izleyenlerin vaazlar\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc noktalar\u0131ndan biri dinleyicilerinin bilgilerine g\u00fcvenle ba\u015fvurmu\u015f olmalar\u0131d\u0131r. Sadece, \u201cO’nun g\u00f6rkemini g\u00f6zlerimizle g\u00f6rd\u00fck\u201d demekle kalmad\u0131lar, b\u00fcy\u00fck bir inanmayan Yahudi kalabal\u0131\u011f\u0131na \u201cEy \u0130srailliler, \u015fu s\u00f6zleri dinleyin: Bildi\u011finiz gibi<\/em> Nas\u0131ral\u0131 \u0130sa, Tanr\u0131’n\u0131n, kendisi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla aran\u0131zda yapt\u0131\u011f\u0131 mucizeler, harikalar ve belirtilerle kimli\u011fi kan\u0131tlanm\u0131\u015f bir ki\u015fidir.\u201d (El\u00e7ilerin \u0130\u015fleri 2:22) dediler. Yahudi halk\u0131 da \u2013 sadece \u0130sa\u2019ya inananlar de\u011fil \u2013 \u0130sa\u2019n\u0131n mucizelerinin g\u00f6rg\u00fc tan\u0131klar\u0131yd\u0131. Bunlar\u0131 \u00e7\u00fcr\u00fctmek i\u00e7in yapabilecekleri veya s\u00f6yleyebilecekleri hi\u00e7bir \u015fey yoktu. \u0130sa\u2019n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc, g\u00f6m\u00fclmesi ve dirili\u015fi anlat\u0131s\u0131 b\u00fct\u00fcn mucizeler aras\u0131nda en muhte\u015fem mucizeydi. <\/p>\n

2) \u0130lk d\u00f6nem H\u0131ristiyan kilisesi neden izlemesi bu kadar zor bir inan\u00e7 yarats\u0131n?<\/span> Kendileri i\u00e7in durumu kesinlikle daha kolayla\u015ft\u0131rabilirlerdi, \u00f6rne\u011fin, Roma \u0130mparatoru\u2019na kurban kesmeye izin vererek veya zor b\u00f6l\u00fcmleri anla\u015f\u0131lmas\u0131 daha kolay hale getirerek!<\/p>\n

3) G\u00fc\u00e7l\u00fc s\u00f6zl\u00fc gelenek, uydurmaya kar\u015f\u0131 koruma sa\u011flar.<\/span> \u0130lk olarak, \u0130sa\u2019yla ilgili anlat\u0131lar\u0131n hayali oldu\u011fu sav\u0131 pek \u00e7ok spek\u00fclasyon i\u00e7erir. Elimizdeki kan\u0131tlar\u0131 \u00e7\u00fcr\u00fctmeleri gerekir ki, bu da \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fclmesi gereken \u00e7ok fazla kan\u0131t var demektir! G\u00fc\u00e7l\u00fc s\u00f6zl\u00fc gelenek bu t\u00fcr uydurmalara kar\u015f\u0131 belgeyi korur ve kilisenin g\u00fc\u00e7l\u00fc bir s\u00f6zl\u00fc gelene\u011fi vard\u0131. \u0130sa\u2019n\u0131n s\u00f6zlerinin bir yerlerde yaz\u0131l\u0131 oldu\u011fu muhtemel olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 da g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurursak, daha bile g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr. \u0130nsan nas\u0131l \u0130sa\u2019n\u0131n yeni s\u00f6zlerini yarat\u0131p bunlara inan\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilir ki? Bu m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi. \u0130sa\u2019n\u0131n s\u00f6ylediklerine uymayan herhangi bir \u015fey an\u0131nda reddedilirdi.<\/p>\n

\"344) M\u00fcjde\u2019deki olaylar, birilerinin de\u011fi\u015fiklik yapmas\u0131na olanak vermeyecek kadar iyi biliniyordu.<\/span> \u00d6rne\u011fin, II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n yirmi veya otuz y\u0131l sonras\u0131nda ne kadar kolayca hat\u0131rland\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Biri, o g\u00fcnlerle ilgili ciddi bir bi\u00e7imde \u00e7arp\u0131t\u0131lm\u0131\u015f bilgiler verecek olsa, kimse buna inanmazd\u0131. Ayr\u0131ca, Nelson Mandela\u2019n\u0131n serbest b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131 hat\u0131rlay\u0131n. Hapisten \u00e7\u0131kmas\u0131ndan otuz y\u0131l sonra, \u00e7ok satan bir kitab\u0131n Nelson Mandela\u2019n\u0131n asl\u0131nda hapisten hi\u00e7 \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, serbest b\u0131rak\u0131lmadan \u00f6nce h\u00fccresinde \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcyle ilgili tutarl\u0131 bir sunu\u015f yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. \u00c7o\u011fumuz kendisini ki\u015fisel olarak tan\u0131masak da, kesinlikle kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlara kat\u0131l\u0131rd\u0131k. <\/p>\n

5) \u0130lk d\u00f6nem H\u0131ristiyanlar, H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n %100 do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilerek, ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcremezlerdi.<\/span> B\u00f6yle bir uydurma, kabul edilmek bir yana, \u0130sa\u2019y\u0131 izleyenleri bu \u2018yeni\u2019 M\u00fcjde\u2019yi kabul edip ayn\u0131 zamanda Akdeniz d\u00fcnyas\u0131nda M\u00fcjde\u2019yi duyurarak hayatlar\u0131n\u0131 tehlikeye atma konusunda nas\u0131l motive edebilirdi? Yalan her zaman bencilce bir fayda sa\u011flamak i\u00e7in s\u00f6ylenir. \u0130sa\u2019n\u0131n birinci y\u00fczy\u0131ldaki takip\u00e7ileri, Efendileri\u2019nin beden alm\u0131\u015f Tanr\u0131 oldu\u011funu iddia etmenin bir yarar\u0131n\u0131 g\u00f6rmediler. D\u0131\u015fland\u0131lar, damgaland\u0131lar, ele\u015ftirildiler, reddedildiler, zul\u00fcm g\u00f6rd\u00fcler ve bir\u00e7o\u011fu \u015fehit edildi. Onlardan nefret edildi, hor g\u00f6r\u00fcld\u00fcler, hapse at\u0131ld\u0131lar, \u00e7arm\u0131ha gerildiler, canl\u0131 canl\u0131 kaynar kazanlara at\u0131ld\u0131lar, ba\u015flar\u0131 kesildi, ba\u011f\u0131rsaklar\u0131 d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131 ve bir ara aslanlara at\u0131ld\u0131lar. \u0130nand\u0131klar\u0131n\u0131n ve vaaz ettiklerinin bir yalan oldu\u011funu bildikleri halde bu \u015feylere katlan\u0131rlar m\u0131yd\u0131? Sanm\u0131yorum.<\/p>\n

\u0130sa\u2019y\u0131 izleyenlerin bask\u0131 ve zul\u00fcm alt\u0131nda \u00e7\u00f6z\u00fclmemelerini nas\u0131l a\u00e7\u0131klayabiliriz? \u0130sa hakk\u0131nda anlat\u0131lar\u0131n\u0131n bir uydurmadan ibaret oldu\u011funu neden kabul etmediler? \u00c7\u00fcnk\u00fc vaaz ettikleri bildiri ger\u00e7ekti. \u00d6\u011frencilerin karakteri, onlar\u0131n b\u00f6ylesi bir komplonun bir par\u00e7as\u0131 olmayacaklar\u0131na i\u015faret ediyor. Bu d\u00fcr\u00fcst, basit kad\u0131nlar ve erkekler aras\u0131nda kar\u015f\u0131t g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc kimse yoktu. Sinsi, gizlice i\u015fbirli\u011fi yapan yalanc\u0131lar de\u011fillerdi. S\u00f6zleri ve yapt\u0131klar\u0131 samimiyetlerini kan\u0131tlad\u0131. \u0130nand\u0131klar\u0131 u\u011fruna \u00f6ld\u00fcler ve hi\u00e7bir \u015fey \u015fehit olmak kadar samimiyeti kan\u0131tlayamaz!<\/p>\n

\n

\"35Ayr\u0131ca, bir yalan u\u011fruna ac\u0131 \u00e7ekip \u00f6lerek \u0130sa\u2019n\u0131n \u00f6\u011fretti\u011fi her \u015feye kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015f olurlard\u0131! \u0130sa \u015f\u00f6yle dedi, \u201c’Evet’iniz evet, ‘hay\u0131r’\u0131n\u0131z hay\u0131r olsun.\u201d (Matta 5:37). \u0130sa kendisini izleyenlerin pak olmas\u0131n\u0131 arzular. Di\u011fer insanlar, herhangi bir yemin gerekmeden \u2018evet\u2019 veya \u2018hay\u0131r\u2019\u0131m\u0131za g\u00fcvenebilmeliler. \u201cKutsal olan her \u015fey \u00fczerine \u00e7almad\u0131\u011f\u0131ma yemin ederim.\u201d \u201cAnnemin mezar\u0131 \u00fczerine yemin ederim ki ger\u00e7e\u011fi s\u00f6yl\u00fcyorum.\u201d \u015eayet di\u011fer insanlar bizim d\u00fcr\u00fcstl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fc biliyorlarsa bu gibi s\u00f6zlerden ka\u00e7\u0131nabiliriz.<\/p>\n

\u201cBirbirinize kar\u015f\u0131 iyi y\u00fcrekli, \u015fefkatli olun. Tanr\u0131 sizi Mesih’te ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 gibi, siz de birbirinizi ba\u011f\u0131\u015flay\u0131n. Bunun i\u00e7in, sevgili \u00e7ocuklar\u0131 olarak Tanr\u0131’y\u0131 \u00f6rnek al\u0131n. Mesih bizi nas\u0131l sevdiyse ve bizim i\u00e7in kendisini g\u00fczel kokulu bir sunu ve kurban olarak nas\u0131l Tanr\u0131’ya sunduysa, siz de \u00f6ylece sevgi yolunda y\u00fcr\u00fcy\u00fcn.\u201d (Efesliler 4:32, 5:1-2)<\/p>\n

Bu denli y\u00fcksek sevgi ve ahlak standard\u0131 sunan bir ilahi kitab\u0131n yalanc\u0131, sahtek\u00e2r ve hilek\u00e2r insanlar taraf\u0131ndan olu\u015fturuldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnebiliyor musunuz? Ben d\u00fc\u015f\u00fcnemiyorum. Bu y\u00f6nde herhangi bir kan\u0131t yok. Sadece spek\u00fclasyon var. Yeni Antla\u015fma\u2019n\u0131n yazarlar\u0131n\u0131n yalan s\u00f6yledi\u011fini kan\u0131tlamak i\u00e7in yalan s\u00f6ylemedikleri y\u00f6n\u00fcnde bir kan\u0131t bulunmad\u0131\u011f\u0131 iddia edilir. Buna sessizli\u011fi kan\u0131t olarak kullanan arg\u00fcman denilebilir. Oysa bu son ge\u00e7erli bir arg\u00fcman de\u011fildir. Yalan s\u00f6ylediklerini ileri s\u00fcrerek spek\u00fclasyon yapmak, kendi ba\u015f\u0131na bir kan\u0131t say\u0131lamaz.<\/p>\n

\u015eu ana kadar, kadim bir belgenin g\u00fcvenilir olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirlemek i\u00e7in tarih\u00e7ilerin ve metin ele\u015ftirmenlerinin kulland\u0131\u011f\u0131 iyi bilinen \u00fc\u00e7 testin ikisini ele ald\u0131k. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde elimizde olan \u0130ncil\u2019in orijinal yazarlar\u0131n yazd\u0131klar\u0131n\u0131 ne \u00f6l\u00e7\u00fcde temsil etti\u011finden ne kadar emin olabiliriz? Bibliyografi testi k\u0131sm\u0131nda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz gibi, \u0130ncil’in g\u00fcvenilirli\u011finden eski zamanlara ait di\u011fer yaz\u0131larla k\u0131yaslanamayacak \u00f6l\u00e7\u00fcde emin olabiliriz.<\/p>\n

\"36\u0130\u00e7sel test hangi soruyu soruyor? Belgede, g\u00fcvenilirli\u011finden nesnel bir \u015fekilde ku\u015fku duymam\u0131za neden olan bir \u015fey var m\u0131? Yan\u0131t hay\u0131rd\u0131r. Yeni Antla\u015fma yazarlar\u0131n\u0131n herhangi biri<\/em> i\u00e7insahtek\u00e2rl\u0131k veya hata kan\u0131t\u0131 yoktur. <\/em>Aksine, Yeni Antla\u015fma boyunca dikkatli, g\u00f6rg\u00fc tan\u0131klar\u0131n\u0131n anlat\u0131lar\u0131 var. Anlamas\u0131 zor olaylar olabilir ama daha \u00f6nce s\u00f6yledi\u011fim gibi, bu olaylar\u0131n ger\u00e7ek olmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez.<\/p>\n

\u0130\u00e7sel kan\u0131t testi uyguland\u0131\u011f\u0131nda, Yeni Antla\u015fma\u2019n\u0131n, olaylar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi ku\u015fakta yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rebiliriz. Bu belgelerin haklar\u0131nda konu\u015ftu\u011fu ki\u015filer aras\u0131nda dola\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011freniyoruz. \u0130nsanlar hala ya\u015f\u0131yorlard\u0131 ve ger\u00e7ek olmasalard\u0131, bu anlat\u0131lar\u0131 ink\u00e2r edebilirlerdi. Kimse \u0130sa hakk\u0131ndaki anlat\u0131lar\u0131n efsane oldu\u011funu iddia etmedi. \u0130nan\u0131n bana, \u0130sa\u2019n\u0131n ya\u015fam\u0131, \u00f6l\u00fcm\u00fc, g\u00f6m\u00fclmesi ve dirili\u015fi bir efsane de\u011fil! Ama benim ki\u015fisel olarak inand\u0131klar\u0131m\u0131n \u00f6tesine gidin. Kan\u0131tlara inan\u0131n. \u0130ncil\u2019in yazarlar\u0131 taraf\u0131ndan g\u00f6sterilen \u00f6zen, yazd\u0131klar\u0131n\u0131n do\u011fru oldu\u011funa dair ki\u015fisel olarak ikna olmu\u015f olmalar\u0131 ve ortaya konulabilir hata veya \u00e7eli\u015fkinin olmamas\u0131 M\u00fcjde yazarlar\u0131n\u0131n ikinci testi ge\u00e7ti\u011fine i\u015faret eder. Ger\u00e7ekten, b\u00fct\u00fcn Yeni Antla\u015fma yazarlar\u0131 ikinci testi ge\u00e7er. B\u00f6ylece \u0130ncil i\u00e7sel testi ge\u00e7mi\u015ftir.<\/p>\n

\u0130Y\u0130 HABER!<\/strong><\/p>\n

\u0130ncil, \u0130sa ve H\u0131ristiyanl\u0131k inanc\u0131 hakk\u0131nda g\u00fcvenilir bir tarihsel kaynaktan daha fazlas\u0131d\u0131r. G\u00fcvenilir tarih olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, \u0130ncil ayn\u0131 zamanda g\u00fcvenilir bir vahiydir. Tanr\u0131\u2019n\u0131n Ruhu, \u0130ncil\u2019in yazarlar\u0131na esin verdi ve onlara rehberlik etti. \u201c\u00d6ncelikle \u015funu bilin ki, Kutsal Yaz\u0131lar’daki hi\u00e7bir peygamberlik s\u00f6z\u00fc kimsenin \u00f6zel yorumu de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc hi\u00e7bir peygamberlik s\u00f6z\u00fc insan iste\u011finden kaynaklanmad\u0131. Kutsal Ruh taraf\u0131ndan y\u00f6neltilen insanlar Tanr\u0131’n\u0131n s\u00f6zlerini ilettiler.\u201d (2. Petrus 1:20-21). Bunun anlam\u0131, Markos \u0130ncili\u2019nde \u0130sa\u2019yla ilgili resmin sadece tarihsel olarak g\u00fcvenilir olmakla kalmamas\u0131d\u0131r. \"37Bu ayn\u0131 zamanda Tanr\u0131\u2019n\u0131n, \u0130sa\u2019n\u0131n ger\u00e7ekte kim oldu\u011funu anlamam\u0131za yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131n\u0131n bir yoludur. Y\u0131llar s\u00fcren ki\u015fisel ara\u015ft\u0131rmadan sonra, \u0130ncil kitaplar\u0131n\u0131n ger\u00e7ekten de \u0130sa hakk\u0131nda tarihsel kay\u0131tlar olarak da, ilahi vahyin g\u00fcvenilir y\u00fczleri olarak da g\u00fcvenilir olduklar\u0131na ikna oldum. \u0130ncil\u2019i ciddi olarak \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda bunu kendiniz de fark etmeye ba\u015flayacaks\u0131n\u0131z.<\/p>\n

\u201c\u0130ncil\u2019i incelemeyece\u011fim \u00e7\u00fcnk\u00fc hala efsanelerle dolu oldu\u011funa inan\u0131yorum,\u201d diyeceksiniz. Bunu s\u00f6ylemenize \u00fcz\u00fcld\u00fcm ama hi\u00e7 \u015fa\u015f\u0131rmad\u0131m. \u0130ncil\u2019in de\u011fi\u015ftirildi\u011fine inanarak yeti\u015fmi\u015f birinin veya \u0130ncil\u2019i k\u00fc\u00e7\u00fcmseyen bir \u00fcniversite profes\u00f6r\u00fcn\u00fcn \u00f6\u011fretimi alt\u0131nda yeti\u015fmi\u015f birinin kafas\u0131n\u0131n \u0130ncil konusunda kar\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 anlayabilirim. O zaman \u015f\u00f6yle yapal\u0131m. Barnabas \u0130ncili\u2019ni tart\u0131\u015fmadan \u00f6nce, ki bu kitap konusunda kafan\u0131z\u0131n hi\u00e7 kar\u0131\u015fmamas\u0131 gerekir, efsaneler hakk\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnmek i\u00e7in biraz zaman ay\u0131ral\u0131m. \u0130ncil\u2019in efsaneler i\u00e7ermedi\u011fi sonucuna varabilmemizin nedenlerini ve bu y\u00f6nde arg\u00fcmanlar\u0131 inceleyelim.<\/p>\n

1) \u0130ncil\u2019in stili efsane tarz\u0131nda de\u011fildir.<\/span>  \u0130ncil\u2019i okudunuz mu? Okuduysan\u0131z, abart\u0131l\u0131, g\u00f6steri\u015fli, \u00e7ocuk\u00e7a b\u00fcy\u00fct\u00fclm\u00fc\u015f olaylarla dolu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilirsiniz. Masal havas\u0131nda de\u011fildir. Bir fili yiyecek kadar b\u00fcy\u00fck bir y\u0131lan hakk\u0131nda bir hik\u00e2ye yoktur \u00f6rne\u011fin. S\u00f6ylemek istedi\u011fim, insan\u0131n hayal g\u00fcc\u00fc devreye girdi\u011finde, ortaya bu t\u00fcr hik\u00e2yeler \u00e7\u0131kar. Olgular\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 \u00e7izildi\u011finde, \u2018masal d\u00fcnyas\u0131na\u2019 ad\u0131m atar\u0131z. S\u00f6z konusu Yeni Antla\u015fma belgeleri oldu\u011funda, birinci y\u00fczy\u0131lda ger\u00e7ek Filistin topraklar\u0131nda ge\u00e7mektedir. Sayfalar\u0131nda yer alan ayr\u0131nt\u0131lar ilgin\u00e7 icatlar de\u011fil, ancak bir g\u00f6rg\u00fc tan\u0131\u011f\u0131n\u0131n veya usta ger\u00e7ek\u00e7i bir romanc\u0131n\u0131n verebilece\u011fi t\u00fcrdendir. Efsaneleri bilen ve anlayan her ara\u015ft\u0131rmac\u0131 bunu kabul edecektir. \u0130ncil ne ise, efsane de\u011fildir! \u00d6rne\u011fin, efsaneden farkl\u0131 olarak psikolojik bir derinli\u011fi, kayda de\u011fer bir karakter derinli\u011fi ve geli\u015fimi vard\u0131r. M\u00fcjde\u2019deki herkesin ve \u00f6zellikle \u0130sa\u2019n\u0131n karakter derinli\u011fi ve geli\u015fimi kayda de\u011ferdir.<\/p>\n

NOT: 332 Peygamberlik, C\u0131rc\u0131rb\u00f6ce\u011fi ve \u0130sa\u2019ya G\u00fcvenmek<\/em><\/a> ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131y\u0131 okudunuz mu? Web sitesindeki en s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 yaz\u0131lardan biridir. Bu yaz\u0131da \u0130sa\u2019n\u0131n, Eski Antla\u015fma\u2019da, O\u2019nun geli\u015finden y\u00fczy\u0131llar \u00f6nce geli\u015fini bildiren peygamberlikleri nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fini g\u00f6receksiniz. Kutsal Kitap peygamberli\u011fi Kutsal Yaz\u0131lar\u2019\u0131n ilahi bir \u015fekilde esinlendi\u011fini do\u011frulamaktad\u0131r. \u0130ncil bir masal kitab\u0131 de\u011fildir, ilahi bir kitapt\u0131r. Peygamberlik Tanr\u0131\u2019n\u0131n tarihi \u00f6nceden yazmas\u0131d\u0131r. Bunu ancak Tanr\u0131 yapabilir. Baz\u0131lar\u0131 ki\u015fisel peygamberlikleri \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n s\u0131k\u0131c\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnebilir. Bana inan\u0131n, bu tuhaf ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131y\u0131 s\u0131k\u0131c\u0131 bulmayacaks\u0131n\u0131z! Peygamberlik bizlere iman i\u00e7in tatmin edici bir neden verebilir ve sahip oldu\u011fumuz inanc\u0131 zenginle\u015ftirebilir.<\/p>\n

\n<\/p>\n

\"382) \u0130sa hakk\u0131nda bu efsaneleri kim icat etti ve motivasyonlar\u0131 neydi?<\/span>  Efsanelerin \u0130sa\u2019n\u0131n ilk \u00f6\u011frencileri taraf\u0131ndan, ya da daha sonraki baz\u0131 ku\u015faklar taraf\u0131ndan uyduruldu\u011funa ili\u015fkin iddia konusunda bunlar i\u00e7in herhangi bir motivasyon mevcut de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130.S. 313 y\u0131l\u0131nda Milano Genelgesi\u2019ne kadar, H\u0131ristiyanlar zul\u00fcm alt\u0131ndayd\u0131, \u00e7o\u011funlukla onlardan nefret edilirdi, bask\u0131 alt\u0131ndayd\u0131lar ve inan\u00e7lar\u0131 u\u011fruna \u015fehit edilirlerdi. Kimse, \u00e7arm\u0131ha gerilmek, ta\u015flanmak veya ba\u015f\u0131 kesilsin diye b\u00f6ylesi kapsaml\u0131 bir efsane uydurmaz. Ayr\u0131ca, \u2018efsaneleri\u2019 u\u011fruna zul\u00fcm g\u00f6receklerini bilseler, zul\u00fcm g\u00f6rd\u00fckleri anda inan\u00e7lar\u0131n\u0131 b\u0131rak\u0131rlard\u0131. Ama kimse bunu uydurduklar\u0131n\u0131 itiraf etmedi- \u015fehit edilirken bile.<\/p>\n

3) Birinci y\u00fczy\u0131lda ya\u015fayan Yahudiler ve H\u0131ristiyanlar efsanelere inanma e\u011filiminde de\u011fildi.<\/span>  Ba\u015fka insanlara g\u00f6re \u00e7ok daha \u2018efsanelerden ar\u0131nm\u0131\u015flard\u0131r.\u2019 Ortodoks Yahudiler, son derece kararl\u0131 bir \u015fekilde, hatta ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fcz bir \u015fekilde, putperestli\u011fin \u00e7ok-tanr\u0131l\u0131 efsanelerine ve dinlerini ba\u015fka inan\u00e7larla uzla\u015ft\u0131rman\u0131n her t\u00fcrl\u00fc \u00e7abas\u0131na kar\u015f\u0131yd\u0131lar. Efsane ve olguyu birbirine kar\u0131\u015ft\u0131racak son ki\u015fi bir Yahudi\u2019dir. Tanr\u0131l\u0131\u011f\u0131 insanl\u0131kla efsane olarak kar\u0131\u015ft\u0131rmaya Yahudi k\u00fclt\u00fcr\u00fc kadar kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan ba\u015fka bir k\u00fclt\u00fcr olmam\u0131\u015ft\u0131r. (7)<\/p>\n

D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn bir kere. Yahudi k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde biri dirili\u015f hik\u00e2yesini uyduracak olsa, o zaman, arg\u00fcmanlar\u0131n\u0131 kuvvetlendirecek olaylar yerine zay\u0131flatacak olaylar\u0131 neden anlats\u0131nlar? \u00d6rne\u011fin:<\/p>\n

(A) Dirili\u015f konusunda di\u011ferlerine ilk haber verenler \u0130sa\u2019y\u0131 izleyen kad\u0131nlar olmu\u015ftur. Fakat Yahudi k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde kad\u0131n\u0131n tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131, erke\u011fin tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131yla ayn\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131\u011fa sahip de\u011fildi.<\/p>\n

\u201c\u0130sa’yla birlikte Celile’den gelen kad\u0131nlar da Yusuf’un ard\u0131ndan giderek mezar\u0131 ve \u0130sa’n\u0131n cesedinin oraya nas\u0131l konuldu\u011funu g\u00f6rd\u00fcler. Evlerine d\u00f6nerek baharat ve g\u00fczel kokulu ya\u011flar haz\u0131rlad\u0131lar. Ama \u015eabat G\u00fcn\u00fc, Tanr\u0131’n\u0131n buyru\u011fu uyar\u0131nca dinlendiler.<\/p>\n

Kad\u0131nlar haftan\u0131n ilk g\u00fcn\u00fc [Pazar], sabah \u00e7ok erkenden, haz\u0131rlam\u0131\u015f olduklar\u0131 baharat\u0131 al\u0131p mezara gittiler. Ta\u015f\u0131 mezar\u0131n giri\u015finden yuvarlanm\u0131\u015f buldular. Ama i\u00e7eri girince Rab \u0130sa’n\u0131n cesedini bulamad\u0131lar. \"39Onlar bu durum kar\u015f\u0131s\u0131nda \u015fa\u015f\u0131r\u0131p kalm\u0131\u015fken, \u015fim\u015fek gibi par\u0131ldayan giysilere b\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015f iki ki\u015fi yanlar\u0131nda belirdi. Korkuya kap\u0131lan kad\u0131nlar ba\u015flar\u0131n\u0131 yere e\u011fdiler. Adamlar ise onlara, “Diri olan\u0131 neden \u00f6l\u00fcler aras\u0131nda ar\u0131yorsunuz?” dediler. O burada yok, dirildi. Daha Celile’deyken size s\u00f6yledi\u011fini an\u0131msay\u0131n. \u0130nsano\u011flu’nun [\u0130sa] g\u00fcnahl\u0131 insanlar\u0131n eline verilmesi, \u00e7arm\u0131ha gerilmesi ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc g\u00fcn dirilmesi gerekti\u011fini bildirmi\u015fti.” O zaman \u0130sa’n\u0131n s\u00f6zlerini an\u0131msad\u0131lar.<\/p>\n

Mezardan d\u00f6nen kad\u0131nlar b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 Onbirler’e ve \u00f6tekilerin hepsine bildirdiler.<\/p>\n

Bunlar\u0131 el\u00e7ilere anlatanlar, Mecdelli Meryem, Yohanna, Yakup’un annesi Meryem ve bunlarla birlikte bulunan \u00f6b\u00fcr kad\u0131nlard\u0131. Ne var ki, bu s\u00f6zler el\u00e7ilere sa\u00e7ma geldi ve kad\u0131nlara inanmad\u0131lar. Yine de, Petrus kalk\u0131p mezara ko\u015ftu. E\u011filip i\u00e7eri bakt\u0131\u011f\u0131nda keten bezlerden ba\u015fka bir \u015fey g\u00f6rmedi. Olay kar\u015f\u0131s\u0131nda \u015fa\u015fk\u0131na d\u00f6nm\u00fc\u015f bir halde oradan uzakla\u015ft\u0131.\u201d (Luka 23:55-56; 24:1-12)<\/p>\n

(B) \u00d6\u011frenciler bile \u0130sa\u2019n\u0131n bedeninin \u00e7al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015flerdi, yani, onlar da asl\u0131nda \u0130sa\u2019n\u0131n yeniden ya\u015fama d\u00f6nmesini beklemiyorlard\u0131. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n de\u011fi\u015fmesi i\u00e7in \u00e7ok \u00e7arp\u0131c\u0131 bir \u015fey olmu\u015f olmal\u0131. \u201cMeryem’e, “Kad\u0131n, ni\u00e7in a\u011fl\u0131yorsun?” diye sordular. Meryem, “Rabbim’i alm\u0131\u015flar” dedi. “O’nu nereye koyduklar\u0131n\u0131 bilmiyorum.\u201d (Yuhanna 20:13)<\/p>\n

(C) Hik\u00e2ye anlatan biri neden ku\u015fkucu Tomas\u2019\u0131 icat etsin? Bir \u00f6\u011frencinin ikna olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek, ku\u015fkusuz, \u0130sa\u2019n\u0131n ya\u015f\u0131yor olmas\u0131 konusunda insanlar\u0131 ikna etme \u00e7abalar\u0131n\u0131 zay\u0131flatacak bir \u015feydir. Di\u011fer \u00f6\u011frenciler kendisine \u0130sa\u2019n\u0131n g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yledi\u011finde bak\u0131n Tomas ne diyor. \u201cOnikiler’den biri, “\u0130kiz” diye an\u0131lan Tomas, \u0130sa geldi\u011finde onlarla birlikte de\u011fildi. \u00d6b\u00fcr \u00f6\u011frenciler ona, “Biz Rab’bi g\u00f6rd\u00fck!” dediler. Tomas ise, “O’nun ellerinde \u00e7ivilerin izini g\u00f6rmedik\u00e7e, \u00e7ivilerin izine parma\u011f\u0131mla dokunmad\u0131k\u00e7a ve elimi b\u00f6\u011fr\u00fcne sokmad\u0131k\u00e7a inanmam” dedi.\u201d (Yuhanna 20:24-25)<\/p>\n

\"40(D) Anlat\u0131c\u0131 kendi hayat\u0131n\u0131 tehlikeye atacak ve zul\u00fcm g\u00f6rmesine, zorluklar ve yoksulluk ya\u015famak zorunda kalmas\u0131na neden olacak bir hik\u00e2ye icat eder mi? Zannetmiyorum, tabii hik\u00e2ye ger\u00e7ekse, o ayr\u0131!<\/p>\n

4) G\u00f6rg\u00fc tan\u0131klar\u0131 efsanelere kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karlard\u0131.<\/span>  \u0130sa\u2019yla ilgili anlat\u0131lar\u0131n g\u00f6rg\u00fc tan\u0131klar\u0131 taraf\u0131ndan reddedilece\u011fi i\u00e7in efsaneye hi\u00e7bir zaman inan\u0131lmazd\u0131. G\u00f6rg\u00fc tan\u0131klar\u0131 b\u00f6yle bir uydurmaya izin vermezlerdi. Ayr\u0131ca, \u0130ncil\u2019de kaydedilmi\u015f olan olaylar, bunlar\u0131 de\u011fi\u015ftirmeye kalkacak insanlar\u0131n ba\u015far\u0131l\u0131 olmayaca\u011f\u0131 kadar iyi bilinmekteydi.<\/p>\n

5) Efsanelerin olu\u015fumu zaman al\u0131r.<\/span>  Efsane ve mitlerin geli\u015fip \u0130ncil\u2019e dahil edilmesi i\u00e7in yeterli zaman yoktu. Klasik tarih\u00e7iler bir efsanenin olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in bir ya da daha fazla ku\u015fa\u011f\u0131n ge\u00e7mesi gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyorlar. Nitekim, bu teorinin ilk savunucular\u0131 \u0130ncil\u2019in, \u0130.S. 150 y\u0131l\u0131ndan sonra yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrm\u00fc\u015flerdir, bu \u015fekilde bir efsane olu\u015fabilirdi. Eklenen efsanevi unsurlara, hatal\u0131 bir \u015fekilde, ger\u00e7ekmi\u015f gibi inan\u0131lmas\u0131 i\u00e7inse birka\u00e7 ku\u015fak ge\u00e7mesi gerekir.<\/p>\n

Peki ya \u0130ncil? \u0130sa hakk\u0131nda belgelendirilmi\u015f bilgileri a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 yirmi y\u0131ll\u0131k bir aradan sonra buluyoruz. \u0130ncil\u2019de El\u00e7i Pavlus\u2019un mektuplar\u0131, \u0130sa\u2019n\u0131n tanr\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6l\u00fcmden dirili\u015fi gibi M\u00fcjde iddialar\u0131n\u0131n hepsini do\u011frular ve bunlar \u0130.S. 48 ve \u0130.S. 64 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu, \u0130.S. 30 y\u0131l\u0131nda \u0130sa\u2019n\u0131n \u00e7arm\u0131ha gerilmesi ve dirili\u015finden \u00e7ok uzun y\u0131llar sonra yaz\u0131lm\u0131\u015f say\u0131lmaz de\u011fil mi? Tarih\u00e7ilerin efsanelerin olu\u015fup ger\u00e7ek bir tarihsel anlat\u0131n\u0131n yerini al\u0131p kabul edilmesi i\u00e7in gerekli g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bir veya daha fazla ku\u015fak s\u00fcresinden \u00e7ok farkl\u0131.<\/p>\n

\n<\/p>\n

\"41Tarihsel ara\u015ft\u0131rmalar, \u0130sa\u2019n\u0131n dirili\u015fine hemen inan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011finin yan\u0131ndad\u0131r. \u0130lk d\u00f6nemlere ait bir el\u00e7ilerin inan\u00e7 bildirgesi, dirili\u015fi i\u00e7erir ve bir\u00e7ok akademisyen taraf\u0131ndan \u0130sa\u2019n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc, g\u00f6m\u00fclmesi ve dirili\u015finden 3-7 y\u0131l sonras\u0131na tarihlendirilir. (8) Bu inan\u00e7 bildirgesiyle ayn\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fte olmak demek, bunun \u00f6ncesinde toplulu\u011fun buna inand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ima eder de\u011fil mi? El\u00e7ilerin vaazlar\u0131 her zaman dirili\u015f \u00fczerine odaklanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7ok k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7inde, Roma \u0130mparatorlu\u011fu boyunca \u00f6nceleri Tanr\u0131\u2019ya sad\u0131k bir \u015fekilde her haftan\u0131n alt\u0131nc\u0131 g\u00fcn\u00fc (Cumartesi) ibadet eden dindar Yahudiler H\u0131ristiyanl\u0131\u011fa inanm\u0131\u015f ve \u0130sa\u2019n\u0131n dirili\u015fini kutlamak i\u00e7in haftan\u0131n ilk g\u00fcn\u00fc (Pazar) tap\u0131nmak \u00fczere bir araya gelmeye ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n

Tabii ki, \u0130sa hakk\u0131nda efsaneler yaz\u0131lm\u0131\u015f olabilir. Ku\u015fkusuz bir\u00e7ok farkl\u0131 kitabe ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r ama bunlara \u0130sa hakk\u0131nda ger\u00e7eklerle kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bunlar k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7inde ortadan kaybolurlard\u0131. H\u0131ristiyanl\u0131k hakk\u0131nda s\u00f6zde \u2018efsaneler\u2019- \u00f6l\u00fcm\u00fc, g\u00f6m\u00fclmesi, dirili\u015fi ve tanr\u0131l\u0131\u011f\u0131- \u00f6lmedi. Bunlar efsane de\u011fildi. \u0130cat edilmediler. Bunlar ger\u00e7ekten oldu!<\/p>\n

6) \u015eayet \u0130sa ve\/veya H\u0131ristiyanl\u0131k bir efsane olsayd\u0131, H\u0131ristiyanl\u0131k inanc\u0131na d\u00fc\u015fman olan ilk d\u00f6nem tarih\u00e7ileri bunu s\u00f6ylerdi.<\/span>  <\/strong>Hem eski hem de modern baz\u0131 dinler tarihsel bir zemine gereksinim duymazlar. Neden? Olaylardan ziyade fikirlere dayan\u0131rlar. H\u0131ristiyanl\u0131k bunlardan de\u011fildir. H\u0131ristiyan inanc\u0131na d\u00fc\u015fman olan tarih\u00e7iler bile \u0130sa\u2019n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc ve dirili\u015fine at\u0131fta bulunmu\u015flard\u0131r. Bu tarih\u00e7ilerin s\u00f6yledikleri, \u0130ncil\u2019in yazarlar\u0131n\u0131n, birinci y\u00fczy\u0131lda Filistin\u2019de ki\u015fisel olarak g\u00f6zlemedikleri olaylar hakk\u0131nda do\u011fru bir \u015fekilde yazd\u0131klar\u0131n\u0131 do\u011frulamaktad\u0131r. \u0130sa hakk\u0131nda tarihsel kay\u0131tlar olmasayd\u0131, d\u00fc\u015fmanca bir tutum sergileyen bu tan\u0131klar H\u0131ristiyanl\u0131k ve \u0130sa\u2019n\u0131n sadece bir efsaneden ibaret oldu\u011funu s\u00f6yleyebilirlerdi.<\/p>\n

En eski H\u0131ristiyanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 kay\u0131tlar Yahudiler taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. \u0130.S. 98 y\u0131l\u0131nda ya\u015fam\u0131\u015f olan Falviyus Yosefus, Romal\u0131 olmu\u015f bir Yahudi tarih\u00e7iydi. Roma halk\u0131 i\u00e7in Yahudi tarihi hakk\u0131nda kitaplar yazard\u0131. Jewish Antiquities<\/em> (Yahudi Tarihi) adl\u0131 kitab\u0131nda \u0130sa\u2019dan bahsetmi\u015ftir. Bir keresinde \u015f\u00f6yle yaz\u0131yor:<\/p>\n

\u201cBu aralarda, iyi i\u015fler yapan ve erdemleri tan\u0131nm\u0131\u015f olan, bilge bir adam olan \u0130sa ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Bir\u00e7ok Yahudi ve ba\u015fka uluslardan insanlar \u00f6\u011frencileri oldular. Pilatus \u0130sa\u2019y\u0131 \u00e7arm\u0131ha gerilerek \u00f6l\u00fcme mahk\u00fbm etti. Fakat \u00f6\u011frencileri olanlar onun \u00f6\u011freti\u015flerini vaaz ettiler. \"42\u00c7arm\u0131ha gerildikten \u00fc\u00e7 g\u00fcn sonra onlara g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve ya\u015famakta oldu\u011funu anlatt\u0131lar. Belki de, peygamberlerin, harikalar\u0131n\u0131 \u00f6nceden bildirdi\u011fi Mesih oydu.\u201d (9)<\/p>\n

Romal\u0131 tarih\u00e7i, senat\u00f6r ve Asya ili (g\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrkiye\u2019sinin bat\u0131s\u0131) valisi Korneliyus Taktikus \u0130sa ve H\u0131ristiyanlar hakk\u0131nda \u015f\u00f6yle yazm\u0131\u015ft\u0131r: \u201cNero ahlaks\u0131zl\u0131klar\u0131 dile d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f H\u0131ristiyanlar\u0131 (halk aras\u0131nda onlardan b\u00f6yle s\u00f6z edilirdi) her t\u00fcrl\u00fc tasfiye ile cezaland\u0131rd\u0131. Ba\u015flar\u0131 olan Mesih, Yahudiye valisi olan Pontiyus Pilatus taraf\u0131ndan Tiberiyus d\u00f6neminde \u00f6l\u00fcm cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.\u201d (10) Bu s\u00f6zler a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde \u0130sa Mesih\u2019in varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011frulamaktad\u0131r. \u0130sa, bir efsane de\u011fil, ger\u00e7ek bir insand\u0131. Fakat bu Romal\u0131 tarih\u00e7i bizlere bundan fazlas\u0131n\u0131 anlat\u0131yor. \u0130sa\u2019n\u0131n Roma valilerinden birinin emriyle \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc do\u011fruluyor. H\u0131ristiyanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 bu kaynakta \u0130sa\u2019n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn yakla\u015f\u0131k tarihini \u00f6\u011freniyoruz. Pilatus\u2019un Roma Valisi oldu\u011fu zamand\u0131.\u201d<\/p>\n

Tallus, Grek\u00e7e yazan bir tarih\u00e7iydi. B\u00fct\u00fcn yap\u0131tlar\u0131 kaybolmu\u015ftur ancak daha sonraki baz\u0131 Eski ve Orta \u00c7a\u011f yazarlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla birka\u00e7 par\u00e7a yaz\u0131s\u0131 bize ula\u015fabilmi\u015ftir. Bunlar\u0131n aras\u0131nda en ilginci \u0130sa\u2019n\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi esnas\u0131ndaki karanl\u0131k hakk\u0131ndad\u0131r. Baz\u0131lar\u0131 taraf\u0131ndan \u2018Libyal\u0131 felsefeci\u2019 olarak bilinen Julius Afrikanus, Tallus\u2019tan \u015f\u00f6yle bahsetti,<\/p>\n

\u201cD\u00fcnyan\u0131n her yan\u0131na deh\u015fet verici bir karanl\u0131k \u00e7\u00f6kt\u00fc; depremle sars\u0131lan kayalar par\u00e7aland\u0131 Yahudiye\u2019de ve ba\u015fka bir\u00e7ok b\u00f6lge y\u0131k\u0131ld\u0131. \"44Tallus\u2019un \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kitab\u0131 olan History <\/em>(Tarih) kitab\u0131nda s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fi karanl\u0131k (ki bana nedensiz gibi geliyor) g\u00fcne\u015f tutulmas\u0131d\u0131r.\u201d (11)<\/p>\n

\u201c\u00c7arm\u0131ha as\u0131lan su\u00e7lulardan biri, “Sen Mesih de\u011fil misin? Haydi, kendini de bizi de kurtar!” diye k\u00fcf\u00fcr etti. Ne var ki, \u00f6b\u00fcr su\u00e7lu onu azarlad\u0131. “Sende Tanr\u0131 korkusu da m\u0131 yok?” diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi. “Sen de ayn\u0131 cezay\u0131 \u00e7ekiyorsun. Nitekim biz hakl\u0131 olarak cezaland\u0131r\u0131l\u0131yor, yapt\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 al\u0131yoruz. Oysa bu adam hi\u00e7bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapmad\u0131.” Sonra, “Ey \u0130sa, kendi egemenli\u011fine girdi\u011finde beni an” dedi.<\/p>\n

\u0130sa ona, “Sana do\u011frusunu s\u00f6yleyeyim, sen bug\u00fcn benimle birlikte cennette olacaks\u0131n” dedi. \u00d6\u011fleyin on iki sular\u0131nda g\u00fcne\u015f karard\u0131, \u00fc\u00e7e kadar b\u00fct\u00fcn \u00fclkenin \u00fczerine karanl\u0131k \u00e7\u00f6kt\u00fc<\/em>.\u201d (Luka 23:39-45)<\/p>\n

Gen\u00e7 Pliny, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrkiye\u2019sinin bat\u0131daki b\u00f6lgelerinden biri olan Bitinya\u2019da Roma Valisi idi. \u0130.S. 112 y\u0131l\u0131nda bir \u00e7\u0131kmazla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131. \u0130sa\u2019y\u0131 izleyen birka\u00e7 ki\u015fi mahkemesine \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Arkada\u015f\u0131 olan \u0130mparator Trajan\u2019a, onlara kar\u015f\u0131 nas\u0131l davranmas\u0131 gerekti\u011fi konusunda dan\u0131\u015ft\u0131. H\u0131ristiyanlara y\u00f6nelik ilk su\u00e7laman\u0131n ne oldu\u011fu mektupta a\u00e7\u0131k de\u011fil fakat H\u0131ristiyanlar genel olarak zarars\u0131z g\u00f6r\u00fcnse de, imanlar\u0131n\u0131 ink\u00e2r etmedikleri takdirde Pliny\u2019nin onlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrmesi emrini verdi.<\/p>\n

\n<\/p>\n

\"45Benim bildi\u011fim kadar\u0131yla bu olay, Roma y\u00f6netiminin H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131 Yahudilikten ayr\u0131 bir din olarak ilk kaz tan\u0131mas\u0131d\u0131r. \u0130mparator\u2019un karar\u0131, ikinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc y\u00fczy\u0131llarda H\u0131ristiyanlar\u0131n u\u011frad\u0131klar\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00e7apl\u0131 zul\u00fcm\u00fcn ilk \u00f6rne\u011fini olu\u015fturdu. Pliny\u2019e H\u0131ristiyanlar\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesini s\u00f6yledi ama Pliny\u2019e kovu\u015fturma i\u00e7in H\u0131ristiyanlar\u0131 aramamas\u0131n\u0131 \u00f6\u011f\u00fctledi.<\/p>\n

Pliny, \u0130mparator\u2019a mektubunda \u015f\u00f6yle dedi,<\/p>\n

\u201cBelirli bir g\u00fcnde g\u00fcn a\u011farmadan toplanma al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 vard\u0131. Mesih\u2019e, Tanr\u0131\u2019ya s\u00f6yleniyormu\u015f gibi ilahiler okurlar ve kendilerini ant i\u00e7erek ona adarlar, herhangi bir su\u00e7 i\u015flemek i\u00e7in de\u011fil, sahtek\u00e2rl\u0131k yapmayacaklar\u0131, zina veya h\u0131rs\u0131zl\u0131k yapmayacaklar\u0131, su\u00e7 i\u015flemeyecekleri, ihanet etmeyecekleri veya istendi\u011finde bor\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00f6demeyi reddetmeyecekleri i\u00e7in ant i\u00e7erlerdi. Bunlar\u0131 yapt\u0131ktan sonra, da\u011f\u0131l\u0131rlar ve sonra yeniden birlikte yemek i\u00e7in bir araya gelirlerdi (ama yemekler olduk\u00e7a s\u0131radan ve zarars\u0131zd\u0131).\u201d (12) Bu yaz\u0131\u015fmadan \u015funlar\u0131 \u00f6\u011freniyoruz, 1) ikinci y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131na gelindi\u011finde, Roma Valisi\u2019nin dikkatini \u00e7ekecek b\u00fcy\u00fckl\u00fckte bir imanl\u0131lar toplulu\u011fu vard\u0131 ve 2) bu insanlar \u0130sa\u2019n\u0131n tanr\u0131l\u0131\u011f\u0131na inan\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n

Samosatal\u0131 Lusyen ( \u0130.S. 115-200) \u2018Eski Yunan yaz\u0131n\u0131n\u0131n Voltaire\u2019i olarak bilinirdi. H\u0131ristiyanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131, a\u00e7\u0131k bir d\u00fc\u015fmanl\u0131ktan \u00e7ok, \u00fcsten bakan bir hor g\u00f6rmeyle yazd\u0131. Bakal\u0131m, \u0130sa\u2019n\u0131n sadece bir efsaneden ibaret oldu\u011funa inanarak \u0130sa\u2019n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ink\u00e2r etti mi? \u015e\u00f6yle dedi,<\/p>\n

\u201dH\u0131ristiyanlar bug\u00fcne dek bir adama tap\u0131nmaktalar\u2014al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131k t\u00f6renlerini ba\u015flatan ve bu nedenle \u00e7arm\u0131ha gerilen sayg\u0131n ki\u015fiye. \u0130man ettikleri andan itibaren karde\u015f olduklar\u0131 as\u0131l yasa koyucular\u0131 taraf\u0131ndan onlara \u00f6\u011fretilmi\u015fti. Grek tanr\u0131lar\u0131n\u0131 ink\u00e2r ederler, \u00e7arm\u0131ha gerilmi\u015f bilgeye tap\u0131n\u0131rlar ve yasalar\u0131na g\u00f6re ya\u015farlar.\u201d (13)<\/p>\n

\"46Lusyen ismini anmasa da, a\u00e7\u0131k\u00e7a \u0130sa\u2019ya at\u0131fta bulunuyor. Soru \u015fu, \u201c\u0130sa bu kadar gazap uyand\u0131racak ne \u00f6\u011fretti?\u201d Lusyen\u2019e g\u00f6re, inand\u0131klar\u0131 andan itibaren b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n karde\u015f oldu\u011funu \u00f6\u011fretti. Bu zarars\u0131z bir \u015fey. Ama bu inanma ne anlama geliyordu? Grek tanr\u0131lar\u0131n\u0131 ink\u00e2r etmek, \u0130sa\u2019ya tap\u0131nmak ve O\u2019nun \u00f6\u011freti\u015flerine g\u00f6re ya\u015famak. Birinin bunu \u00f6\u011fretti\u011fi i\u00e7in \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc hayal etmek \u00e7ok zor de\u011fil, de\u011fil mi? Lusyen bu kadar a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde s\u00f6ylemese de, H\u0131ristiyanlar\u0131n di\u011fer tanr\u0131lar\u0131 ink\u00e2r edip \u0130sa\u2019ya tap\u0131nmas\u0131, \u0130sa\u2019n\u0131n insandan daha fazlas\u0131 oldu\u011funa inanc\u0131 ima eder. \u0130lk H\u0131ristiyanlar ba\u015fka tanr\u0131lar\u0131 ink\u00e2r ettikleri i\u00e7in \u0130sa\u2019n\u0131n Grek d\u00fcnyas\u0131n\u0131n sunabilece\u011fi her tanr\u0131dan daha b\u00fcy\u00fck bir Tanr\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f olmal\u0131lar!<\/p>\n

HIR\u0130ST\u0130YANLIK DI\u015eI KAYNAKLARDA BU KANITLAR NE ANLAMA GEL\u0130R?<\/strong><\/p>\n

1) \u0130sa\u2019ya, tarih i\u00e7inde ger\u00e7ekten de var olmu\u015f bir ki\u015fi olarak akla dayal\u0131 bir \u015fekilde inanmak i\u00e7in sa\u011flam bir temel sa\u011flar. Bu al\u0131nt\u0131lar bize, a) \u0130sa\u2019n\u0131n \u0130.S. 1. y\u00fczy\u0131lda ya\u015fay\u0131p \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve b) tanr\u0131s\u0131z tarih\u00e7ilerin diline d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olmas\u0131 i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli bir \u015fey yapm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131 gerekti\u011fini g\u00f6sterir.<\/p>\n

2) \u0130sa\u2019n\u0131n sadece bir efsaneden ibaret oldu\u011funu s\u00f6yleyerek \u0130sa\u2019ya inanc\u0131 ge\u00e7ersiz k\u0131lmak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fan insanlar\u0131n s\u0131\u011f d\u00fc\u015f\u00fcncesini a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmaktad\u0131r. \u0130sa\u2019n\u0131n ilahi Kurtar\u0131c\u0131m\u0131z oldu\u011funu kan\u0131tlamaz ama \u0130sa\u2019n\u0131n bir efsane oldu\u011fu fikrini d\u00fc\u015f\u00fcncemizden \u00e7\u0131kar\u0131r.<\/p>\n

Manchester \u00dcniversitesi\u2019nde Kutsal Kitap ele\u015ftirisi Profes\u00f6r\u00fc F.F. Bruce \u015f\u00f6yle demi\u015ftir,<\/p>\n

\u201cBaz\u0131 yazarlar \u2018Mesih efsanesi\u2019 d\u00fc\u015f\u00fcncesini kurcalayabilirler ama bunu tarihsel kan\u0131tlara dayanarak yapm\u0131yorlar. Mesih\u2019in tarihselli\u011fi, \u00f6nyarg\u0131s\u0131z tarih\u00e7i i\u00e7in Julius Sezar\u2019\u0131n tarihselli\u011fi kadar do\u011frulu\u011fu kabul edilen bir olgudur. \u2018Mesih efsanesi\u2019 teorilerini yayanlar tarih\u00e7iler de\u011fildir.\u201d (14)<\/p>\n

\"47Di\u011fer bir deyi\u015fle, iyi tarih\u00e7iler \u0130sa i\u00e7in kan\u0131tlar\u0131n g\u00fcvenilir oldu\u011funu bilirler. H\u0131ristiyan inanc\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan tarih\u00e7iler bile bunu kabul etmelidir. Peki ya siz ve ben? Biz hangi sonuca varmal\u0131y\u0131z? Bibliyografi testi \u0130ncil\u2019in orijinal elyazmalar\u0131n\u0131n do\u011fru n\u00fcshalar\u0131n\u0131n elimizde oldu\u011funu ortaya koydu. Zaman i\u00e7inde efsaneler, ek \u00f6\u011fretiler eklenmemi\u015ftir. Yazarlar\u0131n kendileri de efsane anlatmad\u0131klar\u0131n\u0131 \u00f6zel olarak iddia ediyorlar. \u201cRabbimiz \u0130sa Mesih’in kudretini ve geli\u015fini size bildirirken uydurma masallara ba\u015fvurmad\u0131k. O’nun g\u00f6rkemini g\u00f6zlerimizle g\u00f6rd\u00fck.\u201d (2.Petrus 1:16. \u0130ncil). O halde, \u0130ncil\u2019de efsaneler veya uydurma hik\u00e2yeler yoksa, o zaman, Yeni Antla\u015fma\u2019n\u0131n esin alm\u0131\u015f yazarlar\u0131n\u0131n \u0130sa\u2019n\u0131n ya\u015fam\u0131 hakk\u0131nda do\u011fru tarihsel bilgileri kaydettiklerini kabul etmek tek se\u00e7ene\u011fimizdir. Ger\u00e7ekten de do\u011fru s\u00f6yl\u00fcyorlard\u0131!<\/p>\n

BARNABAS \u0130NC\u0130L\u0130<\/strong><\/p>\n

\"48\u0130\u00e7sel testi ge\u00e7emeyen bir belge \u00f6rne\u011fiyle devam etmek istiyorum. Konumuzdan sapmak istemiyorum, ama bu kitap \u00e7arm\u0131hta \u0130sa’n\u0131n yerine ba\u015fka birinin \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc destekler. \u00d6\u011frettiklerinin inand\u0131r\u0131c\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 konusunda sizi uyarmal\u0131y\u0131m. Burada kitab\u0131 d\u00f6rt konuda ele\u015ftirmekle yetinece\u011fim. Kitab\u0131 kim yazm\u0131\u015f olursa olsun, kitap hangi isimle yaz\u0131lm\u0131\u015f olursa olsun, bir kitap e\u011fer bu \u015feyleri \u00f6\u011fretiyorsa onun orijinalli\u011fine g\u00fcvenebilir misiniz?<\/p>\n

1) Kitap \u0130sa\u2019n\u0131n de\u011fil, Muhammed\u2019in Mesih oldu\u011funu s\u00f6yler. \u0130sa\u2019n\u0131n kendisi itiraf edip, \u2018Ben Mesih de\u011filim\u2019 diyor (42. b\u00f6l\u00fcm). Sonra k\u00e2hin \u015f\u00f6yle diyor, \u2018Mesih\u2019in ad\u0131 ne olacak?\u2019 \u0130sa \u015f\u00f6yle yan\u0131t veriyor, \u2018Kutsanm\u0131\u015f ad\u0131 Muhammed\u2019tir\u2019 (97. b\u00f6l\u00fcm). Bu da Al-i \u0130mran 3:45 ve \u0130ncil\u2019in El\u00e7ilerin \u0130\u015fleri 2:36, 17:2-3 ayetleriyle \u00e7eli\u015fir.<\/p>\n

2) Tanr\u0131\u2019n\u0131n bir grup imanl\u0131y\u0131 70.000 y\u0131l i\u00e7in cehenneme g\u00f6nderdi\u011fini yazar (137. b\u00f6l\u00fcm) oysa Kuran Tanr\u0131\u2019n\u0131n atom boyunda bir adaletsizlik dahi yapmayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler (Nisa 4:40).<\/p>\n

3) \u015earab\u0131n f\u0131\u00e7\u0131larda sakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler (196. b\u00f6l\u00fcm). Bu da kitab\u0131n Orta \u00c7a\u011flar\u2019da yaz\u0131lm\u0131\u015f bir sahtek\u00e2rl\u0131k \u00f6rne\u011fi oldu\u011funu g\u00f6sterir \u00e7\u00fcnk\u00fc \u0130sa\u2019n\u0131n d\u00f6neminde \u015farap deri i\u00e7inde saklan\u0131rd\u0131. (\u201cHi\u00e7 kimse yeni \u015farab\u0131 eski tulumlara doldurmaz. Yoksa tulumlar patlar; hem \u015farap d\u00f6k\u00fcl\u00fcr, hem de tulumlar mahvolur. Yeni \u015farap yeni tulumlara konur, b\u00f6ylece her ikisi de korunmu\u015f olur.\u201d (\u0130ncil, Matta 9:17). A\u011fa\u00e7tan yap\u0131lm\u0131\u015f f\u0131\u00e7\u0131lar Orta \u00c7a\u011f\u2019da Avrupa\u2019da kullan\u0131l\u0131yordu!!!<\/p>\n

4) \u015e\u00f6yle der, \u201c\u0130sa gemiye binerek kendi kenti olan Nas\u0131ra\u2019ya gitti. Oraya vard\u0131\u011f\u0131nda, \u2018\u2026gemiciler b\u00fct\u00fcn kente yapt\u0131klar\u0131n\u0131 anlatt\u0131lar.\u201d \u0130sa\u2019n\u0131n ger\u00e7ekten \u00f6\u011frencisi olan herkes Nas\u0131ra\u2019n\u0131n L\u00fcbnan Da\u011fl\u0131k b\u00f6lgesinin en g\u00fcney ucunda sakl\u0131 \u00e7ok g\u00fczel bir kent oldu\u011funu bilir. Ve denizden 14 km i\u00e7erdedir! Bal\u0131k\u00e7\u0131 k\u00f6y\u00fc de\u011fildir! (20. b\u00f6l\u00fcm)<\/p>\n

Bu kitab\u0131n i\u00e7indeki dil, tarih ve \u0130.S. 1. y\u00fczy\u0131ldaki Yahudi d\u00fcnyas\u0131n\u0131n co\u011frafyas\u0131yla ilgili hatalar\u0131 bile kitab\u0131n de\u011ferini d\u00fc\u015f\u00fcrmeye yeter. <\/p>\n

Son bir nokta. Bu yaz\u0131da elyazmas\u0131 kan\u0131tlar\u0131n\u0131 ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in Barnabas \u0130ncili\u2019nin en eski n\u00fcshalar\u0131n\u0131n \u0130talyanca ve \u0130spanyolca olarak yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmelisiniz. Bunlar 15. y\u00fczy\u0131l ve sonras\u0131na aittir. (15)<\/p>\n

\"49Hat\u0131rlars\u0131n\u0131z, kadim belgelerin g\u00fcvenilirli\u011fini belirlemek i\u00e7in kullanabilece\u011fimiz \u00fc\u00e7 soru vard\u0131r. Biri \u2018i\u00e7sel test\u2019tir. Yazar bu belge hakk\u0131nda ne s\u00f6yl\u00fcyor? Do\u011fru oldu\u011funu iddia ediyor mu? Do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131na dair herhangi bir belirti var m\u0131? Barnabas \u0130ncili\u2019ni okuduktan sonra \u015fu soruyu sordum:<\/p>\n

1) \u0130nsan neden \u0130.S. 14. y\u00fczy\u0131lda bu kitab\u0131 yazar ve 1. y\u00fczy\u0131lda ya\u015fam\u0131\u015f olan Barnabas taraf\u0131ndan yaz\u0131lm\u0131\u015f gibi davran\u0131r? 2) Bu ki\u015fiyi bunu yapmak i\u00e7in motive eden \u015fey nedir? Ne yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu?<\/p>\n

Neyi \u00f6\u011fretmeye ve insanlar\u0131 ne konuda ikna etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlayabilirsek o zaman bu kitab\u0131 neden yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlayabiliriz. Barnabas \u0130ncili ne \u00f6\u011fretiyor? Barnabas \u0130ncili\u2019nin ana konusu \u0130sa\u2019n\u0131n ya\u015fam\u0131d\u0131r. \u0130sa\u2019n\u0131n ya\u015fam\u0131ndaki baz\u0131 olaylar\u0131 yeniden anlat\u0131r ama bu anlat\u0131lar\u0131n baz\u0131 noktalar\u0131nda de\u011fi\u015fiklikler ve eklemeler vard\u0131r. Bu de\u011fi\u015fiklikler geli\u015fig\u00fczel de\u011fildir. A\u00e7\u0131k bir kal\u0131p izlerler. Kutsal Kitap anlat\u0131lar\u0131n\u0131n Kuran\u2019\u0131n \u00f6\u011freti\u015fine uymas\u0131 i\u00e7in yap\u0131lm\u0131\u015f ama\u00e7l\u0131 de\u011fi\u015fimlerdir.<\/em> \u00d6rne\u011fin \u015funa bak\u0131n: <\/span><\/p>\n

Vaftizci Yahya, \u0130sa ve Muhammed<\/span>. Kutsal Kitap\u2019ta Vaftizci Yahya\u2019n\u0131n \u0130sa\u2019n\u0131n geli\u015fini nas\u0131l duyurdu\u011funu okuyoruz: \u201cYahudi yetkililer Yahya’ya, “Sen kimsin?” diye sormak \u00fczere Yeru\u015falim’den k\u00e2hinlerle Levililer’i g\u00f6nderdikleri zaman Yahya’n\u0131n tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 \u015f\u00f6yle oldu a\u00e7\u0131k\u00e7a konu\u015ftu, ink\u00e2r etmedi “Ben Mesih de\u011filim” diye a\u00e7\u0131k\u00e7a konu\u015ftu. Onlar da kendisine, “\u00d6yleyse sen kimsin? \u0130lyas m\u0131s\u0131n?” diye sordular. O da, “De\u011filim” dedi. “Sen bekledi\u011fimiz peygamber misin?” sorusuna, “Hay\u0131r” yan\u0131t\u0131n\u0131 verdi. Bu kez, “Kim oldu\u011funu s\u00f6yle de bizi g\u00f6nderenlere bir yan\u0131t verelim” dediler. “Kendin i\u00e7in ne diyorsun?” Yahya, “Peygamber Ye\u015faya’n\u0131n dedi\u011fi gibi, ‘Rab’bin yolunu d\u00fczleyin’ diye \u00e7\u00f6lde hayk\u0131ran\u0131n sesiyim ben” dedi. Yahya’ya g\u00f6nderilen baz\u0131 Ferisiler ona, “Sen Mesih, \u0130lyas ya da bekledi\u011fimiz peygamber de\u011filsen, niye vaftiz ediyorsun?” diye sordular. Yahya onlara \u015f\u00f6yle yan\u0131t verdi: “Ben suyla vaftiz ediyorum, ama aran\u0131zda tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131z biri duruyor. Benden sonra gelen O’dur. Ben O’nun \u00e7ar\u0131\u011f\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmeye bile lay\u0131k de\u011filim.” B\u00fct\u00fcn bunlar \u015eeria Irma\u011f\u0131’n\u0131n \u00f6tesinde bulunan Beytanya’da, Yahya’n\u0131n vaftiz etti\u011fi yerde oldu. Yahya ertesi g\u00fcn \u0130sa’n\u0131n kendisine do\u011fru geldi\u011fini g\u00f6r\u00fcnce \u015f\u00f6yle dedi: “\u0130\u015fte, d\u00fcnyan\u0131n g\u00fcnah\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131ran Tanr\u0131 Kuzusu!\u201d (Yuhanna 1:19-29, \u0130ncil)<\/p>\n

\"50Barnabas \u0130ncili\u2019nde bu anlat\u0131n\u0131n, \u0130sa sanki Muhammed\u2019in geli\u015fini \u00f6nceden bildirmi\u015f gibi g\u00f6stermek i\u00e7in nas\u0131l de\u011fi\u015ftirildi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. \u201cOnu aramak i\u00e7in gelen bir\u00e7ok ki\u015fi g\u00f6rd\u00fcler \u00e7\u00fcnk\u00fc ba\u015fkahinler onu konu\u015furken yakalamak i\u00e7in aralar\u0131nda dan\u0131\u015ft\u0131lar. Bu ama\u00e7lar Levililer\u2019i ve yazmanlar\u0131n baz\u0131lar\u0131n\u0131 ona g\u00f6nderip sordurdular: “Sen kimsin?” \u0130sa itiraf etti ve ger\u00e7e\u011fi s\u00f6yledi: “Mesih de\u011filim.” Dediler ki: “\u0130lyas ya da Yeremya m\u0131s\u0131n, ya da eski peygamberlerden biri misin?” \u0130sa \u015f\u00f6yle cevap verdi: “Hay\u0131r.” Sonra \u015f\u00f6yle dediler: “Kimsin? Bizi g\u00f6nderenlere anlatal\u0131m diye bize s\u00f6yle.” O zaman \u0130sa \u015f\u00f6yle dedi: “Yahudiye\u2019de hayk\u0131ran\u0131n sesiyim ben: “Rab\u2019bin el\u00e7isi i\u00e7in yolu haz\u0131rlayan\u0131m” Ye\u015faya (42. B\u00f6l\u00fcm) kitab\u0131nda yaz\u0131l\u0131 oldu\u011fu gibi. Sonra k\u00e2hin \u015f\u00f6yle s\u00f6yledi:”Mesih\u2019in ad\u0131 ne olacak?\u201d \u0130sa \u015f\u00f6yle cevap verdi: “Mesih\u2019in ad\u0131 \u00f6vg\u00fcye lay\u0131k oland\u0131r  kutsanm\u0131\u015f ismi Muhammed\u2019dir.\u201d (97. b\u00f6l\u00fcm).<\/p>\n

\n<\/p>\n

\"51Tanr\u0131\u2019n\u0131n O\u011flu<\/span>. \u0130ncil\u2019de \u0130sa\u2019ya Tanr\u0131\u2019n\u0131n O\u011flu unvan\u0131 verilmi\u015ftir. Fiziksel<\/em> o\u011fullukla ilgisi olmayan bir terimdir. T\u0131pk\u0131 \u2018Atat\u00fcrk\u2019 unvan\u0131n\u0131n Mustafa Kemal\u2019in T\u00fcrk halk\u0131n\u0131n fiziksel<\/em> babas\u0131 oldu\u011funu ima etmemesi gibi. El\u00e7i Petrus\u2019un \u0130sa\u2019y\u0131 bu unvanla tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 ayetlere bak\u0131n: \u201c\u0130sa, Filipus Sezariyesi b\u00f6lgesine geldi\u011finde \u00f6\u011frencilerine \u015funu sordu: “Halk, \u0130nsano\u011flu’nun kim oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor?” \u00d6\u011frencileri \u015fu kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 verdiler: “Kimi Vaftizci Yahya, kimi \u0130lyas, kimi de Yeremya ya da peygamberlerden biridir diyor.” \u0130sa onlara, “Siz ne dersiniz” dedi, “Sizce ben kimim?” Simun Petrus, “Sen, ya\u015fayan Tanr\u0131’n\u0131n O\u011flu Mesih’sin<\/em>” yan\u0131t\u0131n\u0131 verdi. \u0130sa ona, “Ne mutlu sana, Yunus o\u011flu Simun!” dedi. “Bu s\u0131rr\u0131 sana a\u00e7an insan de\u011fil, g\u00f6klerdeki Babam’d\u0131r.\u201d (Matta 16:13-17, \u0130ncil)<\/p>\n

Kutsal Kitap\u2019a kar\u015f\u0131t olarak Kuran, \u0130sa\u2019n\u0131n Tanr\u0131\u2019n\u0131n O\u011flu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretir. Tabii, Kuran bu terimi kulland\u0131\u011f\u0131nda \u0130sa\u2019n\u0131n Tanr\u0131 ve Meryem aras\u0131nda bir cinsel ili\u015fki sonucunda ortaya \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kast ediyorsa, bu do\u011frudur. \u0130ncil\u2019in hi\u00e7bir yerinde \u0130sa\u2019n\u0131n fiziksel anlamda Tanr\u0131\u2019n\u0131n O\u011flu oldu\u011fu s\u00f6ylenmez. \u00d6te yandan, \u0130ncil\u2019i yanl\u0131\u015f anlamak bir \u015feydir. Bilerek yanl\u0131\u015f bir \u015fekilde aktarmak ba\u015fka bir \u015feydir. Barnabas \u0130ncili\u2019nde yazar\u0131n\u0131n Petrus\u2019un itiraf\u0131n\u0131, Kuran\u2019\u0131n s\u00f6yledi\u011fine uygun olarak de\u011fi\u015ftirdi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz: \u201c\u0130sa \u00f6\u011frencilerine \u015f\u00f6yle sordu: “\u0130nsanlar benim i\u00e7in ne diyorlar?” Dediler ki: “Baz\u0131lar\u0131 \u0130lyas oldu\u011funu, baz\u0131lar\u0131 Yeremya oldu\u011funu ve baz\u0131lar\u0131 da eski peygamberlerden oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyorlar.” \u0130sa \u015f\u00f6yle cevap verdi, “Peki ya sen, sen kim oldu\u011fumu s\u00f6yl\u00fcyorsun?” Petrus \u015f\u00f6yle cevap verdi: “Sen Tanr\u0131\u2019n\u0131n O\u011flu Mesih\u2019sin.” \u0130sa o zaman \u00f6fkelendi ve k\u0131zg\u0131nl\u0131kla onu \u015f\u00f6yle s\u00f6yleyerek azarlad\u0131: “Y\u0131k\u0131l kar\u015f\u0131mdan, git yan\u0131mdan.\u201d (70. B\u00f6l\u00fcm) <\/span><\/p>\n

\u0130sa\u2019n\u0131n \u00d6l\u00fcm\u00fc<\/span>. Kutsal Kitap \u0130sa\u2019n\u0131n \u00e7arm\u0131ha gerilip \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde \u00f6\u011fretir. Eski Antla\u015fma\u2019da dahi bu olay \u00f6nceden bildirilmi\u015ftir.<\/p>\n

YEN\u0130 ANTLA\u015eMA ANLATISI:  <\/strong><\/p>\n

\"52\u0130sa’yla birlikte idam edilmek \u00fczere ayr\u0131ca iki su\u00e7lu da g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcyordu. Kafatas\u0131 denilen yere vard\u0131klar\u0131nda \u0130sa’y\u0131, biri sa\u011f\u0131nda \u00f6b\u00fcr\u00fc solunda olmak \u00fczere, iki su\u00e7luyla birlikte \u00e7arm\u0131ha gerdiler. \u0130sa, “Baba, onlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015fla” dedi. “\u00c7\u00fcnk\u00fc ne yapt\u0131klar\u0131n\u0131 bilmiyorlar.”<\/p>\n

O’nun giysilerini aralar\u0131nda payla\u015fmak i\u00e7in kura \u00e7ektiler. Halk orada durmu\u015f, olanlar\u0131 seyrediyordu. Y\u00f6neticiler \u0130sa’yla alay ederek, “Ba\u015fkalar\u0131n\u0131 kurtard\u0131; e\u011fer Tanr\u0131’n\u0131n Mesih\u2019i, Tanr\u0131’n\u0131n se\u00e7ti\u011fi O ise, kendini de kurtars\u0131n” diyorlard\u0131.<\/p>\n

\u00c7arm\u0131ha as\u0131lan su\u00e7lulardan biri, “Sen Mesih de\u011fil misin? Haydi, kendini de bizi de kurtar!” diye k\u00fcf\u00fcr etti. Ne var ki, \u00f6b\u00fcr su\u00e7lu onu azarlad\u0131. “Sende Tanr\u0131 korkusu da m\u0131 yok?” diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi. “Sen de ayn\u0131 cezay\u0131 \u00e7ekiyorsun. Nitekim biz hakl\u0131 olarak cezaland\u0131r\u0131l\u0131yor, yapt\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 al\u0131yoruz. Oysa bu adam hi\u00e7bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapmad\u0131.” Sonra, “Ey \u0130sa, kendi egemenli\u011fine girdi\u011finde beni an” dedi. \u0130sa ona, “Sana do\u011frusunu s\u00f6yleyeyim, sen bug\u00fcn benimle birlikte cennette olacaks\u0131n” dedi.<\/p>\n

\u00d6\u011fleyin on iki sular\u0131nda g\u00fcne\u015f karard\u0131, \u00fc\u00e7e kadar b\u00fct\u00fcn \u00fclkenin \u00fczerine karanl\u0131k \u00e7\u00f6kt\u00fc. Tap\u0131naktaki perde ortas\u0131ndan y\u0131rt\u0131ld\u0131. \u0130sa y\u00fcksek sesle, “Baba, ruhumu ellerine b\u0131rak\u0131yorum!” diye seslendi. Bunu s\u00f6yledikten sonra son nefesini verdi.\u201d (Luka 23:32-35, 39-46, \u0130ncil)<\/p>\n

\u0130sa\u2019n\u0131n geli\u015finden 700 y\u0131l \u00f6nceki Eski Antla\u015fma peygamberli\u011fi \u015f\u00f6yle diyor:<\/p>\n

\u201c\u0130nsanlarca hor g\u00f6r\u00fcld\u00fc, yapayaln\u0131z b\u0131rak\u0131ld\u0131. Ac\u0131lar adam\u0131yd\u0131, hastal\u0131\u011f\u0131 yak\u0131ndan tan\u0131d\u0131. \u0130nsanlar\u0131n y\u00fcz \u00e7evirdi\u011fi biri gibi hor g\u00f6r\u00fcld\u00fc, ona de\u011fer vermedik. Asl\u0131nda hastal\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 o \u00fcstlendi, ac\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131 o y\u00fcklendi. Bizse Tanr\u0131 taraf\u0131ndan cezaland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, vurulup ezildi\u011fini sand\u0131k. Oysa, bizim isyanlar\u0131m\u0131z y\u00fcz\u00fcnden onun bedeni de\u015fildi, bizim su\u00e7lar\u0131m\u0131z y\u00fcz\u00fcnden o eziyet \u00e7ekti. Esenli\u011fimiz i\u00e7in gerekli olan ceza ona verildi. Bizler onun yaralar\u0131yla \u015fifa bulduk. Hepimiz koyun gibi yoldan sapm\u0131\u015ft\u0131k, her birimiz kendi yoluna d\u00f6nd\u00fc. Yine de RAB hepimizin cezas\u0131n\u0131 ona y\u00fckledi.\u201d (Ye\u015faya 53: 3-6, Eski Antla\u015fma)<\/p>\n

BARNABAS M\u00dcJDES\u0130 ANLATISI:<\/strong><\/p>\n

\"53Kutsal Kitap\u2019\u0131n aksine, Kuran, \u0130sa\u2019n\u0131n \u00e7arm\u0131ha gerilmedi\u011fini ve \u00e7arm\u0131hta \u00f6lmedi\u011fini \u00f6\u011fretir. Yine, Barnabas \u0130ncili\u2019nde yazar\u0131n\u0131n, \u0130sa\u2019n\u0131n \u00e7arm\u0131ha gerilme anlat\u0131s\u0131n\u0131 Kuran\u2019\u0131n s\u00f6yledikleriyle uyu\u015facak \u015fekilde de\u011fi\u015ftirdi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz:<\/p>\n

\u201cTanr\u0131 harika bir \u015fekilde i\u015fledi, Yahuda konu\u015fmas\u0131 ve y\u00fcz\u00fcn\u00fcn g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcnde \u0130sa\u2019ya benzeyecek \u015fekilde de\u011fi\u015ftirildi. Askerler Yahuda\u2019y\u0131 ald\u0131lar ve onu ba\u011flad\u0131lar\u2026 Onu bu \u015fekilde, su\u00e7lular\u0131 ast\u0131klar\u0131 Golgota Tepesi\u2019ne g\u00f6t\u00fcrd\u00fcler ve onu orada \u00e7arm\u0131ha gerdiler.\u201d (216-217 B\u00f6l\u00fcmleri)<\/p>\n

\u0130SLAM’I DO\u011eRU ANLAMIYOR!<\/strong><\/p>\n

Bu \u00f6rnekler, Barnabas \u0130ncili\u2019nin yazar\u0131n\u0131n \u0130ncil\u2019in baz\u0131 k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131, Kuran\u2019a uymas\u0131 i\u00e7in sistematik bir \u015fekilde nas\u0131l yeniden yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Zaman zaman \u0130slam\u2019\u0131 yanl\u0131\u015f anlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. Barnabas \u0130ncili Kuran\u2019la nerede \u00e7eli\u015fmektedir? \u0130\u015fte birka\u00e7 \u00f6rnek:<\/p>\n

1) Bakara 2:29 yedi kat g\u00f6k oldu\u011funu \u00f6\u011fretir oysa \u201cBarnabas\u201d dokuz rakam\u0131n\u0131 verir. (178. B\u00f6l\u00fcm)<\/p>\n

2) \u201cBarnabas\u2019a g\u00f6re, insana \u00f6zg\u00fcr irade bah\u015fedilmi\u015ftir (164. B\u00f6l\u00fcm), fakat Kuran insan\u0131n sadece Allah\u2019\u0131n iradesinde olan \u015feyleri yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretir. (\u0130nsan 76:30, Saffat 77:96 ve \u0130sra 17:13)<\/p>\n

3) \u201cBarnabas\u2019a g\u00f6re (3. B\u00f6l\u00fcm), Meryem o\u011flunu a\u011fr\u0131s\u0131z bir \u015fekilde do\u011furmu\u015ftur. Bu Kuran\u2019da Meryem 19:23\u2019le \u00e7eli\u015fmektedir.<\/p>\n

4) Kuran \u00e7oke\u015flili\u011fi onaylar oysa, \u201cBarnabas\u201d \u00e7oke\u015flili\u011fi ho\u015f g\u00f6rmez. (115. B\u00f6l\u00fcm)<\/p>\n

5) Kuran \u00f6nceki kutsal kitaplar\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kalkmas\u0131 \u00f6\u011freti\u015fini onaylarken \u201cBarnabas\u201d bunu yasaklar. (38. B\u00f6l\u00fcm)<\/p>\n

6) Kuran domuz eti yeme\u011fi yasaklar fakat \u201cBarnabas\u201d \u015f\u00f6yle s\u00f6yler, \u201c\u2026insan\u0131n i\u00e7ine giren \u015fey, insan\u0131 kirletmez, fakat insandan \u00e7\u0131kan insan\u0131 kirletir.\u201d (32. B\u00f6l\u00fcm)<\/p>\n

\n<\/p>\n

\"54Barnabas \u0130ncili\u2019nin, \u0130ncil\u2019deki \u0130sa anlat\u0131lar\u0131na M\u00fcsl\u00fcman kar\u015f\u0131l\u0131k olarak sunuldu\u011fu net bir \u015fekilde a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u201cBunun bir M\u00fcsl\u00fcman taraf\u0131ndan yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u0131 ima ediyorsun? Hay\u0131r hi\u00e7bir M\u00fcsl\u00fcman, Kuran\u2019la \u00e7eli\u015fen bir kitap yazmazd\u0131!\u201d diyebilirsiniz. Bu, kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmak i\u00e7in mant\u0131kl\u0131 bir neden. Hi\u00e7bir M\u00fcsl\u00fcman\u2019\u0131n Kuran\u2019la birka\u00e7 noktada \u00e7eli\u015fecek sahte bir \u0130ncil yazmayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek anla\u015f\u0131labilir. \u00d6te yandan, bu g\u00f6r\u00fc\u015f, bu ki\u015finin \u0130slam\u2019\u0131 tamam\u0131yla anlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 varsaymaktad\u0131r. Daha mant\u0131kl\u0131 olan hipotez, kitab\u0131, M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k konusunda s\u0131n\u0131rl\u0131 bilgiye sahip birinin yazm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin, hangi M\u00fcsl\u00fcman \u0130slam\u2019\u0131n cennetin yedi kattan olu\u015ftu\u011funu \u00f6\u011fretti\u011fini bilmez? Ancak Kuran\u2019\u0131 pekiyi bilmeyen birisi.<\/p>\n

Barnabas \u0130ncili\u2019nin yaz\u0131m\u0131n amac\u0131yla ne ilgisi var? \u0130nsan, kadim bir kitab\u0131n orijinaline ba\u011fl\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 nas\u0131l saptayabilir sorusunun yan\u0131t\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmek istiyoruz. Tarih\u00e7ilerin ve metin ele\u015ftirmenlerinin bu saptamay\u0131 yapmak i\u00e7in \u00fc\u00e7 test kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frendik. Barnabas \u0130ncili\u2019ni bibliyografi, i\u00e7sel test ve d\u0131\u015fsal teste tabii tuttu\u011fumuzda sahte oldu\u011funu s\u00f6ylemek i\u00e7in pek d\u00fc\u015f\u00fcnmemize gerek yok. Barnabas \u0130ncili, orijinal bir \u0130sa \u0130ncili de\u011fildir. Yazar \u0130.S. 1. y\u00fczy\u0131l\u0131n dilini, tarihini ve co\u011frafyas\u0131n\u0131 anlam\u0131yor. \u00d6rne\u011fin, yazar\u0131n \u0130sa\u2019n\u0131n nerede ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda \u00e7ok yanl\u0131\u015f bilgiye sahip oldu\u011funu \u00f6\u011frendik. Sahte incilinin 20. b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde diyor ki, \u201c\u0130sa, tekneye binip memleketi olan Nas\u0131ra\u2019ya do\u011fru yola \u00e7\u0131kt\u0131.\u201d \u0130sa\u2019n\u0131n ger\u00e7ek \u00f6\u011frencilerinin hepsi \u0130sa\u2019n\u0131n ya\u015fam\u0131 ve ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgeyi iyi bilirlerdi. \u0130sa\u2019n\u0131n d\u00f6neminde ya\u015fam\u0131\u015f olan, \u0130sa\u2019n\u0131n ger\u00e7ek \u00f6\u011frencileri Nas\u0131ra\u2019n\u0131n L\u00fcbnan S\u0131rada\u011flar\u0131\u2019nda bulundu\u011funu bilirlerdi. \u0130sa\u2019n\u0131n kentinin denizden 14 km uzakta oldu\u011funu bilirlerdi!<\/p>\n

PAPA BON\u0130FACE \u0130LE \u0130LG\u0130L\u0130 REFERANSLAR <\/strong><\/p>\n

\"55Barnabas \u0130ncili Papa Boniface\u2019den referanslar i\u00e7ermektedir. Bu bizi ilgilendirmeli mi? Evet, ilgilendirmeli. \u0130\u015fte nedeni:<\/p>\n

Tanr\u0131 Musa d\u00f6neminde Yahudilerin her y\u00fczy\u0131lda iki kere j\u00fcbile y\u0131l\u0131n\u0131 kutlamalar\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6ylemi\u015fti: \u201c’Yedi y\u0131lda bir kutlanan \u015eabat y\u0131llar\u0131n\u0131n yedi kez ge\u00e7mesini bekleyin. Yedi kez ge\u00e7ecek \u015eabat y\u0131llar\u0131n\u0131n toplam\u0131 k\u0131rk dokuz y\u0131ld\u0131r. Sonra, yedinci ay\u0131n onuncu g\u00fcn\u00fc, yani g\u00fcnahlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flatma g\u00fcn\u00fc, b\u00fct\u00fcn \u00fclkede y\u00fcksek sesle boru \u00e7al\u0131nacak. Ellinci y\u0131l\u0131 kutsal sayacak, b\u00fct\u00fcn \u00fclke halk\u0131 i\u00e7in \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ilan edeceksiniz. O y\u0131l sizin i\u00e7in \u00f6zg\u00fcrl\u00fck y\u0131l\u0131 olacak. Herkes kendi topra\u011f\u0131na, ailesine d\u00f6necek. Ellinci y\u0131l sizin i\u00e7in \u00f6zg\u00fcrl\u00fck y\u0131l\u0131 olacak. O y\u0131l ekmeyecek, \u00fcr\u00fcn\u00fcn ard\u0131ndan s\u00fcreni bi\u00e7meyecek, budanmam\u0131\u015f asman\u0131n \u00fcz\u00fcmlerini toplamayacaks\u0131n\u0131z.<\/em> \u00c7\u00fcnk\u00fc o y\u0131l \u00f6zg\u00fcrl\u00fck y\u0131l\u0131d\u0131r. Sizin i\u00e7in kutsald\u0131r. Yaln\u0131z tarlalarda kendili\u011finden yeti\u015feni yiyebilirsiniz. \u201c’\u00d6zg\u00fcrl\u00fck y\u0131l\u0131nda herkes kendi topra\u011f\u0131na d\u00f6necek. Bir kom\u015funa tarla satar ya da ondan tarla al\u0131rsan, birbirinize haks\u0131zl\u0131k yapmayacaks\u0131n\u0131z.\u201d (Levililer 25:8-11, Eski Antla\u015fma)<\/p>\n

\u00c7o\u011fu insan i\u00e7in bu kutlama ya\u015famlar\u0131nda sadece bir kez kutlan\u0131rd\u0131, ve bir\u00e7oklar\u0131 i\u00e7in o kadar bile de\u011fil, \u00e7\u00fcnk\u00fc her 50 y\u0131lda bir kutlan\u0131rd\u0131. Bu \u00f6nemli, hayatta bir kere olan olay s\u0131ras\u0131nda ne olurdu? \u0130ki tanesi \u015f\u00f6yleydi:<\/p>\n

1) \u0130brani k\u00f6lelerin hepsi serbest b\u0131rak\u0131l\u0131rd\u0131.<\/p>\n

2) B\u00fct\u00fcn topraklar as\u0131l sahibine veya as\u0131l sahibinin ailesine iade edilirdi.<\/p>\n

Buna g\u00f6re hi\u00e7bir \u0130srailli hep k\u00f6le olarak kalamazd\u0131. Bu d\u00f6nemsel kurtulu\u015f her \u0130brani hizmetk\u00e2r s\u0131n\u0131f\u0131 i\u00e7in ge\u00e7erliydi. Ailelerinin ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layamayacak kadar yoksul olduklar\u0131 i\u00e7in kendilerini satanlar ve i\u015fledikleri su\u00e7lardan \u00f6t\u00fcr\u00fc hizmet\u00e7i olmak \u00fczere sat\u0131lanlar da dahildi. <\/p>\n

J\u00fcbile y\u0131l\u0131 ayn\u0131 zamanda yoksullu\u011fu da ortadan kald\u0131r\u0131rd\u0131. Zenginli\u011fin yo\u011fun bir \u015fekilde ve kal\u0131c\u0131 olarak birikimine engel olurdu. Talihsiz ailelere hayata yeniden adil bir \u015fekilde ba\u015flama \u015fans\u0131 verirdi. Topraklar\u0131 yeniden onlara iade edilirdi. \u0130sraillilerin miraslar\u0131n\u0131 asla kal\u0131c\u0131 bir \u015fekilde kaybetmemelerini m\u00fcmk\u00fcn hale getirirdi.<\/p>\n

\"56Y\u00fczy\u0131llar boyunca bu buyru\u011fa uyuldu. Roma Katolik Kilisesi bu ilkeyi Katolik inanc\u0131n\u0131n i\u00e7ine ald\u0131 fakat \u0130.S. 1300 y\u0131l\u0131nda Papa 8. Boniface j\u00fcbilenin her y\u00fczy\u0131lda bir kutlamas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde bir h\u00fck\u00fcm verdi.<\/p>\n

Bunun Barnabas \u0130ncili\u2019yle ne ilgisi var? Bu sahte kitaba g\u00f6re \u0130sa s\u00f6zde \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftir: \u201cO zaman Tanr\u0131\u2019ya d\u00fcnyan\u0131n her yerinde tap\u0131n\u0131lacak ve merhameti al\u0131nacak, art\u0131k y\u00fcz y\u0131lda bir kutlanacak olan J\u00fcbile y\u0131l\u0131, Mesih taraf\u0131ndan her yerde y\u0131lda bir kere kutlanacak.\u201d (s. 104). Bu kayda de\u011fer rastlant\u0131y\u0131 ancak bir \u00e7\u00f6z\u00fcm a\u00e7\u0131klayabilir. Barnabas \u0130ncili\u2019nin yazar\u0131 \u0130sa\u2019n\u0131n j\u00fcbile y\u0131l\u0131ndan bahsederken \u2018her y\u00fcz y\u0131lda bir\u2019 demesini, ancak Papa Boniface\u2019nin h\u00fckm\u00fcn\u00fc biliyor ise, s\u00f6yleyebilirdi. Papa\u2019yla ayn\u0131 zamanda veya ondan sonra ya\u015famad\u0131ysa bu h\u00fckm\u00fc nas\u0131l bilebilirdi? Bu ger\u00e7ekten a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde bir tarih yan\u0131lg\u0131s\u0131 ve Barnabas \u0130ncili\u2019nin \u0130.S. on d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc y\u00fczy\u0131ldan daha \u00f6nce yaz\u0131lm\u0131\u015f olamayaca\u011f\u0131 sonucuna varmam\u0131za neden oluyor. Evet, kitab\u0131n i\u00e7sel kan\u0131tlar\u0131 14. veya 15. y\u00fczy\u0131lda yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n

Kitapta, \u0130ncil\u2019de bahsedilen Barnabas taraf\u0131ndan yaz\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131na inanmam\u0131z\u0131 sa\u011flayamayacak kadar fazla hata var. \u00d6rne\u011fin, Barnabas \u0130ncili, \u0130sa\u2019n\u0131n Pilatus\u2019un b\u00f6lgedeki Roma Valisi oldu\u011fu d\u00f6nemde do\u011fdu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. Ne var ki, tarih Pilatus\u2019un \u0130.S. 26 veya 27 y\u0131l\u0131nda vali oldu\u011funu kaydediyor- \u0130sa Mesih\u2019in do\u011fumundan \u00e7ok sonra.<\/p>\n

Ayr\u0131ca, Barnabas \u0130ncili birinci y\u00fczy\u0131lda yaz\u0131lm\u0131\u015f idiyse, ayn\u0131 d\u00f6neme ait ba\u015fka belgelerde buradan al\u0131nt\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f olmal\u0131yd\u0131. \u0130lk kilise babalar\u0131n\u0131n yap\u0131tlar\u0131n\u0131n hi\u00e7birinde ondan al\u0131nt\u0131 yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fcyoruz. Barnabas \u0130ncili\u2019nin ilk d\u00f6nemde yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia edenler Barnabas\u2019\u0131n Mektubu\u2019nu kast ediyor olabilirler- bu mektup birinci y\u00fczy\u0131lda yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131 fakat ilahi bir \u015fekilde esinlenmemi\u015fti.<\/p>\n

Son bir yorum daha. \u0130nsanlar bu sahte yaz\u0131y\u0131 yay\u0131nlamaya, tan\u0131tmaya ve da\u011f\u0131tmaya devam ederek nesiller boyunca M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 yanl\u0131\u015f bir \u015fekilde y\u00f6nlendirmeye devam etmeli mi? \u015eayet d\u00fcr\u00fcst insanlarsa, etmemeliler.<\/p>\n

III. DI\u015eSAL TEST  <\/strong><\/p>\n

\"57Kadim bir metnin tarihsel do\u011frulu\u011funu saptamak i\u00e7in tarih\u00e7iler ve yaz\u0131n ele\u015ftirmenleri taraf\u0131ndan kullan\u0131lan \u00fc\u00e7 test vard\u0131r ve biz bunlar\u0131n iki tanesini ele ald\u0131k. Bibliyografi testi ve i\u00e7sel kan\u0131t testi. D\u0131\u015fsal test \u015fu soruyu sorar, \u201cD\u0131\u015fsal kan\u0131tlar \u0130ncil hakk\u0131nda ne diyor?\u201d Bu test ek tarihsel yaz\u0131n ve veriler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda belgelerin do\u011frulu\u011funu destekler veya bunlar\u0131n sahte oldu\u011funu ortaya koyar. M\u00fcjde\u2019de ortaya konulan iddialarla ilgili olarak Yeni Antla\u015fma d\u0131\u015f\u0131nda destekleyici kan\u0131tlar var m\u0131d\u0131r? Yeni Antla\u015fma\u2019da, bilinen arkeolojik, tarihsel, bilimsel veya ba\u015fka verilere g\u00f6re sahte oldu\u011fu ortaya konulabilecek ifadeler veya iddialar var m\u0131?<\/p>\n

Kutsal Kitap\u2019\u0131n tarih i\u00e7inde yaz\u0131lm\u0131\u015f belgelerin toplam\u0131 oldu\u011fu ger\u00e7e\u011finden hareketle, arkeoloji taraf\u0131ndan kan\u0131tlanabilecek tarihsel referanslar i\u00e7ermektedir. O halde, \u00f6nce, arkeolojik bulgular\u0131n Yeni Antla\u015fma\u2019y\u0131 destekleyip desteklemedi\u011fine bakal\u0131m. Cincinati\u2019deki Yahudi \u0130lahiyat Fak\u00fcltesi\u2019nin \u00f6nceki ba\u015fkan\u0131 ve ayn\u0131 zamanda modern tarihin en \u00f6nemli arkeologlar\u0131ndan Nelson Glueck \u015f\u00f6yle yazm\u0131\u015ft\u0131r: \u201cHi\u00e7bir arkeolojik ke\u015ffin Kutsal Kitap referanslar\u0131yla \u00e7eli\u015fmedi\u011fi genel olarak s\u00f6ylenebilir.\u201d (16)<\/p>\n

Yirminci y\u00fczy\u0131ldan \u00f6nce Kutsal Kitap\u2019\u0131n bir\u00e7ok ele\u015ftirmeninin, Kutsal Kitap iddialar\u0131n\u0131n baz\u0131lar\u0131 i\u00e7in kan\u0131tlar\u0131n olmamas\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcrerek Kutsal Yaz\u0131lar\u2019a \u015f\u00fcphe d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015f olmalar\u0131 ilgin\u00e7tir. Fakat, arkeoloji 20. y\u00fczy\u0131lda b\u00fcy\u00fck patlamalar ger\u00e7ekle\u015ftirdi ve bu gibi iddialar tersine \u00e7evrildi. Arkeoloji Kutsal Kitap\u2019\u0131n iddialar\u0131n\u0131 destekleyecek muazzam kan\u0131tlar ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\u0130\u015eTE KUTSAL K\u0130TAP’IN TAR\u0130HSEL G\u00dcVEN\u0130L\u0130RL\u0130\u011e\u0130NE B\u0130RKA\u00c7 \u00d6RNEK<\/strong><\/p>\n

1) Ele\u015ftirmenler bir zamanlar Musa\u2019n\u0131n Yasas\u0131\u2019n\u0131n Musa taraf\u0131ndan yaz\u0131lm\u0131\u015f olamayaca\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrm\u00fc\u015flerdi \u00e7\u00fcnk\u00fc o zamanlar yaz\u0131 \u00e7o\u011funlukla bilinmezdi (\u0130.\u00d6. 500 y\u0131llar\u0131nda). Sonra Hamurabi Yasalar\u0131 bulundu (\u0130.S. 1700). Bu da yaz\u0131n\u0131n o s\u0131rada kesin olarak bilindi\u011fini g\u00f6sterdi ve Musa\u2019n\u0131n Yasas\u0131\u2019n\u0131n Musa taraf\u0131ndan yaz\u0131lamamas\u0131 i\u00e7in herhangi bir neden kalmad\u0131.<\/p>\n

\"582) Ele\u015ftirmenler uzun bir s\u00fcre boyunca Eski Antla\u015fma\u2019daki bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn do\u011frulu\u011funu sorgulam\u0131\u015flard\u0131. Daniel Kitab\u0131\u2019n\u0131n be\u015finci b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, Babilli Bel\u015fazzar\u2019dan bahsedilir. Arkeolojik kay\u0131tlar Nabonidus\u2019un o zamanlar kral oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Bel\u015fazzar\u2019dan bahsetmez. Fakat 1956 y\u0131l\u0131nda \u00fc\u00e7 ta\u015f yaz\u0131t bulunmu\u015ftur. Yaz\u0131tlar, Nabonidus\u2019un Persliler\u2019le sava\u015fa gitti\u011fi s\u0131rada, krall\u0131\u011f\u0131n\u0131 o\u011flu Bel\u015fazzar\u2019a emanet etti\u011fini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n

3) Bir zamanlar, Asur\u2019un, Ye\u015faya 20. b\u00f6l\u00fcmde kaydedilenin aksine Sargon ad\u0131nda bir kral olmad\u0131\u011f\u0131 iddia edilirdi. Bu iddia, isme ba\u015fka hi\u00e7bir kaynakta rastlanmamas\u0131 ger\u00e7e\u011fine dayan\u0131yordu. Sonra, Irak\u2019ta Horsabad\u2019ta Sargon\u2019un saray\u0131 bulundu. Ye\u015faya\u2019da anlat\u0131lan olay, yani A\u015fdod\u2019u ele ge\u00e7irmesi, saray\u0131n duvarlar\u0131nda kay\u0131tl\u0131yd\u0131. Dahas\u0131, A\u015fdod\u2019ta da, zaferi an\u0131tla\u015ft\u0131ran bir dikili ta\u015f\u0131n par\u00e7alar\u0131 bulundu.<\/p>\n

4) Tanr\u0131\u2019n\u0131n yazmas\u0131 i\u00e7in Musa\u2019ya esin verdi\u011fi ilk be\u015f kitapta Yusuf adl\u0131 bir ki\u015finin hik\u00e2yesini okuyoruz. Yarat\u0131l\u0131\u015f 40. b\u00f6l\u00fcmde, Yusuf, Firavun\u2019un hizmetk\u00e2r\u0131n\u0131n r\u00fcyas\u0131n\u0131 yorumlar. R\u00fcyas\u0131nda \u00fcz\u00fcmlerden bahsedilir. Fakat eski d\u00f6nemler tarih\u00e7isi Herodot, M\u0131s\u0131rl\u0131lar\u0131n \u00fcz\u00fcm yeti\u015ftirmediklerini ve \u015farap i\u00e7mediklerini s\u00f6yler. Bu da bir\u00e7ok insan\u0131n Kutsal Kitap kaynaklar\u0131na \u015f\u00fcpheyle yakla\u015fmas\u0131na neden olmu\u015ftur. \u00d6te yandan, eski M\u0131s\u0131r mezarlar\u0131nda ke\u015ffedilen resimler, asmalar\u0131n yeti\u015ftirilmesini, budanmas\u0131n\u0131 ve s\u00fcslenmesini g\u00f6stermektedir. Buna ek olarak, \u00fcz\u00fcmlerin suyunun \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131 g\u00f6sterirler ve sarho\u015fluk sahnelerine yer verirler. Herodot\u2019un yan\u0131ld\u0131\u011f\u0131, Kutsal Kitap\u2019\u0131n ise hakl\u0131 oldu\u011funa \u015f\u00fcphe yoktur. <\/p>\n

\"595) Tanr\u0131\u2019n\u0131n Musa\u2019ya esinledi\u011fi be\u015f kitaptan ikincisinde, \u0130srailo\u011fullar\u0131\u2019n\u0131n Firavun i\u00e7in Pitom ve Ramses adl\u0131 hazine kentlerini in\u015fa ettikleri anlat\u0131l\u0131r. Bu olay M\u0131s\u0131r\u2019dan \u00c7\u0131k\u0131\u015f 1:11\u2019dedir. Daha sonra ayn\u0131 kitapta \u00f6nceleri saman kullanarak tu\u011fla yapt\u0131klar\u0131n\u0131 okuyoruz. Daha sonra an\u0131z kulland\u0131lar \u00e7\u00fcnk\u00fc bu ama\u00e7la kullanabilecekleri saman art\u0131k onlara verilmedi. Naville 1883\u2019te ve Kyle 1908\u2019de \u0130srailliler taraf\u0131ndan bina edilmi\u015f bir \u015fehir olan Pitom\u2019da, alt k\u0131s\u0131mlar\u0131n, iyi kesilmi\u015f samanla doldurulmu\u015f tu\u011flalarla yap\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funu g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu arkeologlar orta k\u0131s\u0131mlarda daha az saman kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bunlarda an\u0131z oldu\u011funu g\u00f6rm\u00fc\u015flerdir. \u00dcst k\u0131s\u0131mlar ise saf kilden yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu k\u0131s\u0131mlarda hi\u00e7 saman yoktur. Kutsal Kitap anlat\u0131s\u0131n\u0131 okuyup da, arkeolojinin Kutsal Kitap\u2019a sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 muazzam do\u011frulama kar\u015f\u0131s\u0131nda \u015fa\u015f\u0131rmamak elde de\u011fildir.<\/p>\n

6) Kutsal Kitap anlat\u0131lar\u0131 H\u0131ristiyan olmayan yazarlar taraf\u0131ndan da do\u011frulanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6rne\u011fin, Yahudi tarih\u00e7i Yosefus, Kutsal Kitap\u2019taki ger\u00e7ekler hakk\u0131nda pek \u00e7ok \u015fey s\u00f6ylemi\u015ftir. Matta \u0130ncili\u2019nde Hirodes\u2019in Vaftizci Yahya\u2019y\u0131 erkek karde\u015fi Filip\u2019in e\u015fi Herodiya i\u00e7in \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc anlat\u0131l\u0131r. Bunu yapmas\u0131n\u0131n nedeni Vaftizci Yahya\u2019n\u0131n, Hirodes\u2019e, karde\u015finin e\u015fini almas\u0131n\u0131n yasaya uygun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemesiydi. Yosefus bunun neden yasaya uygun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131r. Herodiya asl\u0131nda Hirodes\u2019in karde\u015fi Filip ile evliydi. Fakat Filip\u2019ten bo\u015fan\u0131p Hirodes\u2019le evlendi. Vaftizci Yahya\u2019n\u0131n azarlamas\u0131n\u0131n nedeni bu yasad\u0131\u015f\u0131 evlilikti. Yosefus\u2019un anlat\u0131s\u0131yla Kutsal Kitap anlat\u0131s\u0131 tam bir uyum i\u00e7indedir.<\/p>\n

7) Kutsal Kitap a\u00e7\u0131k bir zihinle \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6r\u00fcn\u00fcrdeki tutars\u0131zl\u0131klar ortadan kaybolur. Bunun bir \u00f6rne\u011fi de Filistin\u2019i y\u00f6neten hanedanla ilgilidir. Matta M\u00fcjdesi\u2019nde \u0130sa do\u011fdu\u011funda y\u00f6netimde olan \u2018Kral Hirodes\u2019ten bahsedilir. (Bak\u0131n\u0131z Matta 2:1.) Daha sonra ayn\u0131 b\u00f6l\u00fcmde Hirodes\u2019in \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc okuruz. Fakat Yuhanna M\u00fcjdesi\u2019nden sonraki kitapta bir kere daha \u2018Kral Hirodes\u2019in Yakup\u2019u \u00f6l\u00fcm cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131rmas\u0131ndan s\u00f6z edilir. (Bak\u0131n\u0131z El\u00e7ilerin \u0130\u015fleri 12:12.) Zaten \u00f6lm\u00fc\u015f olsayd\u0131 bunu nas\u0131l yapabilirdi? Kutsal Kitap kendi kendisiyle \u00e7eli\u015fiyor mu? Yahudi tarih\u00e7i Yosefus, Yakup\u2019u \u00f6l\u00fcm cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131ran Hirodes\u2019in asl\u0131nda, Matta \u0130ncili\u2019nde ad\u0131 ge\u00e7en Hirodes\u2019in torunu oldu\u011funu g\u00f6stererek bu meseleye a\u00e7\u0131kl\u0131k kazand\u0131r\u0131r. Kutsal Kitap olgularla m\u00fckemmel bir uyum i\u00e7indedir.<\/p>\n

\n<\/p>\n

\"608) Yine Luka \u0130ncili\u2019nin ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, Roma \u0130mparatoru\u2019nu y\u00f6neten ki\u015fi olarak \u201cSezar Avgustus\u201d<\/em>tan s\u00f6z edilir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcmde, Vaftizci Yahya\u2019n\u0131n hizmetine Tiberiyus Sezar\u2019\u0131n on be\u015finci y\u0131l\u0131nda ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenir. <\/em>(Bak\u0131n\u0131z Luka 3:1.) Bu da Avgustus\u2019un art\u0131k tahtta olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. Yine daha sonra \u0130ncil\u2019de El\u00e7i Pavlus\u2019un tutuklulu\u011fu konusunda Avgustus\u2019a ba\u015fvurdu\u011funu g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. (Bak\u0131n\u0131z El\u00e7ilerin \u0130\u015fleri 25:21.) Y\u00fczeysel bir okuma Kutsal Kitap\u2019\u0131n kendi kendisiyle \u00e7eli\u015fti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmemize yol a\u00e7abilir. Fakat daha yak\u0131ndan inceledi\u011fimizde, di\u011fer bilinen ger\u00e7ekleri de dikkate alarak, o s\u0131rada imparatorun Nero oldu\u011funu \u00f6\u011freniriz. Tam ismi Sezar Avgustus Nero idi. S\u00f6z konusu iki kitab\u0131 da yazmas\u0131 i\u00e7in Tanr\u0131\u2019dan esin alan Luka, bunu a\u00e7\u0131klam\u0131yor \u00e7\u00fcnk\u00fc bu anlat\u0131lar\u0131n birinci y\u00fczy\u0131ldaki okuyucular\u0131 ad\u0131 Avgustus olan iki adam oldu\u011funu zaten biliyorlard\u0131.<\/p>\n

9) Ele\u015ftirenler ve itirazc\u0131lar \u0130sa\u2019n\u0131n tarihte ya\u015fay\u0131p ya\u015famad\u0131\u011f\u0131ndan dahi ku\u015fku duymu\u015flard\u0131r. Daha \u00f6nce, \u0130sa\u2019n\u0131n bir efsaneden ibaret olma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan bahsetti\u011finizde bunu ele alm\u0131\u015ft\u0131k. \u0130sa tarihsel bir ki\u015fi miydi, yoksa uydurma bir karakter miydi? G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi, ilk d\u00f6nem Yunan, Roma ve Yahudi kaynaklar\u0131 yaz\u0131lar\u0131nda \u0130sa\u2019dan bahsediyorlar.<\/p>\n

10) Suriyeli, Stoac\u0131 bir filozof olan Mara bar Serapiyon, Mara bar Serapion\u2019un Mektubu<\/em>\u2019nun yazar\u0131d\u0131r. Bu \u00f6nemli bir yap\u0131tt\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc bir\u00e7oklar\u0131 taraf\u0131ndan tarihsel \u0130sa\u2019ya Yahudi olmayan ve H\u0131ristiyan olmayan en eski referanslar oldu\u011funa inan\u0131l\u0131r. Britanya M\u00fczesi\u2019nde saklanan 6. veya 7. y\u00fczy\u0131la ait bir elyazmas\u0131nda korunan metin 1. y\u00fczy\u0131l\u0131n son k\u0131sm\u0131yla 3. y\u00fczy\u0131l\u0131n son k\u0131sm\u0131 aras\u0131nda tarihlendirilmi\u015ftir. Bu belgede yazar Sokrat, Pisagor ve \u0130sa\u2019n\u0131n \u00f6l\u00fcmlerini k\u0131yaslar!<\/p>\n

\"6111) \u0130ncil\u2019in anlat\u0131 k\u0131s\u0131mlar\u0131nda s\u00f6z\u00fc edilen ba\u015fl\u0131ca kent ve yerlerin hemen hemen hepsi arkeolojik bulgular arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla do\u011frulanm\u0131\u015ft\u0131r. Yeru\u015falim ve tap\u0131na\u011f\u0131n baz\u0131 k\u0131s\u0131mlar\u0131 bug\u00fcn ziyaret edilebilir. Ayr\u0131ca, Yuhanna 5:2\u2019de s\u00f6z\u00fc edilen Beytsayda Havuzu ve Yuhanna 9:7\u2019de bahsedilen \u015eilo\u2019daki Havuz gibi belirgin yerler de bulunmu\u015ftur.<\/p>\n

Tarih\u00e7iler belgelerde ayr\u0131nt\u0131 olmas\u0131na bay\u0131l\u0131rlar \u00e7\u00fcnk\u00fc ayr\u0131nt\u0131lar belgenin g\u00fcvenilirli\u011fini kan\u0131tlamay\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131r. El\u00e7i Pavlus\u2019un mektuplar\u0131 ayr\u0131nt\u0131larla doludur ve M\u00fcjdeler de de bol bol ayr\u0131nt\u0131 vard\u0131r. Bu yaz\u0131lar sadece el\u00e7ilerin icatlar\u0131ndan ibaret olsayd\u0131, o zaman, sahte isimler, yerler ve olaylar, d\u00fc\u015fmanlar\u0131, Yahudiler ve Roma \u00f6nderleri taraf\u0131ndan \u00e7abucak ke\u015ffedilirdi. \u00d6te yandan, Yeni Antla\u015fma ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu ba\u011f\u0131ms\u0131z kan\u0131tlarla do\u011frulanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6rne\u011fin, klasik bir tarih\u00e7i olan Colin Hemer, \u201cEl\u00e7ilerin \u0130\u015fleri Kitab\u0131\u2019n\u0131n son 16 b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde 85 olgu arkeolojik ara\u015ft\u0131rmalarla do\u011fruland\u0131\u201d diyor. (17)<\/p>\n

El\u00e7ilerin \u0130\u015fleri Kitab\u0131, Pavlus\u2019un m\u00fcjdeci seyahatlerini anlat\u0131r, ziyaret etti\u011fi yerleri, g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc insanlar\u0131, verdi\u011fi vaazlar\u0131 ve \u00e7ekti\u011fi ac\u0131lar\u0131 s\u0131ralar. Bu ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n hepsi sahte olabilir miydi? Roma tarih\u00e7isi A. N. Sherwin-White \u015f\u00f6yle yazm\u0131\u015ft\u0131r, \u201cEl\u00e7ilerin \u0130\u015fleri Kitab\u0131\u2019n\u0131n tarihselli\u011fin do\u011frulanmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde kan\u0131tlar fazlas\u0131yla mevcuttur. Temel olarak tarihselli\u011fini reddetme giri\u015fimleri art\u0131k sa\u00e7ma g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Roma tarih\u00e7ileri bunu uzun zamand\u0131r bu \u015fekilde kabul etmektedirler.\u201d (18)<\/p>\n

M\u00fcjde anlat\u0131lar\u0131ndan Pavlus\u2019un mektuplar\u0131na kadar, Yeni Antla\u015fma yazarlar\u0131 ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a betimler, o zamanlarda ya\u015fam\u0131\u015f olan insanlar\u0131n isimlerini bile verirler. Tarih\u00e7iler bu isimlerin en az\u0131ndan otuz tanesini do\u011frulam\u0131\u015ft\u0131r.\u201d (19)<\/p>\n

\"6212) A\u015fa\u011f\u0131daki ayetlerde \u0130sa\u2019n\u0131n \u00e7ok bildik bir s\u00f6z\u00fcne bakal\u0131m:<\/p>\n

\u201cDaha sonra \u0130sa’y\u0131 s\u00f6yleyece\u011fi s\u00f6zlerle tuza\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcrmek amac\u0131yla Fe<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bir s\u00fcre \u00f6nce sorulan \u0130ncil\u2019in De\u011fi\u015ftirildi\u011fini Biliyorum. Muhammed\u2019in Zaman\u0131ndan \u00d6nce Mi De\u011fi\u015ftirildi? Sonra M\u0131? sorusuna cevap yazd\u0131m. O yaz\u0131da, Kuran\u2019a g\u00f6re, asl\u0131nda \u0130ncil\u2019in de\u011fi\u015ftirilmedi\u011fini \u00f6\u011frendik. Fakat Kuran\u2019dan yapt\u0131\u011f\u0131m pek \u00e7ok al\u0131nt\u0131n\u0131n, M\u00fcsl\u00fcman olmayan okuyucular\u0131m\u0131z i\u00e7in anlaml\u0131 olmayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek \u0130ncil\u2019in g\u00fcvenilirli\u011fini do\u011frulayan ba\u015fka kan\u0131tlara bakman\u0131n yerinde olaca\u011f\u0131na karar verdim. Ba\u015fka kadim elyazmalar\u0131na uygulayabilece\u011fimiz testlerin ayn\u0131s\u0131n\u0131 Kutsal…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1809","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cennet.trinitywebhosting.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1809","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cennet.trinitywebhosting.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cennet.trinitywebhosting.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cennet.trinitywebhosting.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cennet.trinitywebhosting.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1809"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cennet.trinitywebhosting.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1809\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cennet.trinitywebhosting.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1809"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cennet.trinitywebhosting.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1809"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cennet.trinitywebhosting.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1809"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}